Uz Dan boraca RS, je prilika da se prisjetimo boraca grada Prnjavora i njihovog učešća u odbrani i stvaranju Republike Srpske. Poznato je da je Vojska Republike Srpske formirana 12. maja 1992. godine i da je na kraju rata brojala na području opštine Prnjavor preko 9.200 pripadnika VRS. od 210.000 mobilisanih boraca.
U Otadžbinskom ratu RS od 1992. do 1995. godine poginula su 23.752 vojnika.
Borac prve kategorije, odlikovan Medaljom za vojne zasluge, zastavnik, pomoćnik komandanta 3.pješadinskog bataljona za pozadinske poslove 1.prnjavorske lake pješadijske brigade.Budimir Sibinčić rođen je 1951. u Donjim Smrtićima, grad Prnjavor. Suprug, otac dvije kćeri, tri unučadi, brat i sestre. Sahrana 11.3.2025. godine u 13. časova , Gradsko groblje – Prnjavor. Vječna slava i hvala !
Novosadski dokumentacioni centar „Polet pres“ izdao je 2005. godine monografiju pod nazivom „ Za krst časni i slobodu zlatnu“ posvećena poginulim borcima Vojske Republike Srpske, u kojoj se nalaze imena oko 22.477 poginulih, nestalih, umrlih i tragično nastradalih boraca VRS po opštinama u minulom Odbrambeno-otadžbinskom ratu sa preko 585 poginulih, nestalih i umrlih pripadnika Vojske Republike Srpske sa područja opštine Prnjavor i 22 fotografije spomenika po mjesnim zajednicama naše opštine, grada Prnjavor.
Značaj monografije, da imena poginulih heroja zauvijek ostanu u sjećanju, kao svojevrstan spomenik svim borcima koji su svoje živote dali u odbrani Republike Srpske.
Gradska boračka organizacija Prnjavor, izradila je spiskove poginulin, nestalih i umrlih, dok kratak uvodni prikaz ratnih događaja i fotografije svih spomenika je moj skromni doprinos monografiji.
Spiskovi poginulih boraca uklesani su i u Spomen sobu svim poginulim borcima VRS u kasarni „Kozara“ Banja luka.
U izradi monografije učestvolale su 64 opštine, odnosno opštinske boračke organizacije u prikupljanju dokumentacije četri godine. Monografija sadrži 1.550 strana i fotografije spomenika minulog rata širom Republike Srpske.
Monografiju je blagoslovio i predgovor napisao mitropolit dabrobosanski gospodin Nikolaj.
Ево једне тешке књиге, драги читаоци, која носи наслов За Крст Часни и слободу златну, али и потврду да грех ником добра не доноси. У њој су исписана само имена и презимена, с врло кратким подацима, али и ти кратки подаци, као целина много говоре. То су имена српских бораца, погинулих у овом нашем недавном заједничком несретлуку који је своју игру играо пуне четири године. Тужно је све ово, па и сама књига, али је она и писани споменик свима који се у њој налазе.
Brigada je formirana krajem decembra 1992. godine, a postala je operativna 19. januara 1993. [3 ] Jedinica je ustrojena po uzoru na čuvenu prištapsku jedinicu JNA Prvu gardijsku motorizovanu brigadu . Kroz sastav brigade je prošlo oko 7.000 boraca i uglavnom su je činili mladi regruti i dobrovoljci iz cele Republike Srpske . Sedište brigade se nalazilo prvo u Han Pijesku pa zatim u Kalinoviku . [4]
Po formaciji, u sastavu Prve gardijske su se nalazili 2 motorizovana bataljona, mešoviti artiljerijski divizion, laki artiljerijski divizion PVO, mehanizovani bataljon kao i, pozadinski bataljon i prištapske jedinice (četa vojne policije, četa veze, izviđačka četa, inžinjerijska četa, komanda stana).
U sastavu brigade vojne poše 7577 Sarajevo, brojni naziv 8132 sa područja grada Prnjavor bilo je raspoređeno tokom rata 130 pripadnika brigade, a kroz brigadu je prošlo 147 boraca prnjavorčana. Prosječna starost pripadnika brigade 20 godina života.
Tri pripadnika su poginula, 6 ranjenih i tri bolesna borca u sastavu brigade iz Prnjavora.Tri pripadnika brigade umrla su poslije rata. Inače poslije rata Grad Prnjavor je stalno popunjavao ovu jedinicu regrutima sa podrućja grada, dok je bila u formaciji VRS.
Grad Prnjavor finansijski podržava rad Udruženja gardista 1.gmtbr GŠVRS.
Služenjem parastosa u Crkvi Svetih apostola Petra i Pavla u Kalinoviku, te polaganjem cvijeća na mjesnom spomen obilježju, Prva gardijska brigada Glavnog štaba Vojske Republike Srpske obilježila je krsnu slavu i godišnjicu 19.1.. Brigada, je prvi put postrojena na Bogojavljenje 1993. godine u Pjenovcu kod Han Pijeska. 117 mladih gardista živote je položilo na branik otadžbine.
