Arhive oznaka: 16. kmtbr

Dani RJ VRS

Godišnjice obilježavanja dana Ratnih Jedinica VRS

Dan VRS 2022.

Na današnji dan formirana Vojska Republike Srpske

Srna 

 Dan VRS- 30 godina postojanja

Među ratnim zastavama jedinica Vojske Republike Srpske i zastava lake pješadijske brigade Prnjavor.

ratna zastava lpbr

Skupština srpskog naroda u BiH na zasjedanju u Banjaluci 12.5.1992. godine donijela odluku o formiranju Vojske Republike Srpske .

VRS je prvobitno osnovana pod nazivom Vojska Srpske Republike BiH.

Postojala je od 12. maja 1992. do 1. januara 2006. godine, nakon čega je ušla u sastav Oružanih snaga BiH.

Vojno nasljeđe i identitet Vojske Republike Srpske njeguje Treći pješadijski /Republika Srpska/ puk.

Krsna slava VRS je Vidovdan, dok se 12. maj proslavlja kao Dan Vojske Republike Srpske i 3. pješadijskog /Republika Srpska/ puka.

Kroz Vojsku Republike Srpske je prošlo 210.000 boraca, a 23.801 njen pripadnik položio život u odbrambeno-otadžbinskom ratu za odranu Srpske.

12.5.2022.

Polaganjem vijenaca i parastosom kod spomenika junacima grada u Prnjavoru je obilježen 12.maj, Dan Vojske Republike Srpske.

Spomenik u Prnjavoru.

 

12.

 

 

12.5.1992. godine VRS brojala je 215.671 boraca, to je bilo 16% ukupne populacije Srpskog stanovništva u BiH. Poginulo, zvanično 23.184 borca VRS i to je negdje 11% populacije koja je bila angažovana u ratu.

2018. g ima ukupno kategorisanih oko 210.00 boraca, od toga broja 1. kategorije 117.689. boraca i 2. kategorije oko 15.000 boraca

11.5.2022.

Svečani defile zastava Vojske Republike Srpske u Banjaluci VIDEO

7.5.2922.

U Prijedoru obilježeno 30 godina od osnivanja VRS:Čuvati sjećanje na herojstvo

 U Prijedoru obilježeno 30 godina od osnivanja VRS:Čuvati sjećanje na herojstvo

30.4.2022.

Bijeljina: Obilježene tri decenije od formiranja Vojske Republike Srpske

13.5.2020.

Obilježen Dan Vojske RS i Dan 27.motorizovane i Osinjske lake pješadijske brigade

Vijenac položila delegacija Boračke organizacije opštine Prnjavor sa starješinama iz 27.mtbr sa područja opštine Prnjavor.

13.5.2019.

Prisustvo obiježavanju Dana Vojske RS i Dana 327.i Osinjske brigade u Derventi

13.5.2019

Delegacija boračke organizacije i opštine Prnjavor

13.5.2019.

Delegacija Boračke organizacije opštine Prnjavor  iz 2018.g

13.5.2018.

Dan brigade 2018,

Delegacija Boračke organizacije i opštine Prnjavor povodom 12.maja Dana Vojske Republike Srpske i 13. maja Dana 327.motorizovane i Osinjske lake pješadijske brigade, u Derventi je 13. maja položila je vijenac na Centralnom spomen obilježju za 608 poginulih boraca u Odbrambeno-otadžbinskom ratu sa područja opštine… derventa.ba

Vojska ispunila cilj u zahtjevnom istorijskom trenutku: Obilježen Dan VRS i derventskih brigada – FOTO

12.5.2019.

Дан Војске Републике Српске најзначајнији датум у историји српског народа

Дан Војске Републике Српске најзначајнији је датум у историји српског народа, јер је њеним формирањем спријечено да се српском народу понови масовно страдање и геноцид попут оног у Другом свјетском рату, изјавио је вршилац дужности помоћника министра рада и борачко-инвалидске заштите Републике Српске Радомир Граонић.

Граонић је на конференцији за новинаре у Бањалуци подсјетио да је Народна скупштина Српске Републике БиХ ради заштите српског народа на просторима БиХ 12. маја 1992. године донијела историјску и једину исправну одлуку о формирању Војске Републике Српске /ВРС/.

1992-1995.

Према његовим ријечима, ВРС је забиљежила велики број значајних војних акција и побједа као што су пробој коридора, одбрана западнокрајишких општина на ријеци Уни од хрватске агресије 1995. године, одбрана Сарајевско-романијске регије, сламање хрватских такозваних „митровданских офанзива“, одбрана и ослобађање Подриња.
Он је навео да је кроз ВРС прошло више од 210.000 бораца, а за Републику Српску животе су дала 23.184 борца.
Граонић је најавио да ће у недјељу, 12. маја, у касарни „Козара“ у Бањалуци бити обиљежен Дан ВРС.
Предсједник Пододбора за обиљежавање значајних историјских догађаја Мирослав Маричић рекао је да се први пут комплетан програм обиљежавања Дана ВРС реализује у касарни „Козара“.
Он је додао да програм обиљежавања почиње у 11.00 часова служењем парастоса борцима погинулим у одбрамбено-отаџбинском рату, а у 11.30 часова биће положени вијенци у спомен-соби у касарни.
Маричић је додао да је за 12.00 часова предвиђена предаја рапорта и постројавање јединица на стадиону у касарни, а у 12.45 часова почеће умјетнички програм.
Командант Трећег пјешадијског /Република Српска/ пука Оружаних снага БиХ Милан Радојчић рекао је да овај пук, који баштини традицију ВРС, у сарадњи са Одбором Владе Републике Српске за његовање традиција ослободилачких ратова обиљежава 12. мај – Дан ВРС и Дан Трећег пјешадијског /Република Српска/ пука.
Он каже да свечаност почиње предавањем рапорта предсједавајућем Предсједништва БиХ Милораду Додику и постројавањем припадника пука.
Радојчић је рекао да је након тога предвиђено његово обраћање као команданта пука, а затим предсједника Републике Српске Жељке Цвијановић и предсједавајућег Предсједништва БиХ Милорада Додика.

 

12.5.2019.

1992-1995.

Obilježen Dan Vojske Republike Srpske 12. 05. 2019.

18.9.2018.

Sjećanje na prvu mobilizaciju teritorijalne odbrane opštine i formiranje Prve prnjavorske lake pješadijske brigade 1.KK VRS

I ove godine sjećamo se dana 18.9.1991. godine, kada je izvršena mobilizacija jedinica teritorijalne odbrane opštine Prnjavor, 13.10.1991.godine, prva borbena dejstva i formiranje prnjavorske pješadijske brigade, 28.5.1992.godine. Opet, je trebalo ponovo braniti slobodu srpskog  naroda ali i stvaranje Republike Srpske.

I sada djeca  rastu slobodno u RS.

OBILJEŽENE 23 GODINE OD ODBRANE ZAPADNIH GRANICA REPUBLIKE SRPSKE OD HRVATSKE AGRESIJE

18.9.2018.

