Spomenici i spomen-obilježja na području opštine/grada će trajno obilježiti značajne događaje i datume iz bogate istorije srpskog naroda, zadržati sjećanja na istaknute ličnosti oslobodilačkih ratova, njegovanje kulturne i istorijske tradicije i čast poginulim pripadnicima srpske vojske u oslobodilačkim ratovima do 1918. godine, učesnici u antifašističkoj borbi u Drugom svjetskom ratu i veterani odbrane Otadžbinskog rata Republike srpske, kao i civilne žrtve rata.
Uključivanje spomenika i spomen-obilježja u trenutnom razvoju grada, je jedan od najboljih načina zaštite, održavanja i njihove izgradnje. Oni su stalni, kao svjedočanstvo o ljudskoj istoriji, prenosi predaka vrijednosti kulturne baštine i istorijskih ljudi na ovim prostorima. Zaštita, održavanje i izgradnju spomenika i spomen-obilježja su regulisane zakonom RS o spomenicima i spomen-obilježjima u oslobodilačkim ratovima, koju je usvojila Narodna skupština Republike Srpske na sjednici održanoj 2.11.2011. godine.
U opštini Prnjavor je do sada je izgrađeno 165 spomenik i spomen-obilježje u lokalnim zajednicama opštine Prnjavor koji su nastali u razdoblju od druge polovine do kraja dvadesetog stoljeća i početkom XXI stoljeća:
Na spomen obilježju u Štrpcima brojne delegacije položile su vijence i cvijeće, ne samo palim Štrbačanima nego za svih 626 boraca koji živote položiše za Republiku Srpsku.
Slava im” – orilo se danas jednoglasno u crkvenoj sali, nakon minute ćutanja i lomljena slavskog hljeba, povodom Mitrovdana krsne slave Boračke organizacije Prnjavor. Prnjavor je, inače, imao preko deset hijada mobilisanih boraca. Danas, članova BO je oko preko 6280. Traga se za još 12 nestalih.
26.9.2025.
Banjska rehabilitacija u 2025. godini
Banja Slatina
Prema Projektu banjske rehabilitacije ratnih vojnih invalida i članova porodica poginulih boraca Odbrambeno – otadžbinskog rata Republike Srpske Ministarstva rada i boračko – invalidske zaštite, 22 lica sa područja opštine Prnjavor, 10 porodica poginulih boraca i 12 RVI, putuje danas, na desetodnevni tretman u banju Slatinu kod Laktaša.
Sa područja grada 356 članova porodica poginulog i nestalog borca
U 2024. godini na području grada ima 372 članova pororodice poginulih i nestalih boraca VRS. Osnovica za isplatu porodične invalidnine je 793KM, a isplaćuje se prema grupi prava: povećana i uvećana porodična invalidnina uživaoca, pravo na naknadu porodici odlikovanog borca, porodična invalidnina za 1, 2, 3, 4 i više korisnika, porodična invalidnina razvedenih – dva korisnika, i prava članova porodica poginulog ili umrlog borca za vrijeme odobrenog odsudstva iz jedinice- posebno mjesečno primanje po važećem zakonu.
Vlada Republike Srpske na 53.sjednici održanoj 18.1.2024. godine.je donijela i Odluku o visini osnovice za obračun primanja za 2024. godinu predviđenih Zakonom o pravima boraca, vojnih invalida i porodica poginulih boraca Odbrambeno-otadžbinskog rata Republike Srpske. Osnovica za obračun primanja za 2024. godinu utvrdi u iznosu od 874,30 KM.
Obračun primanja po navedenoj osnovici u 2024. godini će se vršiti za 45.150 korisnika, od čega za 28.966 korisnika lične invalidnine i 16.184 korisnika porodične invalidnine.
Prnjavor sjećanje na poginule. 640 nastradalih u Gradu Prnjavor
2022.
Marinković Saša
Uz vojne počasti 12.12.2024. godine sahranjeni su posmrtini ostaci na Novom gradskom groblju Prnjavor. vojnik Marinković Saša iz Prnjavora. Bio je nestali borac 1. čete 3.pb 1.lpbr Prnjavor na ratištu Ozrena 21,7,1995. godine
gradsko groblje
Veliki broj građana Prnjavora stradali su u ratovima vođenim na prostorima bivše SFRJ od 1991. do 1996. godine. Poznati su podaci da opština Prnjavor spada na drugo mjesto u RS po broju stradalnih u ratovima vođenim na prostorima bivše SFRJ.