Pogled na spisak poginulih i od posljedica ranjavanja preminulih pripadnika JNA i TO sa područja opštine Prnjavor
od početka rata do 19.5.1992. godine domicilnog i izbjeglog stanovništva opštine po datumima stradanja i ratnoj jedinici.[1]
48 POGINULO PRIPADNIKA JNA SA PODRUČJA OPŠTINE
2 oficira, 3 podoficira i 43 vojnika
U odnosu na broj poginulih boraca VRS[1]oko 0,25 odsto i 0,46 odsto od broja ranjenih pripadnika VRS.
Imena poginulih boraca i i od posljedica ranjavanja preminulo iz prnjavorskih jedinica, koji su sahranjeni u opštini, uklesani su na kamene spomen ploče u Spomen crkvi na Vučijaku, Kremna u Prnjavoru, Spomen sobi VRS u Banja Luci. sa imenima poginulih iz monografije „Za krst časni i slobodu zlatnu“, spomen sobi „Vukova sa Vučijaka“ Prnjavor
Spisak poginulih i nestalih prnjavorčana 1991 – 19.5.1992.
Prema evidenciji boračke organizacije opštine, prikupljenih podataka iz sanitetskih službi ratnih jedinica[2] i arhive bivšeg odsjeka MO Prnjavor, kao i dostupne poslijeratne literature sačinjen je ovaj dole spisak poginulih i nestalih vojnika tokom odbrane srpskog naroda i SFR Jugoslavije. Najviše boraca je sa mjestom stanovanja na područje opštine Prnjavor. U 1991. godine njih 17 i do 19.5.1992. godine 31 pripadnik JNA, 48 junaka.
U ovom spisku navedeni su junaci Republike Srpske, koji su kao pripadnici JNA na osnovu Ustava SFRJ branili Jugoslaviju, svojim životima zadužila buduća pokoljenja za srećniju i sigurniju budućnost. Spase od zaborava veliku istinu o stradanju pripadnika JNA i TO, o njihovim imenima i prezimenima, vojnim poštama i ratnim jedinicama u kojima su ratovali i gdje su poginuli i svoje kosti ostavili.
u čijem sastavu kao ojačanje upotrebljen odred TO opštine u sastavu 2.partbrTO bila je 121. brigada ZNG, Nova Gradiška
121. brigada ZNG
Odluka k-danta Odreda
Novogradiška brigada službeno je ustrojena 1. listopada 1991. godine, a njezina 1. bojna svoj ratni put je počela kao dobrovoljačka postrojba Zbora narodne garde 28. lipnja pod zapovjedništvom Željka Žgele koja je prije toga bila 3. bojna 108. brodske brigade. Od zarobljenog oružja u Novoj Gradiški osniva se još jedna bojna koja će postati 2. bojna 121. brigade.
Na Vozućko ratište 11.1.1993. godine odlazi kompletan 1. pješadijski bataljon, gdje posjeda liniju odbrane iznad Stoga, Vozuća, a na vijencu Stolići, dok 2. pb i 3. pb i dalje u zoni odbrane 1.lpbr na Dobojskom ratištu, širi rejon Stanovi – Gojakovac. Prema evidenciji, brigada u ovo vrijeme broji 1.150 boraca.
1.pb 1993.
Krajem januara 1993. godine od komande 1. KK stiže novo naređenje – 1.LPBR upućuje se na kraći odmor, a već 3.2.1993. godine brigada kreće na Brčansko ratište bez 1. bataljona, koji je na Vozućoj, Zavidovići. Zadatak brigade je operacija „Struja“.
Brčansko ratište
Naređenjem komandanta formirana je marševska kolona sastava: vod vp,KS i vv, 2.pb, 3.pb i pozč. Pravac kretanja: Prnjavor- Derventa – Podnovlje- Modtrića – Brčko. Pokret u 11.00 časova.
Na Brčansko ratište odlazi 591 borac, gdje u sadejstvu 1. i 2. posavske pješadijske brigade kao i 16. kmtbr treba da obezbijedi struju za Krajinu.
Brigada, zajedno sa komandom, smještena je u kasarnu Brčko. Pripadali smo IBK-u od koga od 4.2.1993. godine dobijamo zapovijest za napad. Prnjavorska brigada sa pridodatim jedinicama za podršku, prelazi u napad pokreta sa linije tt.115 – tt.143 – Potočari. Opštim pravcem Potočari-Omerbegovača sa zadatkom – izbiti u rejon Vranjevače gdje se treba obezbijediti sa jugozapada iz pravca Boća, sa glavnim snagama ovladati s.Omerbregovača, stvoriti uslove za produžetak napada pracem s.Donja Brka-s.Palanka-s.Donji Zovik. Lijevo napada 2. semberska brigada, desno 1. posavska, a sjeverozapadno 16. kmt brigada.