U Kozarskoj Dubici  18.9.2018.godine, obilježeno je  23 godine od odbrane zapadnih granica Republike Srpske od hrvatske agresije, u kojoj je sa područja Kozarske Dubice, Novog Grada i Kostajnice ubijeno 138 lica, a materijalna šteta u naseljenim mjestima se procjenjuje na oko 180 miliona KM.
Ministar rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske Milenko Savanović rekao je da je odbrana zapadnih granica Srpske bila jedna od najtežih borbi u odbrambeno-otadžbinskom ratu u kojoj su 18. i 19. septembra 1995. godine na području ove tri opštine stradala 74 civila i 64 vojnika.

Prošle godine u  Novom Gradu 18.9.2017.godine u organizaciji Odbora Vlade Republike Srpske za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova, održana centralna manifestacija obilježavanja 22 godine od odbrane zapadnih granica Srpske od hrvatske agresije.
U okviru obilježavanja ovog datuma, svrstanog u one od velikog značaja za Republiku Srpsku, vijence su kod spomen-obilježja civilnim žrtvama rata u naselju Tunjica kod Novog Grada i kod spomen-obilježja poginulim borcima Vojske Republike Srpske u Novom Gradu.

Na kamenim pločama uklesana su imena šest poginulih boraca pripadnika prnjavorske lake pješadijske brigade 1.KK VRS:

spisak imena poginulih boraca pripadnika prnjavorske brigade
Kovačević (Mihajlo) Ljupko iz Crkvena, rođ. 1975. vojnik 1.čete, 2.bataljona,, poginuo 18.9.1995, Tunjica, Novi Grad. stupio u jedinicu 21.8.1995, Preminuo u bolnici u Banja luci.Sahranjen u opštini.Prnjavor, gradsko groblje.
MIJAJLOVIĆ (Đorđe) MILORAD iz Kremna, rođ. 1961. vojnik 3.čete, 3.bataljona, poginuo 18.9.1995, Tunjice, Novi Grad. stupio u jedinicu 24.2.1994, Preminuo u bolnici Banja Luka.Sahranjen u opštini.Kremna.
PANIĆ (Marinko) ŽELjKO iz Mlinci, rođ. 1963. vojnik 3.čete, 3.bataljona, poginuo 18.9.1995, Tunjica, Novi Grad. stupio u jedinicu 10.8.1992, Sahranjen u opštini.Naseobina Lišnja, Mujinci.
Petković (Milan) Predrag iz Hrvaćani, rođ. 1966. vodnik komande 2.bataljona, poginuo 18.9.1995, Tunjica, Novi Grad. stupio u jedinicu 31.10.1994, Sahranjen u opštini.Hrvaćani.
POPOVIĆ (Rajko) Gojko iz Šarinci, rođ. 1956. vojnik 3.čete, 2.bataljona, poginuo 19.9.1995, Tunjica, Novi Grad. stupio u jedinicu 27.6.1995, Sahranjen u opštini.Šarinci.
VUJASINOVIĆ (Velimir) DOBRIĆ iz Šarinci, rođ. 1958. razvodnik 2.čete, 2.bataljona, poginuo 19.9.1995, Tunjica, Novi Grad. stupio u jedinicu 10.6.1992, Sahranjen u opštini.Šarinci.

 

 

 

 

 

 

 

Na području zapadnokrajiških opština – Kozarske Dubice, Novog Grada i Kostajnice, 18. i 19. septembra 1995. godine, u hrvatskoj agresiji su ubijena 104 lica, od kojih 54 civila, 44 pripadnika oružanih snaga Republike Srpske i šest pripadnika Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske, a prema podacima opštinskih komisija o procjeni materijalne štete u Novom Gradu ona iznosi 83,3 miliona KM, u Kostajnici 40 miliona, a u Kozarskoj Dubici 50,4 miliona KM.(sajt opštine Novigrad)

Borbe oko Novog Grada spadaju u najznačajnije bitke i pobjede lpbr Prnjavor sa 6 poginulih boraca 2. i 3. bataljona, 28 ranjenih, 4 samoranjavanja i 8 oboljelih boraca.

13.5.2017.

Obilježen Dan RVI RS 

10.9.2018.

I u Prnjavoru je obilježen po prvi put Dan RVI RS svečanom sjednicom skupštine Udruženja RVI opštine i polaganje vijenaca na Spomeniku poginulim pripadnicima VRS u gradu Prnjavoru.

Vijence su položili načelnik opštine sa delegacijom, predstavnici udruženja RVI sa delegacijom udruženja RVI Vojvodine i komamdantom 62.padobranske brigade VS iz Srbije.

Prema podacima nadležnih službi korisnika ličnih prava RVI otadžbinskog rata u opštini koristi 1.059 lica i 4 RVI iz NOR-a. (ili 3,25% u odnosu na broj RVI RS)

Inače u Republici Srpskoj , prema podacima Ministarstva rada i boračko-invalidske zaštite RS iz oktobra p.g., ličnu invalidninu prima 32.537 korisnika. Prve kategorije prima 514 lica, druge kategorije 1.238, treće 913, četvrte 1.900, pete 2.548, šeste 4.210, sedme 4.553, osme6.355, devete 6.891 i desete 3.415. Vidljivo jer da je više od polovine RVI u nižim kategorijama invaliditeta. (časopis RVIRS, broj 4, decembar 2017. godine, str.9).

Banja Vrućica 2018.

Posjetili korisnike banjske rehabilitacije u banji Vrućici , Teslić načelnik opštine Prnjavor, načelnik odjeljenja za BIZ i predstavnici udruženja RVI i porodica zarobljenih i poginulih boraca i nestalih civila opštine Prnjavor. 14.9.2018. godine.

Prisustvo obiježavanju Dana oslobođenja Dervente

4.7.2018.Delegacija Boračke organizacije opštine Prnjavor 

13.5.2008.

Dan brigade 2018,

Delegacija Boračke organizacije opštine Prnjavor, Organizacije starješina VRS iz Prnjavora i opštine,  povodom 4.jula Dana oslobođenja Dervente 1992. godine , položila je vijenac na Centralnom spomen obilježju za 608 poginulih boraca, i oko 2.000 ranjenih u Odbrambeno-otadžbinskom ratu sa područja opštine. k3..

Derventa

Derventa obilježava Dan oslobođenja (VIDEO)

Prisustvo obiježavanju Dana Vojske RS i Dana 27.i Osinjske brigade u Derventi

Delegacija Boračke organizacije opštine Prnjavor 

 

12.5.2018.

Centralno spomenik otadžbinskog rata u centru Dervente

Delegacija Boračke organizacije opštine Prnjavor povodom 12.maja Dana Vojske Republike Srpske i 13. maja Dana 27.motorizovane i Osinjske lake pješadijske brigade, u Derventi je 12. maja položila je vijenac na Centralnom spomen obilježju za 608 poginulih boraca u Odbrambeno-otadžbinskom ratu sa područja opštine… derventa.ba

Sjećanje na Veljka Milanković, komandanta Vukova sa Vučijaka

14.02.2018.

