Broj 6.IV 1993.str.1i8Broj 7.maj 1993. str 727.mtb maj 1993.
1. i 3.mtb 27.mtbr Derventa 1.KK VRS na Bratunačkom ratištu, Istočna Bosna
Na ratištu Loznica i Kravica u opštini Bratunac učestvovali su ratne jedinice 1. i 3.mtb 27. motorizovane brigade 1. KK VRS . U borbama u rejonu brda Kunjarac u borbama za bazen, dana 16.12.1992. godine, poginuo je vojnik Knežević Željko, iz Smrtića, opština Prnjavor, pripadnik izviđačke jedinice Jude iz 1.mtb, a jedan pripadnik je ranjen. Drugi poginuli borac 1.mtb Marić Stanoje iz Štrbaca, poginuo 22.12.1992. godine u Pobrđe, Zalužje.
Zalužje
Crkve Svetog proroka Ilije BjelovacBjelovac, spomen sobaBjelovac Bjelovac , osnovna školaBjelovac, brdo KunjaracZalužje, brdo Kunjarac1993- 6 str.10b
Brojni su pakleni i krvavi ratni dani, nerospavane noći. Poruke vojnika, plač civilnog stanovništva, koje nevino strada i stravične slike, koje nikada iz oka i mašte neće otići. Ponijela ih je i sa ratišta u Bratuncu kada je decembra 1992. godine vidjela masakriranih 109 srpskih duša, Djece, djevojaka, žena i staraca kojima su na zverski način živote ugasili Alijini bojovnici. Kada ie trebalo krenuti u cičoj zimi na najteže ratište u Bratunac i nije oklijevala. Tu je bila dobrovoiljac, jer nisam htjela da napustim svoju jedinicu, u kojoj je i moj brat. Desimir. Bilo mi je teško bez Zijade, jer je ona morala da ostane u našem sanitetu u Posavini. Tu cuču zimu, a još teže, paklene borbe, koje smo vodili se neprijateljskim snagama u području Bratunca i Srebrenice. Nikada neću zaboraviti koliko zlo može da proizvede ljudski rod nikada nisam mogla naslućivati. ali sem se na grozotama uvjerila. Gledela sam izmasakrirana tijela djece,djevojaka, starica i staraca. Užas je to što im je uređeno. a urađen o je samo što su Srbi. Meni doktoru Borisu Božiću iz Banje Luke i drugima u bijelim mantilima stala je duša Samo smo se nemo gledali. (Naš zavičaj Prnjavor, juni 1993. str 10 i Ženske duše, Nedelhjko Sančanin, Banja Luka 2001. str 47-48)
Predsjednik Republike Srpske Siniša Karan povodom Vidovdana – krsne slave Vojske Republike Srpske odlikovao je, za zasluge stečene u stvaranju, odbrani i oslobođenju Republike Srpske, kao i za priznati javni rad i lične rezultate kojim se doprinosi društveno-političkom razvoju što dovodi do opšte afirmacije Republike Srpske:
Ordenom Karađorđeve zvijezde Republike Srpske I reda
Župljanin Slobodana iz Banja Luke, predsjednika Organizacije starješina Vojske Republike Srpske i ratnog komandanta;
Ordenom Karađorđeve zvijezde Republike Srpske II reda
General-potpukovnika Milanović Jovana iz Beograda;
Pukovnika Šmitran Radovana iz Prijedora;
Ordenom Karađorđeve zvijezde Republike Srpske III reda
2. sembersku laku pješadijsku brigadu Vojske Republike Srpske;
Ordenom Miloša Obilića
Potpukovnika Rikić Milana iz Bijeljine;
Medaljom Petra Mrkonjića
14. hercegovačku laku pješadijsku brigadu Vojske Republike Srpske;
Medaljom zasluga za narod
Poručnika Lazić Radu iz Banja Luke;
Papić Čedu, dobrovoljca iz Republike Srbije;
Komnenić Mirka iz Trebinja, posthumno;
12 dobrovoljca iz Republike Srbije, posthumno;
Zlatnom medaljom za hrabrost
Mrkonjić Milivoja iz Bijeljine, borca Vojske Republike Srpske.
Odlikovanja Republike Srpske su jedan od atributa državnosti ustanovljena odlukom Narodne skupštine Republike Srpske 25. aprila 1993. godine.