Grad Prnjavor, prema prikupljenim podacima, traži još 31 nestalih pripadnika VRS od kojih 15 iz Prnjavorske brigade. [3]
15.9.2025.
Obilježavanje Dana poginulih i nestalih u Odbrambeno-otadžbinskom ratu RS
Služenjem pomena i parastosa u crkvi Sv. Georgije u Prnjavoru i polaganjem vijenaca na spomeniku poginulim borcima grada Pranjavora, Oganizacija porodica zaroboljenih i poginulih boraca i nestalih civila Prnjavor obilježila je svoj dan.
Ovaj dan obiježavanja nalazi se u skupštinskom programu obilježavanja značajnih datuma u oblasti BIZ grada Prnjavor za 2025.godinu.
Služba osmatranja i obavještavanja u opštini-gradu Prnjavor
Opšte je poznato da je Služba OiO u opštini Prnjavor, kao i u drugim opštinama RS, u sklopu koje je funkcionisao Centar za obavještavanje (RJ 100/l-11), bila u sastavu OSNO Prnjavor.
Služba osmatranja i obavještavanja koju čine centar za obavještavanje i osmatračke stanice u opštini obavlja značajne zadatke na praćenju situacije u vazduhu, obavještavanje i uzbunjivanje stanovništva opštine.
Oprema i sredstva za rad centra u opštini je zadovoljavajuća, jer raspolažu sa potrebnim broj telefona, telefaksa, teleksa, kao i direktna veza sa ATC PTT sa mogućnosi prespajanja na telefon u centru, kao i direktna veza sa okružnim centrom u Banja Luci.
Centar OiO je sačinjavao načelnik i određeni broj operativaca.
U okviru centra rezervni sastav je popunjavao službu OiO i 3 VOS-t (vizuelne osmatračke stanice) i opštinsku jedinicu veze rukovođenja i KZ.
Zadejstvovanje centar za OiO počinje naredbom komande ViPVO VRS od 20.10.1992. godine na uspostavljanje neprekidnog rada na praćenju OiO i neprekidno napajanje električnom energijom i uvezivanje sa Okružnim centrom Banja Luka. Zatim , da se sredstva javnog infomisanja stave u funciju obavještavanja i uzbunjivanja, i sklanjanja stanovništva u skloništa
U toku 1991. godine stavlhebe su u funkciju 15 radio uređaja po mjesnim zajednicama i četri mobilne radio stanice u sistemu opštinske radio mreže. U funkciji je i radio mreža Centar-Regija. U funkciji je i helh veza i telefak. Mjesečno se vrši i provjera rada rada sredstava za obavještavanje-uzbunjivanje – sirena.
Ostvarena je saradnja i koordinacija sa opštinskim štabom za civilnu zaštitu za operativno djelovanje u akcijama zaštite i spašavanja ljudi i materijalnih dobara, naročitu u martu mjesecu 1991. godine u gađenju požara na šumskom kompleksu Čavka. Saradnja je izvršena sa specijalizovanim jedinicama CZ na pomoći u sječi drva za porodice lica koji se nalaze u ratnim jedinicama oružanih snaga. Zbog popune ratnih jedinica OS, naročito jedibica TO u MZ krajem godine došlo je do razformiranja jedinica CZ opšte namjene po mjesnim zajednicama opšptine.
Pripadnici Službe su obezbjeđivali neprekidno vizuelno, meteorološko i radio izviđanje, funkcionisanje raznih vrsta veza, prenošenje javnih i šifrovanih podataka, obavještavanje i uzbuđivanje stanovništva. Jedinica je svaki dan dostavljala podatke K-di I KK, OBS, K-di RViPVO, komandi Prnjavorske brigade i ratnom predsjedništvu opštine Prnjavor. Pripadnici službe bili su uniformisani, naoružani i na platnom spisku prvo TO, a poslije i VRS.
0,23% u odnosu na broj raspoređenih lica u VRS, MUP i druge odbrambene strukture grada Prnjavora.
U odnosu kategoriju stanovništadomicilno i raseljeno popuna je bila:
Slušba oio opštine
svega
1002 Banja Luka
1
1002 Drvar
1
1002 Glamoć
1
1002 Grahovo
1
1002 Prnjavor
25
7450 Pale
1
Zgrada u kojoj je bila smlještena služba OiO opštine Prnjavor u ratu:
zgrada u kojoj su prostorije Gradske boračke organizacije.
Na početu rata služba je po formaciji sa mjesnim osmatračkim stanicama po mjesnima zajednicama brojala 54 pripadnika, a jedinica veze opštine sa 29 pripadnika.