Na dan 14. 2.1993. umro Veljko Milanković, komandant Vukova sa Vučijaka

Dana 13.02.1993. godine članovi komande 3.lpb Prnjavorske  brigade Srđan Tomić, Budo Sibinčić i Anđelko Šušak  bili su u obilasku ranjenog zamjenika komandira 1.pješadijske čete 3.lpb zastavnika Slobodana Peulića na VMA u Beogradu. Tom prilikom nam je rečeno da se ovdje nalazi ranjeni komandant Vukova poručnik Veljko MIlanković. Poslije pozdrava sa nama reče da je dobro i da očekuje da ubrzo bude pušten iz VMA. Sutradan je preminuo.

14.2.2016. Prnjavor nekada

Veljko Milanković (rođen 5. januara 1955. godine u selu Kremna blizu Prnjavora, Republika Srpska), a preminuo 14. februara 1993. godine u Beogradu.) je bio osnivač i komandant bataljona Vukovi sa Vučijaka. Po profesiji je bio saobraćajni tehničar a prije rata je bio privatni preduzetnik.

Na Vidovdan 28. juna 1991. godine, odlučuje da pomogne svom narodu u ratu koji je tada zahvatio Jugoslaviju. Ide u mjesto Golubić, kod Knina, i tamo završava obuku kod Kapetana Dragana. Milanković se isticao na obuci kao veoma disciplinovan i dobar vojnik i po završetku obuke dobija čin poručnika. U rodnom kraju formira jedinicu “Vukovi s Vučijaka”. Ubrzo on i njegovi „Vučjaci“ postaju istaknuti borci i junaci. Bili su svuda gde su se vodile teške borbe, Modriča, Derventa, Jasenovac, Pakrac, Okučani, Bosanska i Kninska Krajina.

Veljko

Avgusta 1991. godine sa svojom oslabljenom jedinicom zauzeo je spomen park Jasenovac. U toku borbe na Brončicama, jedinica „Vukovi sa Vučjaka“ koja je brojala 47 vojnika, ubila je 37 neprijateljskih vojnika a više desetina je ranjeno. Tom prilikom zarobljena su dva tenka M-84, jedan oklopni transporter, veće količine oružja i municije.

Krajem februara 1992. godine je ranjen tokom borbi kod sela Smrtić u Zapadnoj Slavoniji odakle je prebačen u Banju Luku gde je operisan i prevezen na VMA na liječenje.

Veoma značajnu, ako ne i presudnu, ulogu je imao u probijanju „Koridora Života“. Iako je imao gips na nozi, odbijao je da ode iz borbe, i sa svojim vojnicima je prvi bio u probijanju „čvrstog koridora“. Kao komandat jedinice tokom probijanja koridora vodio je borbe kod Dobar Kule (1. jul 1992.), Bijelog Brda, Jakeša, Čardaka, Cera, Modriče (26. jun 1992.) i Odžaka (12. jul 1992).

Junaštvo Veljka i njegovih boraca ostaće zapamćeno u analima ovog rata: „Momci „vječitog poručnika Milankovića“ izveli su jedini klasičan juriš „na nož“ viđen u ratu 1992. godine. Krećući u napad na zabunkerisano brdo Jakeš razvili su se u strelce, izneli zastavu u prve redove i posle komande „NOŽ NA PUŠKE“ poletjeli grudima na neprijateljske rovove… Devet ih je poginulo, dvadesetak ranjeno – Jakeš je pao.”

Teško je ranjen u uličnim borbama u selu Kašić (opština Benkovac) 4. februara 1993. godine kada je tokom dejstva artiljerije u operaciji Maslenica pogođen u desnu stranu grudi. Umro je 14. februara na VMA u Beogradu. Tri dana kasnije sahranjen je na rodnoj Kremni.

  1. juna 1993. posmrtno je odlikovan ordenom Miloša Obilića.

Treba spomenuti da u Prnjavoru jedna ulica nozi naziv “Veljko Milanković”, po ovom komandantu.

Prnjavor.info 14.2.2016.

 

 

16.kmtbr

19.9.2021.

Obilježen dan 16.kmtbr u s. Mašići, Gradiška

Sa područja opštine Prnjavor u ovu ratnu jedinicu, po evidenciji jedinice,  mobilisano je 1.158 pripadnika VRS.

Naši podaci da je evidentirano u nadležnom opštinskom organu 100 lica, onih koji su regulisali učešće u ratu.

Obilježen dan osnivanja 16. Krajiške motorizovane motorizovane brigade 1.KK VRS

15.9.2019.

U Mašićima, kod Gradiške, 15.9.2019. godine obilježeno 28 godina od osnivanja 16. krajiške motorizovane brigade Vojske Republike Srpske.

Pripadnici 16. krajiške motorizovane brigade krenuli su 16. septembra 1991. godine iz Mašića na svoj ratni put dug 1.727 dana. Brigada se borila na ukupno 20 ratišta, u zapadnoj Slavoniji, Posavini, na koridoru, Grmeču, Ozrenu, Trebavi i na Manjači.

Kroz 16. krajišku motorizovanu brigadu prošlo je 12.261 boraca, 437 boraca dalo je živote za Republiku Srpsku, a oko 2.000 je ranjeno.

Sa područja opštine Prnjavor u ovu ratnu jedinicu, po evidenciji jedinice,  mobilisano je 1.158 pripadnika VRS. Naši podaci da je evidentirano u nadležnom opštinskom organu 100 lica, onih koji su regulisali učešće u ratu.

Za sve učinjeno u odbrambeno-otadžbinskom ratu brigada je dobila Orden Nemanjića, najviše odlikovanje za ratne zasluge u Republici Srpskoj.

Prema istraživanju 4 ranjena, 1 povrijeđen, 3 bolesna, 1 umro i 9 poginulo pripadnika vojne pošte 7322 Banja luka, 16.krajiška motorizovana brigada 1.KK VRS sa područja opštine.