„Kao znak priznanja za djela i rad koja zaslužuju opšte poštovanje i isticanje, Ordeni Republike Srpske predstavljaju javnu nagradu kojom Srpska izražava zahvalnost zaslužnima za njihova hrabra djela, dostignuća, požrtvovanje i lojalnost.
Danas, povodom Vidovdana, dana koji u našoj istoriji predstavlja sinonim za velika stradanja srpskog naroda, ali i izvojevane pobjede, kao predsjednik Republike Srpske u skladu sa svojim ustavnim i zakonskim ovlašćenjima i nadležnostima dodjeljujem odlikovanja za izuzetne zasluge prema Republici Srpskoj“, naglasio je predsjednik Republike Srpske.
Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik, povodom Vidovdana – krsne slave Vojske Republike Srpske, odlikovao je:50 boraca posthumno MEDALjOM ZASLUGA ZA NAROD za zasluge stečene u borbi protiv neprijatelja, kao i doprinos u stvaranju, odbrani i oslobođenju Republike. Nema podataka za Prnjavorsku brigadu.
30.9.2019.
Prema vojnim poštama VRS odlikovano je 603 pripadnika VRS sa naše opštine. Najviše je odlikovano pripadnika iz prnjavorske brigade, njih 310 i 173 odlikovanih pripadnika iz derventske 27.mtbr:
Odlikovanja u 1.lpbr Prnjavor 51%
Naziv odlikovanja borca
Svega
%
1
2
4
5
7
8
9
Krst milosrđa
4
0,66%
3
1
Medalja heroja Milana Tepića
9
1,49%
2
2
4
1
Medalja Petra Mrkonjića
1
0,17%
1
Medalja za vojne zasluge
12
1,99%
5
5
1
Medalja za vojničke vrline
13
2,16%
5
3
2
3
Medalja zasluga za narod
224
37,15%
3
1
199
12
5
3
Orden karađorđeve zvijezde Republike Srpske III reda
14. pozadinska baza je bila pozadinska jedinica u sastavu GŠVRS, dok je pozadinski bataljon bio u sastavu 1.KKorpusa VRS. Sjedište baze bilo je u Banja Luci. kasarna „Kozara“. Transformisana je 1992. godine od 993. pozadinske baze 5.K JNA, a 1998. u logističku bazu.
Istorija
U toku samog formiranja 1.KK Vojske Republike Srpske, paralelno su formirani i elementi logističke podrške. Tokom izvlačenja jedinica JNA iz bivših republika SFRJ prvenstveno iz Hrvatske, Slovenije zadržana je izvjesne količina ratnog materijala, motornih vozila, hrane, municije i goriva. Sve je to trebalo na neki način uskladištiti, evidentirati i distribuirati shodno potrebama novoformiranih jedinica Korpusa. Upravo, zbog novonastalih potreba naređeno je da se formira 14. pozadinska baza od elemenata pozadinske i baze JNA. Formacijsko brojno stanje baze iznosilo je 234 pripadnika što je bilo realno u odnosu na objektivne ljudske i ostale materijalne resurse Krajine. Stvarna popunjenost logističke baze u toku cjelokupnog ratnog perioda kretala se oko 50% Put snabdijevanja i transporta materijalno-tehničkih sredstava je išao uglavnom iz Srbije i Crne Gore. Zbog presječenosti glavnih putnih komunikacija kroz novonapravljene šumske i planinske puteve, blizu borbenih linija snadvijevanje je bilo otežano.
Služenjem parastosa u Crkvi „Svetih velikomučenika jasenovačkih“ u banjalučkoj kasarni „Kozara“ i polaganjem vijenaca na spomen-ploču poginulim borcima i kod muzeja 1. korpusa VRS, obilјežen je Dan Prvog i Drugog krajiškog korpusa Vojske Republike Srpske.
1. krajiški korpus sa sjedištem u Banjoj Luci bio je najveći korpus Vojske Republike Srpske sa operativnom zonom na području Bosanske Krajine i odbrani koridora u Posavini.