Prema dostupnim podacima utvrđen je spisak od 14 nestalnih boraca Prnjavorske brigade od 27 koliko se traži: (12.12.2024.)
Gradska organizacija i zarobljenih i poginulih boraca i nestalih civila Prnjavor obilježava ovaj dan kao Dan nestalih organizacije prema programu mjera u oblasti BIZ u gradu Prnjavor za 2025. godinu.
Prema raspoloživim podacima bojno stanje „Vukova sa Vučijaka“ u VRS bilo oko 580 raspoređenih boraca: u 1.lpbr Prnjavor, 27.mtbr 1.KK i 1.bvp 1.KK, kao i 6 pripadnika u SJB Prnjavor. U sastavu JNA i TO bilo raspoređeno 192 pripadnika. U jedinicu je pojedinačno bilo oko 740 boraca. Prošlo kroz ratne jedinice VRS preko 850 pripadnika Vukova.
Učestvovala je u borbama na 22 opštine- ratišta i imala gubitke od 270 pripadnika na svim ratištima, 49 poginulih i umrlih.
Koridor, 1992.
Prva ranjavanja počinju na Zapadno-Slavonskom ratištu u rejonu Košutarica, Jasenovac , oktobra 1991. godine, a pogibije u decembru iste godine u Gornjoij Trnavi, Okučani. Zadnji poginuli u borbama januara 1996. godine u Sanskom Mostu.
Gubici pripadnika Vukova u VRS, JNA i TO
Gubici
Svega
%
1991.
1992.
1993.
1994.
1995.
1996.
rana
184
67,40%
8
102
13
21
40
povreda
20
7,33%
6
3
1
10
samoranjavanje
13
4,76%
4
2
1
6
bolest
7
2,56%
1
2
1
3
poginuo
45
16,48%
1
25
10
6
2
1
umro
1
0,37%
1
samoubistvo
3
1,10%
1
1
1
Ukupno
273
100%
9
139
30
31
63
1
Brojno stanje
749
100%
44
407
179
30
89
% gubitaka
36%
20%
34%
17%
103%
71
Pod ratnim gubicima u ljudstvu podrazumjevamo nestanak – pogibije pripadnika iz ratne jedinice „Vukova sa Vučijaka“ zbog zadobiljenih ozljeda u borbi njihove bolesti.
Opšti ratni gubici od 273 obuhvataju sve gubitke u ljudstvu koji jedinica pretrpi u toku čitavog rata u sastavu JNA, TO i VRS. Oni se dijele na nepovratne, odnosno nenadoknadive (poginuli, umrli i samoubistvo) 49 boraca ili 18% od ukupnih gubitaka, i povratne, odnosno sanitetske ( ranjeni , povređeni i samoranjavanje) 224 boraca „Vukova“ ili 82%. i u odnosu na brojno stanje tokom rata od 36% gubitaka jedinice, a najviše u 1992. godini rata.
Sanitetski gubici iznose 82% opštih gubitaka, tj. najveći dio gubitaka u ratu, ali je 207 lakše ranjeno i koji se mogu vratiti za 1-2 mjeseca liječenja ponovo u jedinicu. 66 boraca ili 9% od ukupnih gubitaka i brojnog stanja jedinice, su nepovratni gubici za jedinicu (poginuli, umrli i teško ranjeni borci koji su nesposobni za vojnu službu).
Prvi udarni bataljon 1.KK je po brojnom stanju tokom rata odrgovarao formaciji pješadijskog bataljona-odreda lake brigade od 343-422 pripadnika: komanda, veza i 2-3 pješadijske ćete po 100, pov, vod MB i pozadinsko odjeljenje. Imao je na rasporedu, pojedinačno bez dupliranja, 749 boraca u VRS, JNA i TO opštine Prnjavor. Gubici iznose 36% od ukupnog brojnog stanja tokom rata. Najveće brojno stanje jedinice je bilo početkom 1993. godine odlaskom na Benkovačko ratriše u rejonu Kašića sa preko 200 boraca.
Značajno pitanje je i popuna jedinice gubicima, jer jedinice se ne popunjava mobilizacijom novih boraca već dobrovoljcima iz drugih jedinica sa borbenim iskustvom ili bez njega. Jedan dio ranjenih i povređenih boraca se nakon bolovanja vraća u jedinicu i održava brojno stanje.