spisak poginulih pripadnika 16.kmtbr iz prnjavora

Barukčić (Ilija) Goran iz Drenova, rođ. 1973. vojnik četa vojna policija, poginuo 31.3.1993, Gorice, Brčko. stupio u jedinicu 16.8.1992.godine. Sahranjen u opštini.Drenova
Gvozden (Slavko) Mihajlo iz , rođ. 1953. vojnik 1.čete, 1.bataljona,, poginuo 13.4.1995, Gojkovac, Doboj. stupio u jedinicu 6.12.1994.godine. Sahranjen u drugoj opštini.Gradiška.
JADIĆ (Matija) ANTON iz Prnjavor, rođ. 1966. vojnik 1.čete, 1.bataljona, poginuo 19.7.1992, Ledenice, Gradačac. stupio u jedinicu 20.5.1992.godine. Sahranjen u opštini.Prnjavor, gradsko groblje.
Jocić (Boško) Branislav iz Babanovci, rođ. 1959. vojnik 1.čete, 2.bataljona,, poginuo 10.5.1995, Miljevac, Teslić. stupio u jedinicu 20.5.1992.godine. Teže ranjen u b/d. Preminuo u bolnici KBC Banja Luka.Sahranjen u drugoj opštini.Banja Luka.
JOSIPOVIĆ (Mitar) RANKO iz Prnjavor, rođ. 1958. vojnik 1.čete, 1.bataljona,, ranjen 28.7.1993, Đukići, Brčko. stupio u jedinicu 9.6.1993.godine. Preminuo na VMA Beograd 16.08.1995. godine.Sahranjen u opštini. Gradsko groblje.
JOSIPOVIĆ (Mitar) RANKO iz Prnjavor, rođ. 1958. vojnik 1.čete, 1.bataljona,, poginuo 25.7.1995, Hodžići, Doboj. stupio u jedinicu 9.6.1993.godine. Preminuo na VMA Beograd 16.08.1995. godine.Sahranjen u opštini. Gradsko groblje.
JUGOVIĆ (Jevto) SVETISLAV iz Prnjavor, rođ. 1940. razvodnik 1.čete, 1.bataljona,, poginuo 17.11.1991, Autoput Novska, Novska. stupio u jedinicu 15.11.1991.godine. Sahranjen u opštini, Šarinci.
RADIVOJAC (Čedomir) MIROSLAV iz Kremna, rođ. 1971. vojnik izviđačka četa, poginuo 14.3.1992, Donji Čaglić, Pakrac. stupio u jedinicu 17.11.1991.godine. Sahranjen u opštini.Kremna.
Zoran (Milorad) Dragomir iz Doboj, rođ. 1958. vojnik 1.čete, 1.bataljona, poginuo 31.5.1995, Berakova, Doboj. stupio u jedinicu 8.3.1994.godine. Sahranjen u opštini Prnjavor, gradsko grobljer.

Delegacija opštine Prnjavor (načelnik OBICZ i predsjednik Boračke organizacije opštine Prnjavor) položila je vijenac na spomenik poginulim borcima VRS u Mašićima.

 

 

Sa obilježavanja Dana 16.kmtbr prošle godine.

Spome soba u Domu u Mašića.

16.kmtbr u Krajiški  vojnik od 6.6.1996. str.18-25

Priznanja ČASNO NOSE „NEMANJIĆA“

U odbrani Zapadne Slavonije, članak Krajiški vojnik, jun 1994. godine, str. 15

Najbolja jedinica (petog) Prvog krajiškog korpusa VRS

Sa mobilizacijkog zborišta iz reona sela Mašići, Šibića Han, Berek, uputila je već 15. i 16.9.1991. godine svoje prve jedinice jačine bataljona  sastavljene od 1.čete 1.mtb, 1.č 2.mtb, 1.č i k-de 3.mtb i mješovite baterije 120mm, preko rijeke save i Struga u Zapadnu Slavoniju.                         U sastavu 329. oklopne brigade izvode se prva borbena dejstva. Učinivši prve borbene korake, doživjevši prvo vatreno krštenje, prve pobjede, uspješno je izvršila postavljene zadatke. Sadejstvom sa 329.okbr oslobođen je i raščišćen prostor Nove Varoši , naplatna rampa, Prašnik, naselja na pravcu S.Kosovac – Gornji Bogićevci i Nove Varoši – Donji Bogićevci čime su stvoreni uslovi za kompletno uvođenje 16.kmtbr na prostor Zapadne Slavonije. Komandant brigade je ppuk Milan Čeleketić.                                                                                                                                                                Osloboditi prostor Zapadne Slavonije, sačuvati srpsku zemlju u slavonskoj ravnici, omogućiti put spasa mnogobrojnim srpskim izbjeglicama pred najezdom  povampirenog  ustaštva, bio je osnovni moto brigade.                                                                                                                                  Linija koju je tada dostigla brigada u svom pobjedonosnom pohodu i danas je linija razgraničenja u Zapadnoj Slavoniji. Na putu pobjede oslobođena su srpska sela: Gornji Rajić, Roždanik, Jazovica, Voćarica, Paklenica, dio Starog Grabovca, važan objekat Kremenduk, dio autoputa od rajićkog do pakleničkog nadvožnjaka, moteli „Sjever-jug“. pored toga dijelovi bigade pomogli su  drugim jedinicama, prije sbvega  43.mtbr i 2.pbr na Rajićima i Lipiku u sprečavanju neprijateljskog proboja i odbrani dostignutih linija.

Oslobađanje,

članak Srpska Vojska, 3.11.1995. godine, str. 21. borbe 16.kmtbr i drugih jedinica VRS u jesen 1995. godine

Put iz Banjaluke prema Manjači vri od srpskih boraca. kreću se prema 505.oj muslimanskoj, bužimskoj brigadi, oštrici Petog muslimanskog korpusa, koja pokušava da izvrši prodor od Ključa prema Manjači. Njeni pripadnici pokušavaju da urade na terenu, među srpskim borcima, ono što muslimanski mediji pokučavaju da naprave među srpskim narodom. Da unesu paniku i povlačenje.                                                                                                                                                                           Po linijama razdvajanja pale sve na šta naiđu, nastojeći tako naterati srpske borce na uzmicanje . Ne uspjevaju, pa se artiljerijski dueli nastavljaju, uz stalno izviđanje neprijateljskih položaja i korekciju vatre. Tako cijeli dan. jednu mi, jednu oni. Stižu nove snage i nove kolićine municije. naši pojačavaju dejstva po okupiranoj srpskoj zemlji i neprijatelju na njoj.                                         Dan se primiče kraju, sada mi bacamo deset a oni dve. Previše su se zaleteli u dubinu srpske teritorije, ostali su bez logistike, teškog naoružanja i dovoljnih količina municije. U sumrak počinje naše pomicanje naprijed, muslimani se povlače prema Ključu. Zviždući granata i haubičkih projektula se usmjeravaju prema ovom nedavno okupiranom srpskom gradu, kreće srpska pješadija. krenulo je i na ovom pravcu.                                                                                                           Na pravcu Novog Grada prema Grmeču i Krupi, dnevno se napreduje po desetak kilometara. idu borci Treće, Šesnaeste, Četrdeset treće … Sve na ovom pravcu podsjeća na prošlogodišnju agresuju 5.muslimanskog korupsa prema Spasovu, kad su muslimanske jedinice, za samo par dana, vraćene do samog Bihaća. Samo sad još brže beže. Starješina Vlado Topić, komandant 16.kmtbr, ne zastaje, napreduje sa svojim borcima prema Krupi, oslobađajući selo za selom.                                                                                                                                                                    Muslimani se u rasulu povlače prema Bihaću. 511-ta muslimanska brigada beži ispred nas , a iza sebe je ostavila pustoš po ovim srpskim selima. Nemoćne, koji su ostajali u svojim kućama, ubijali su, mučeći ih. Većina kuća je popaljena. Stići ćemo, i kazniti zloćince, kaže Topić.                    Izviđači Šesneste, na čelu sa Darkom, ulaze ispred svih, praveči haos u neprijateljskoj pozadini, koja posle toga postaje slobodna srpska zemlja.                                                                                        U Budimlić Japri Milan Škondrić pokazuje izgorelu kuću svoje sestre. Do nje, na pragu lepe višespratnice, nailazimo na telo srpske mučenice, starice koja je ostala u svojoj kući, i koju su zveri u ljudskom obliku umorile udarcima i tupim predmetima.                                                                         Naoružanje pobacano pored puta, a u opštoj bježaniji čak su i bolnićarske torbe predstavljale teret. Posle Darkovih izviđača, u sela ulaze mase boraca raspoređujući se po dostignutim linijama odbrane. Slobodni su i Halilovci, tu će se prenoćiti, a ranom zorom. Darkovi momci će obavestiti borce dokle  treba ići dalje.                                                                                           Pri ulasku u  opuštošena  srpska  sela, umor na licima boraca smenjuje tuga, a vrlo brzo odlučnost. U vrijeme pisanja ovog teksta, ti isti borci su, preko Grmeča stigli do ulaza u Krupu.

Značajne borbene aktivnosti jedinica Prnjavorske brigade u ovom periodu:

Vukovi sa Vučijaka se upućuju u rejon Manjače u z. Stričići, gdje ih obilazi NŠ, uspostavljanje linije odbrane i sprečavanje prodora neprijatelja prema kasarni  na Manjači i dalje prema  Banja Luci, a potom produžuju dejstva prema Ključu, Petrovac i Sanski Most. Odbrana pravca i protivnapad prema Sitnici u sadejstvu sa Orlovima Grmeča, u borbama gine jedan pripadnik Vukova.

Naredba OG-10, 16.9.1995. godine upućuje se  jedna jedinica jačine čete u rejon Sanskog Mosta, sa njom je i komandant Vlado, razočarenje, nigdje organizovane odbrane, i Sanski Most je ugrožen.

Sutradan četa se vratila jer su položaje oko Banskog Mosta zaposjeli borci Sanske brigade, Novo naređenje OG-10 da se uputi pojačanje u rejon Krupe na Uni. Jedna četa (3.pč) 2. bataljona koju vodi zamjenik komandanta 2. pb ppor Subić i izviđači brigade odlaze u rejon Krupe, s. Orasi, Donji Petrovići preko Budimlić Japre. Jedinica  “Vukovi” i 27 boraca 1. bataljona još uvijek su u rejonu Jajca.

Mala priča o velikoj bitki 3.mtb u oslobođenju Broda, Šesnaesta, od 16.jula 1994. broj 9, str.10

Sloboda na Savi

16-ta lit

16.juli 1994. broj 9

Ulazimo i mi u igru. Vatra, dim, eksplozije, koncert zvižduka hiljada metaka. Žesto nas dočekuju, odmah na početku. U prvom naletu, već tri ranjena borca. Odustajanja nema. Udri Srbine još žešće.

Naređenje: napad, pravac k.93 pravcem kanala između Gornjih Koliba i Zborišta. Kričanovo, Donja Moćila, k.92 na raskršću puteva Sijekovac – Brod i Kolibe – Brod., rafinerija uz r.Savu i most u Brodu.Vidi šesnaesta10

Potpukovnik Dragan Vuković, komandant 116. brigade, za Šesnaestu od 16.9.1998. :

Stopama slavnih. Šesnaesta brigada, čije tradicije u miru nastavljamo, postala je uzor mnogim jedinicama Vojske Republike Srpske.

1.aprila 1996. godine 16.kmtbr zvanično mijenja naziv u 116.mtbr i to u sklopu reorganizacije VRS.

 

Početak raspada SFRJ i građanskog rata

Državna kriza , raspad Jugoslavije, nastanak novih država, dolazak „plavih šljemova“, građanski rat u Bosni i Hercegovini

Da li se rat u Bosni i Hercegovini, odnosno u Jugoslaviji mogao izbjeći i svi problemi i politički konflikti mirno riješiti?. Čiji su bili interesi i kakvi ciljevi na ovim prostorima, da li međunarodne zajednice, odnosno Evrope, SAD, islamskih zemalja, unutrašnjih nacionalističkih snaga.[1]

Raspad SFRJ počinje kada jake separatističke snage u Sloveniji, Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini i Makedoniji uz podršku međunarodne zajednice imaju cilj stvaranje samostalnih država od  bivših republika SFRJ, dok interes drugih naroda, prevashodno srpskog, nije riješen u tim republikama. JNA je imala ustavnu obavezu i dužnost da brani i štiti tadašnju zajedničku državu_SFRJ.

Pristrasnost međunarodne zajednice i stvaranje muslimansko-hrvatske koalicije u Bosni i Hercegovini, kao i islamski fundamentalizam uticali su na krizu i početak rata, jer se odustalo od ustavnih rješenja da se koncenzusom svih naroda u BiH donose odluke.  Štampa je pisala da postoje logori za obuku mudžahedina za borbu protiv HVO i VRS i da nisu došli u BiH samo da ratuju, nego da bosanske muslimane uče islamu.

Da je bilo više mudrosti među političkim strankama, rat se mogao izbjeći a kriza riješiti mirnim putem.

U prvoj ratnoj 1991. godini, kada dolazi do osnivanja nacionalnih stranaka sva tri naroda u BiH, kada počinje rat u Hrvatskoj gdje srpski narod uz pomoć JNA brani svoju slobodu i teritorije, počinje raspad SFRJ. U BiH muslimanski lideri stvaraju svoju vojsku kroz teritorijalnu odbranu, koja je bila sastavni dio oružanih snaga SFRJ. Počinju napadi na kasarne JNA, kasnije na kolone vojnika JA, napadi na srpske svatove u Sarajevu, masakr u Sijekovcu i kasnije zajedničke oružane akcije muslimansko-hrvatskih formacija.[2] U maju mjesecu 1992. godine formiran je Glavni štab VRS i stvorena Vojska Republike Srpske.

Spomen hram na Vučijaku

Na spomen pločama u Hramu uklesana su imena 427 poginulih i nestalih boraca VRS sa područja prnjavorske opštine. Crkva posvećena Svetom velikomučeniku knezu Lazaru.

Aktivnosti Predsjedništva SFRJ u funkciji Vrhovnog komandanta Oružanih snaga SFRJ

predsjedništvo sfrj

Slijede događaji i aktivnosti angažovanja JNA na legalnom i legitimnom sprovođenju naredbi Predsedništva SFRJ  o rasformiranju svih neregularnih oružanih snaga i o vraćanju oružja, ilegalno unetog u zemlju u  jedinicama JNA. Međutim, Slovenija i Hrvatska su odlučno izjavile da neće dozvoliti sprovođenje te naredbe na svojoj teritoriji.