Pregled prikupljenih podataka o stradanjima pripadnika jedinice „Vukova“ prema vojnoj pošti jedinica TO, JNA i VRS:
vrsta stradanja
svega
%
Vojna pošta / jedinica
rana
10
3,70%
3164 Derventa 327.mtbr JNA
rana
32
11,85%
7001/45 Prnjavor 1.lpbr 1.KK
rana
1
0,37%
7007 Banja Luka 1.bvp 1.KK
rana
57
21,11%
7127 Derventa 27.mtbr 1.KK
rana
64
23,70%
7519 Prnjavor nova 1.lpbr
rana
4
1,48%
8840 Banja Luka 329.okbr JNA
rana
5
1,85%
9162 TO Okučani
rana
9
3,33%
T-22206 Prnjavor TO opštine
povreda
4
1,48%
7001/45 Prnjavor
povreda
4
1,48%
7127 Derventa
povreda
12
4,44%
7519 Prnjavor
samoranjavanje
3
1,11%
7001/45 Prnjavor
samoranjavanje
1
0,37%
7127 Derventa
samoranjavanje
8
2,96%
7519 Prnjavor
bolest
1
0,37%
7001/45 Prnjavor
bolest
1
0,37%
7127 Derventa
bolest
5
1,85%
7519 Prnjavor
poginuo
3
1,11%
7001/45 Prnjavor
poginuo
3
1,11%
7007 Banja Luka
poginuo
28
10,37%
7127 Derventa
poginuo
9
3,33%
7519 Prnjavor
poginuo
1
0,37%
8840 Banja Luka
poginuo
1
0,37%
T-22206 Prnjavor
umro
1
0,37%
7519 Prnjavor
samoubistvo
1
0,37%
3193 Prnjavor SJB-policija
samoubistvo
1
0,37%
7001/45 Prnjavor
samoubistvo
1
0,37%
7519 Prnjavor
ukupno
270
100%
Poginulih 45 borca, a ranjenih 184 pripadnika 1.dobrovoljačke jedinice „Vukovi sa Vučijaka“
Brojni su pakleni i krvavi ratni dani, nerospavane noći. Poruke vojnika, plač civilnog stanovništva, koje nevino strada i stravične slike, koje nikada iz oka i mašte neće otići. Ponijela ih je i sa ratišta u Bratuncu kada je decembra 1992. godine vidjela masakriranih 109 srpskih duša, Djece, djevojaka, žena i staraca kojima su na zverski način živote ugasili Alijini bojovnici. Kada ie trebalo krenuti u cičoj zimi na najteže ratište u Bratunac i nije oklijevala. Tu je bila dobrovoiljac, jer nisam htjela da napustim svoju jedinicu, u kojoj je i moj brat. Desimir. Bilo mi je teško bez Zijade, jer je ona morala da ostane u našem sanitetu u Posavini. Tu cuču zimu, a još teže, paklene borbe, koje smo vodili se neprijateljskim snagama u području Bratunca i Srebrenice. Nikada neću zaboraviti koliko zlo može da proizvede ljudski rod nikada nisam mogla naslućivati. ali sem se na grozotama uvjerila. Gledela sam izmasakrirana tijela djece,djevojaka, starica i staraca. Užas je to što im je uređeno. a urađen o je samo što su Srbi. Meni doktoru Borisu Božiću iz Banje Luke i drugima u bijelim mantilima stala je duša Samo smo se nemo gledali. (Naš zavičaj Prnjavor, juni 1993. str 10 i Ženske duše, Nedelhjko Sančanin, Banja Luka 2001. str 47-48)
Kravica 2022.Kravica 2023.Spomenik, Kravica
Po završetku borbenih aktivnosti na Bratunačkom ratištu 3.mtb 27.mtbr 1.KK upućuje se u rejon Rašještaja Bijelo brdo – Koraće i dalje prema r.Savi.