 

 

Na Plitvicama, 31.3.1991. godine,  došlo je do oružanog sukoba pripadnika milicije SAO Krajine i specijalnog odreda MUP-a Hrvatske, Predsedništvo SFRJ je naredilo jedinicama JNA da podignu borbenu gotovost svojih odgovarajućih jedinica i da obezbede poštovanje prekida vatre. Jedinice JNA su trebale da obezbede mir i pravnu sigurnost građana i omoguće mirno rešenje krize. To je i bila ustavna obaveza JNA.

Prilikom demonstracija pred zgradom Komande vojno-pomorske oblasti u Splitu (6.5.1991.) protiv JNA, poginuo je jedan vojnik, a više njih je ranjeno.

Jedinice ZNG Hrvatske su kod s. Tenja napale JNA 7. jula, što je pored drugih manjih napada predstavljalo prekretnicu u ratu u Hrvatskoj u smislu da su direktni sukobi između JNA i Zbora Nacionalne Garde  postali učestali i time uveli jedinice JNA u „stavljanje“ na stranu srpskih snaga.

Predsjedništvo SFRJ iz 1991.

Predsedništvo donosi odluku 12. jula da prihvati Brionsku deklaracju i donosi naredbu o demobilizaciji svih oružanih snaga osim JNA i redovnog sastava milicije, da se na granicama SFRJ uspostavi stanje od pre 25. juna 1991, i da se deblokiraju kasarne i vojni objekti koji su, u međuvremenu, blokirani od pobunjenika. Zatim 18. jula doneta je odluka o povlačenju jedinica JNA iz Slovenije, a 29. jula jedinice su počele da napuštaju Sloveniju. Tada počinje eskaliranje otvorenog oružanog sukoba u Hrvatskoj.

Na zasedanju Sabora Hrvatske 1. avgusta predsjednik Tuđman je pozvao na nastavak „općeg rata“. Istog dana, u selu Dalj, došlo je do krvavog obračuna ZNG sa Srbima iz tog sela.

Predsjedništvo SFRJ

Organi SFRJ ulažu napore da se prekinu borbe i spor riješi mirnim putem, predstavnici otcljepljenih republika to na sastancima podržavaju, a praktično nastavljaju sa nasilnom secesijom.

Na dubrovačkom vojištu JNA je bila isprovocirana perfidnim aktima ZNG-a, Granatiranje (bombardovanje) Dubrovnika došlo je nakon što su jedinice ZNG dejstvovale iz starog dijela grada koji je kulturno-istorijski spomenik. JNA je odgovorila na te napade. JNA je optužena da je „grubo povrijedila pravila međunarodnog prava“.

Generalštab JNA i SSNO SFRJ

U izvršavanju naredbi Predsjedništva SFRJ, JNA je angažovala prioritetno oklopno-mehanizovane jedinice. Smatralo se da će u ratu na prostorima bivše Jugoslavije OMJ biti u stanju da samom svojom pojavom na bojištu spriječi krvave događaje.[3]

 

 

poslije burnih događaja u raspadu stare Jugoslavije i rješavanje kriše  u  Skupštini Jugoslavije prograšen je Ustav Savezne Republike Jugoslavije i usvojena Deklaracija, 27.4.1992. godine.

Komandant 1.KKVRS general Momir Talić u Krajiškom vojniku od 6.6.1996. str.7 kaže o početku rata.

Te noći, između 16. i 17. avgusta 1991. godine, kada smo u Gradišci, pod borbom, prelazili Savu, bio sam svjestan da idemo zaštititi srpski narod u zapadnoj Slavoniji kako mu se ne bi ponovio pokolј iz prošlog rata. Cijelu noć sam o tome razmišlјao, znao sam da je tadašnja JNA sposobna da izvrši to naređenje o tampon zoni, o razdvajanju snaga, ali uslijedile su loše, vrlo loše političke odluke. Mislim na ono kreni – stani, ona silna primirja. Još je Napoleon rekao „ako hoćeš da uništiš sopstvenu vojsku Onda samo kreni pa stani” . Ako to ponoviš nekoliko puta, to je katastrofa. Pa opet, Banjalučki korpus je izvršio naređenje. Zaštitili smo veći dio srpskog naroda u Zapadnoj Slavoniji. Druga je priča šta se to dogodilo u prolјeće 1995. godine, ali mi smo svoj posao te jeseni i zime 1991. i 1992. godine uradili.

Da je na vrijeme 12. korpus JNA, to je onaj  Novosadski korpus izvršio svoj zadata izbio u Daruvar, a Gardijska brigada u blizinu Nove Gradiške ne bi bilo tako dugog, tako krvavog rata. A baš takve naredbe su postojale. Izbjeglo bi se, ustvari bilo manje stradanje i srpskog i hrvatskog naroda. Ni jedna, pa ni ta zamisao vojnih komandi u doba nije do kraja sprovedena, jer je JNA, ponavlјam, ubijana, umrtvlјivana onim, kreni stani. Veliki uticaj na to imala je međunarodna zajednica, a oni ili nisu znali ili nusu  htjeli, ali je evidentno da nisu uvažava sve realne elemente, pogotovo istoriju ovdašnjih konflikata, su doprinijeli , rat trajao i dugo i da bude krvav. Vjerujem da će istorija, da će lјudi koji so bave naukom  pravilno složiti sve elemente koji doveli su doveli do raspada prethodne Jugoslavije. Ja kao savremenik ovih događanja u jedno sam siguran: Hrvati, veliki broj Hrvata želјeli rasturanje Jugoslavije, za to su se dugo godina  pripremali. Srbi su, najprostije kazano, mnogo čemu bili naivni. Vjerovali su iskreno u bratstvo i jedinstvo i to nije moglo u svim tim istorijskim okolnostima da se ne plati.

Učešću 16.kmtb od  6.6.1996. str.18-25, ratni put Prve oklopne brigade VRS UDARNE PESNICE 6.6.1996. str.26-30, 43.mtbr JAČI OD SUDBINE  6.6.1996. str.31-37; jedinice JNA koje su prve prešle r.Savu u odbranu i zaštitu srpskog naroda u Zapanu Slavoniju 1991. godine

1992. predsudna godina rješavanja jugoslovenske krize

U Januaru, 2.1.1992. godine, uz prisustvo ličnog izaslanika generalnog sekretara UN, potpisan je u sarajevu,  Dogovor o primjeni, nazvan 15. primirje, čiji je cilj  trajni prekid vatre, kao posljedni preduslov za dolazak „plavih šljemova“, kao i mogućnost ostvarivanje mirovne misije UN u jugoslaviji.

Savezna skupština SFRJ

Slijedi Konvencija o Jugoslaviji, potpisana od 159 stranaka, saveza i udruženja iz svih dijeloiva Jugoslavije, sem Slovenije, u Skupštini SFRJ.

General armije  Veljko Kadijević, savezni sekretar za narodnu odbranu, podnosi ostavku zbog „pogoršanog zdravstvenog stanja“

Na beografski aerodrom Surčin sletela je prva grupa oficira za vezu UN.,

U Srbiju poičetak dolaska izbeglica iz Hrvatske i Slovenije, oko 25.000. Početak antiarmijske kampanje u makedoniji , što je rezultiralo da 21. februara postignut dogovor o izmještanju jedinica JNA iz Makedonije.

Skupština Jugoslavije ocjenila je da kontinuitet Jugoslavije ne može biti doveden u pitanje, te da će razgraničenje sa sekcesinističkim republikama biti najbroblematičnije.

Donijeta je odluka o pripremi zakonskog akta o ostvarivanju prava naroda na samoopredeljenje i o rekonstrukciji Jugoslavije

Prvih dana maja 1992. godine saopšena je odluka Štaba Vrhovne komande o svođenju Vojske Jugoslavije na teritoriju i građane novostvorene državne zajednice. Povratak jedinica iz Bosne i Hercegovine u roku od 15 dana. Vidi narodnaarmija12

Već 3.5.1992. godine izvršen je mučki napad muslimanskih snaga na kolonu pripadnika JNA u Sarajevu. Pobijeno je 42 vojnika i oficira JNA. Sijedi drugi mučki napad na kolonu pripadnika JNA u Tuzli , 15.5.1992. godine od strane muslimansko hrvatskih snaga. novosti 4.maj 2021

Propusti JNA u procesu raspada Jugoslavije i tokom rata

  • Ključni promašaji su koncepcijiski. Najprije, to je glolifikacija apstraktnog sistema ONOiDSZ, uz praktičnu sistemsku promociju nacionalnih vojski. JNA je nužna ,po toj koncepciji u svom okrivlju obučavala i naoružavala nacionalnu oružanu silu koja se kasnije i okrenila protiv nje.  Ima mnogo grešaka u političkoj strategiji upotrebe JNA, kao i vojničkog diletantizma u rukovođenju i komandovanju jedinicama. Operacija u Sloveniji je tipičan primjer takvog amaterizma, i to je, po mom ubeđenju, bio ključni moment koji je odredio dalju sudbiju jugoslavije. (Interviju greneral-pukovnika  Života Panića, načelnika GŠVJ, „Borbi“, Vojska, 31.12.1992. str.4-5)
  • Odluka SIV-a , posebno u dijelu koji se odnosi na angažovanje JNA, bila pogrešna, jer angažovanje vojske nije bilo u skladu sa zadatkom koji je trebalo da izvrši te da predhodno nisu preduzete sve druge mjere za sprečavanje secesije Slovenije, pre svega ekonomske. (Nikola Čubra, Vojska i razbijanje Jugoslavije, Beograd 1997. godine, str. 129)

Rat u Bosni i Hercegovini počinje 3.3.1992. godine kada je područje opštine Brod bilo izloženo otvorenoj agresiji iz Hrvatske.

Tog dana je iz Slavonskog Broda preko mosta u Brod[4] prešao veliki broj dobro naoružanih hrvatskih vojnika sa teškim naoružanjem. Napad na srpsko stanovništvo počeo je na glavnom putu Brod-Derventa, odnosno u Stadionskoj ulici, kada su hrvatsko-muslimanske vojne snage zajedno sa 108. Brigadom Zbora narodne garde zauzele centar grada.

Opština je preživjela teške trenutke tokom pokušaja zauzimanja njenih pojedinih područja, posebno Brodskog polja, koje  je pretežno bilo naseljeno srpskim stanovništvom. Stanovnici ove mjesne zajednice su pružili otpor. Uslijedila su strašna razaranja, ubistva građana. Brod je jedna od najstradalnijih opština u Republici Srpskoj, među prvim stradalim i da su sve kuće u Brodu bile porušene, da je poginuo veliki broj ljudi i da su svi preživjeli srpski stanovnici u maju bili protjerani sa prostora opštine.

Prema izjavama i dokumentima kojima raspolaže Boračka organizacija Brod, 3. marta 1992. godine u tadašnjem Bosanskom Brodu je održan sastanak predstavnika tri naroda, odnosno političkih vođa stranaka koje su imale odbornike u lokalnoj skupštini s ciljem smirivanja tenzija izazvanih sprovođenjem jednostranog referenduma, a rješenje je predložio tadašnji predsjednik Izvršnog odbora Skupštine opštine Mihajlo Srijemac.
Po povratku kući, u 16.40 časova sa područja brodskog naselja Mahala, Srijemca su iz vatrenog oružja ranili pripadnici hrvatsko-muslimanske koalicije, potpomognute snagama HOS-a iz Slavonskog Broda.

Preživjeli svjedoci tog vremena opisuju da je nastavljeno zastrašivanje lokalnog srpskog stanovništva fizičkim maltretiranjem, pljačkama i odvođenjem u logore.

Napad na Brod 3. marta bio je samo uvod za najsvirepije zločine koji su se tog mjeseca dogodili na području ove opštine.

Članovi porodica Martić i Dujanić ubijeni su 25. marta 1992. godine u Brodu, a već sutradan dogodio se pokolj u Sijekovcu.

Pripadnici regularne Hrvatske vojske, zajedno sa paravojnim hrvatsko-muslimanskim jedinicama iz BiH i Hrvatske, 26. marta 1992. godine u Sijekovcu ubili su devet srpskih civila, a narednih dana ubijeno je još 37 Srba iz ovog prigradskog naselja.
Najmlađa žrtva imala je 17, a najstarija 72 godine.
Tokom 1992. godine u Sijekovcu je ubijeno 46 srpskih civila, navodi se u dokumentima Boračke organizacije Brod.

Okupacija hrvatskih snaga prekinuta je 7. oktobra 1992. godine kada je general Slavko Lisica osmišljenom vojnom akcijom oslobodio područje opštine Brod. (sajt Glas Srpske 3.3.2020.)

Agresije Hrvatske vojske na Brod, obilježena 21 godina 

3.3.2013.