ZA PRVI BROJ GLASA BORCA, GENERAL-POTPUKOVNIK MOMIR TALIĆ, KOMANDANT PRVOG KRAJIŠKOG KORPUSA VRS O BORCIMA PRNјAVORSKE BRIGADE, SA UVAŽAVANјEM ISTIČE
RAME UZ RAME, ŠESNAESTA I PRNJAVORSKA
Na ratni put 1.lpbr Prnjavor od mobilizacije 18.9.1991. godine- ZAP. SLAVONIJA 13.10.91. – PRNјAVOR 29.5.92 – CER 8.6.92 – MODRIČA 25.6.92 – ODžAK 14.7.92 – OBODNI KANAL 25.7.92-BROD 6.10.92. – JAJCE 25.10.92. – TESLIĆ 11.117.92 – DOBOJ 4.12.92 – OZREN 23.12.92 – BRČKO 3.2.93 BENKOVAC 3.10.93 – DOBOJ (STANOVI) 8.2.94 – TESLIĆ (CRNA RIJEKA) 9.3.94 DOBOJ (POTOČANI) 22.3.94 – OZREN (G.BRIJESNICA) 17 (23). 6.94., general Talić za prvi broj Glasa borca 1.lpbr kaže:
Bez uvrede za druge, Prnjavorska laka je uz Šesnaestu brigadu. Izgubiće i to što ima svako ko sanja o pobjedi nad srpskim narodom i njegovom vojskom. Prnjavor je sebe branio na distanci – u Derventi, Zapadnoj Slavoniji, na Ozrenu, u Sjevernoj Dalmaciji. Do sada njegova brigada nije imala ni jedan kiks. Izuzetna saradnja opštinske vlasti i boraca Prve prnjavorske lake. U komandi korpusa spokojni, jer im je ova brigada od početka rata zadavala najmanju brigu.
Odlikovanja Republike Srpske su jedan od atributa državnosti ustanovljena odlukom Narodne skupštine Republike Srpske 25. aprila 1993. godine.
„Kao znak priznanja za djela i rad koja zaslužuju opšte poštovanje i isticanje, Ordeni Republike Srpske predstavljaju javnu nagradu kojom Srpska izražava zahvalnost zaslužnima za njihova hrabra djela, dostignuća, požrtvovanje i lojalnost.
Danas, povodom Vidovdana, dana koji u našoj istoriji predstavlja sinonim za velika stradanja srpskog naroda, ali i izvojevane pobjede, kao predsjednik Republike Srpske u skladu sa svojim ustavnim i zakonskim ovlašćenjima i nadležnostima dodjeljujem odlikovanja za izuzetne zasluge prema Republici Srpskoj“, naglasio je predsjednik Republike Srpske.
Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik, povodom Vidovdana – krsne slave Vojske Republike Srpske, odlikovao je:50 boraca posthumno MEDALjOM ZASLUGA ZA NAROD za zasluge stečene u borbi protiv neprijatelja, kao i doprinos u stvaranju, odbrani i oslobođenju Republike. Nema podataka za Prnjavorsku brigadu.
30.9.2019.
Prema vojnim poštama VRS odlikovano je 603 pripadnika VRS sa naše opštine. Najviše je odlikovano pripadnika iz prnjavorske brigade, njih 310 i 173 odlikovanih pripadnika iz derventske 27.mtbr:
Odlikovanja u 1.lpbr Prnjavor 51%
Naziv odlikovanja borca
Svega
%
1
2
4
5
7
8
9
Krst milosrđa
4
0,66%
3
1
Medalja heroja Milana Tepića
9
1,49%
2
2
4
1
Medalja Petra Mrkonjića
1
0,17%
1
Medalja za vojne zasluge
12
1,99%
5
5
1
Medalja za vojničke vrline
13
2,16%
5
3
2
3
Medalja zasluga za narod
224
37,15%
3
1
199
12
5
3
Orden karađorđeve zvijezde Republike Srpske III reda
2
0,33%
1
1
Orden Miloša Obilića
1
0,17%
1
Orden Nemanjića
1
0,17%
1
Srebrna medalja za hrabrost
16
2,65%
4
2
9
1
Zlatna medalja za hrabrost
27
4,48%
6
10
6
5
Ukupno
310
51,41%
31
23
221
12
5
16
Od 603 odlikovana borca na području grada 51% odlazi na pripadnike 1.lpbr
1- kategorisni borac, 2- RVI, 4 – poginuli, 5- nestali, 7- umrli, 8- umrli poslije rata i 9- odselili, <> bez statusa.
dodjela medalja i odlikovanja:
1 KM pojedincima za ratne zasluge u njezi ranjenika,
2 MMT za iskazanu hrabrost u borbi,
3 MPM vojnim jedinicama za podvige u oružanoj borbi,
4 MVZ vojnim starješinama i vojnicima,
5 MVV vojnicima i starješinama,
6 MZN zasluge stečene u borbi,
7 OKZ -III za izvaredne uspjehe u komandovanju i rukovođenju vojnim jedinicama u oružanoj borbi,
8 OMO pripadnicima VRS za iskazanu hrabrost,
9 ON vojnim jedinicama i pripadnicima VRS,
10 – 11 SMH-ZMH pripadnicima vojske RS
Odlikovanja u 27.mtbr Derventa iz opštine Prnjavor 30%