Služenjem parastosa i polaganjem vijenaca i cvijeća, te paljenjem svijeća za srpske žrtve, danas će u Brodu biti obilježena 21 godina od agresije hrvatske vojske na ovu opštinu.Obilježavanje će biti održano ispred spomen-obilježja kod Osnovne škole „Sveti Sava“ u Brodskom Polju. Iz opštinske Boračke organizacije podsjećaju da je 3. mart datum koji je u istoriji Broda upisan kao dan kada su Srbi sa područja tadašnje opštine Bosanski Brod 1992. godine bili izloženi otvorenoj agresiji regularne vojske Republike Hrvatske, potpomognute paravojnim oružanim formacijama Hrvata i muslimana iz Broda. Ovim činom počeo je rat u BiH, ističu u Boračkoj organizaciji. Trećeg marta 1992. godine regularne jedinice Vojske Hrvatske prešle su otvoreni most između Slavonskog Broda i tada Bosanskog Broda i počinila brojne zločine nad srpskim stanovništvom za koje još niko nije odgovarao. Sa više od dvije hiljade dobro naoružanih hrvatskih vojnika preko mosta je prevezen veliki broj pješadijskog naoružanja, uključujući i topove. Dan prije otvaranja mosta, koji je omogućio prelazak oružanim snagama iz Hrvatske na teritoriju BiH, na njemu su se sastale delegacije iz Hrvatske i BiH, koje su predvodili predsjednik SO Slavonski Brod Jozo Meter i ministar unutrašnjih poslova BiH Alija Delimustafić. Tom prilikom, slaveći formiranje hrvatsko-muslimanskog bloka, javno su vezivali hrvatsku i muslimansku zastavu. Hrvatska je otvaranje mosta uslovila povlačenjem snaga JNA 25 kilometara od granice, čime je srpski narod u Brodu i okolini ostao nezaštićen. Hrvatska vojska je odmah po ulasku u Brod počinila brojne zločine. Žrtve agresije hrvatskih oružanih snaga bile su ujedno prve žrtve rata u BiH. U noći 3. marta 1992. godine dok se kući vraćao sa sastanka multinacionalnog Kriznog štaba ranjen je tadašnji predsjednik Izvršnog odbora Skupštine opštine Brod Mihajlo Sremac. „Pucano je iz blizine. To se desilo nakon što je ispred moga vozila prošla kolona automobila u kojima su se nalazili predstavnici republičkih institucija koji su prisustvovali sastanku u Brodu. U jednom od tih vozila nalazio se i Ejup Ganić, tadašnji potpredsjednik Predsjedništva BiH koji je na ovom sastanku predstavljao delegaciju SDA“, rekao je Sremac Srni. Od tog dana u Brodu više nije djelovala legalno izabrana vlast, već je vlast preuzela koalicija HDZ–SDA. Na mostu na Savi koji spaja dva Broda i koji je do tada nosio ime „Most bratstva i jedinstva“ bila je istaknuta tabla sa natpisom „Srbima i psima – zabranjem prelaz“. U samom gradu počela je hajka na Srbe. NJima je zabranjen izlazak iz kuća i stanova. Napadi su bili svakodnevni. Grad Brod postaje pakao za Srbe. Prijetnje premlaćivanjem bile su svakodnevne. Zabilježene su i prve žrtve koje je organizovala sama vlast. Grupa hrvatskih bojovnika, koje je predvodio Alija Halibašić, 25. marta ujutro oko 5.00 časova upadaju u kuću Andrije Martića i ubijaju njega, njegovog sina Momira i komšinicu Dušanku Dujanić koja se tu zatekla. Bio je to uvod u masovni zločin koji će se dan kasnije desiti u prigradskom naselju Sijekovac gdje je u jednom danu ubijeno dvadeset Srba od kojih je najmlađa žrtva bio sedamnaestogodišnji Dragan Milošević a najstarija Jovo Zečević koji je imao 72 godine. Narednih dana ubijeno je još četrdeset civila. NJihova tijela su danima „vožena“ u hladnjači da bi kasnije bila bačena u rijeku Savu. Veliki broj Srba završio je u hrvatsko-muslimanskim logorima, kojih je u Brodu bilo deset. Bilo je zatočeno oko dvije hiljade, uglavnom civila, srpske nacionalnosti. Logoraši su svakodnevno bili izloženi zlostavljanu, mučenju i ubijanju. „Mi žene, odvođene smo na prvu borbenu liniju i tu su nas silovali. Hrvatski vojnici izlazili su iz rovova jedan po jedan i iživljavali se nad nama. Moje sapatnice i ja smo od silovanja gubile svijest. Posebno mi je u sjećanju ostala golgota jedne mlade žene koju su živu pekli na ringli. Poslije su je silovali pa ubili“ – ispričala je svojevremeno Bošnjakinja iz Bosanskog Kobaša Hazba Nuhić, koja je zbog navodne saradnje sa Srbima dovedena u logor Polet u Brodu. Zbog zločina koje su pripadnici regularnih oružanih snaga iz Hrvatske počinili na teritoriji Broda, Opštinsko udruženje za traženje zarobljenih boraca i nestalih civila, zajedno sa Udruženjem logoraša iz ovog grada, još 2002 .godine podnijelo je Haškom sudu prijavu protiv osumnjičenih za ratne zločine počinjene nad Srbima na području opštine Brod. Osim dokumentacije o zločinu u Sijekovcu, Haškom tužilaštvu je dostavljena i dokumentacija o likvidaciji 226 Srba u brodskoj opštini dok su njom gospodarile hrvatske i bošnjačke snage. Kasnije je ovaj predmet ustupljen Tužilaštvu BiH za ratne zločine, ali ni do današnjeg dana ovaj zločin nije procesuiran.U Brodu su uvjereni da u Sudu BiH jednostavno bježe od ovog predmeta zbog pitanja koja bi se pred sudom otvorila. „Zna se da su trupe tada međunarodno priznate države Republike Hrvatske ušle u Brod 3.marta 1992.godine. Zna se da su učestvovale u svim zločinima na području brodske opštine. Otvaranjem ovog slučaja potpuno bi se razobličila uloga Hrvatske u paljenju ratnog požara u BiH. A to je ono što,izgleda, međunarodnim krugovima nikako ne odgovara. To ne odgovara ni Hrvatskoj, ni bošnjačkom rukovodstvu u Sarajevu. NJima su Srbi krivi za sve, jer su svjetski moćnici unaprijed odlučili da srpski narod optuže za sve loše što se dogodilo u prethodnoj Jugoslaviji. Na nama je da dokažemo suprotno“, kaže predsjednik Udruženja za traženje zarobljenih boraca i nestalih civila iz Brod Marko Grabovac. On upozorava da Sud i Tužilaštvo BiH, izjavama da se „radi na predmetu Brod“, stalno obmanjuje srpske žrtve. „Pa prošlo je više od 20 godina od zločina, a još niko nije procesuiran?! Šta je još potrebno pa da zločinci nad srpskim civilima u Brodu budu privedeni pravdi“, pita Grabovac.

[1] Jugoslavija, rat koji se mogao izbjeći, film koji daje odgovor. Strani dokumentarni film, prikazan na televiziji K3 Prnjavor, decembra 2003. godine

[2] 28. marta zauzima se Derventa, a 31.maja grad Modriča, čime je jedini preostali putni pravac: Prnjavor-Stanari-Rudanka-Modriča-Šamac presječen.

[3] Kapetan I klase Dragan Vuković: Za savremenije organizovanje OMJ, „Novi glasnik“  broj 5-6, septembar-decembar 1994. godine,  str .41.Posljedni načelnik GŠVRS, 2005. godine

[4] O prelasku hrvatske vojske preko mosta u Brod postoje sačuvani video-snimci, koji su uvršteni u dokumentarni film „Od stradanja do slobode Broda“.

Srpski borac u broju maj-juni 2002.str.23-34  i maj-juni 2002.str.35-46, povodom deset godina od raspada SFR Jugoslavije, objavio je članak KAKO JE POČEO RAT U BIH, autora Radovana Jovića