Infrastrukturu i većinu borbenih sredstava naslijedio je od 5. korpusa JNA nakom povlačenja nekadašnje federalne armije iz Bosne i Hercegovine u maju 1992. godine. Sastava:
komanda korpusa
ič
radio-izviđački vod
komandan stana
čABHO
5.bv
5.bvp
10.pd (Dubica)
30.pb (Drvar)
16.pmtbr
343.mtbr
2.pbr
5.pbr
122.lpbr
46 pbr
5.map
5.mpoap
329.okbr
293.inžp
5.lap PVO
188.pontb
993. PoB
5.snb
VMC Banja Luka
dobrovoljački bataljon
1.KK VRS formiran je 1.6.1992. godine, a 2.KK VRS 2.6.1992. godine
Dan Prvog i Drugog krajiškog korpusa je dan kada se obilježava uspomena na sve operativne sastave koji su djelovali u okviru Vojske Republike Srpske tokom proteklog rata.
Prvi krajiški korpus tokom rata je imao oko 125.000 boraca, od kojih je oko 9.000 poginulo, a 22.778 je ranjeno. Korpus je držao front u dužini od 1.160 kilometara, a popunjavao se sa teritorije 28 opština.
Sa područja grada Prnjavor u 1.korpus VRS mobilisano je i raspoređeno preko 9.140 boraca, a u Drugom korpusu VRS bilo rapoređeno 443 borca.
BANjALUKA – U Talićima u Piskavici kod Banjaluke obilježavaju se 23 godine od smrti generala-pukovnika Momira Talića, komandanta Prvog krajiškog korpusa i nekadašnjeg načelnika Generalštaba Vojske Republike Srpske.
1.12.1994. godine
ZA PRVI BROJ GLASA BORCA, GENERAL-POTPUKOVNIK MOMIR TALIĆ, KOMANDANT PRVOG KRAJIŠKOG KORPUSA VRS O BORCIMA PRNјAVORSKE BRIGADE, SA UVAŽAVANјEM ISTIČE
RAME UZ RAME, ŠESNAESTA I PRNJAVORSKA
Na ratni put 1.lpbr Prnjavor od mobilizacije 18.9.1991. godine- ZAP. SLAVONIJA 13.10.91. – PRNјAVOR 29.5.92 – CER 8.6.92 – MODRIČA 25.6.92 – ODžAK 14.7.92 – OBODNI KANAL 25.7.92-BROD 6.10.92. – JAJCE 25.10.92. – TESLIĆ 11.117.92 – DOBOJ 4.12.92 – OZREN 23.12.92 – BRČKO 3.2.93 BENKOVAC 3.10.93 – DOBOJ (STANOVI) 8.2.94 – TESLIĆ (CRNA RIJEKA) 9.3.94 DOBOJ (POTOČANI) 22.3.94 – OZREN (G.BRIJESNICA) 17 (23). 6.94., general Talić za prvi broj Glasa borca 1.lpbr kaže:
Bez uvrede za druge, Prnjavorska laka je uz Šesnaestu brigadu. Izgubiće i to što ima svako ko sanja o pobjedi nad srpskim narodom i njegovom vojskom. Prnjavor je sebe branio na distanci – u Derventi, Zapadnoj Slavoniji, na Ozrenu, u Sjevernoj Dalmaciji. Do sada njegova brigada nije imala ni jedan kiks. Izuzetna saradnja opštinske vlasti i boraca Prve prnjavorske lake. U komandi korpusa spokojni, jer im je ova brigada od početka rata zadavala najmanju brigu.
Na Dan VRS 12.5.2012. godine, otvorena je stalna izložba eksponata naoružanja koje je koristila TO i Vojska Republike Srpske u odbrani teritorija i srpskog naroda u RS i RSK.
TO opštine Prnjavor, a kasnije i 1.lpbr bila je naoružana sredstvima za blisku POB ( BsT, B-1), za podršku pješadije sa minobacačima, i pridodatim baterijama haubica 122mm, 105mm, vod tenkova, pragama, SO 57/2..
Foto: RTRS | Na spomen-obilježju prikazani portreti poginulih boraca VRS
BANjALUKA – Kroz savremenu tehnologiju vizuelnog mapiranja, na Centralnom spomen – obilježju poginulim borcima Vojske Republike Srpske u Banjaluci, večeras su prikazani portreti poginulih pripadnika Vojske Republike Srpske i dijelovi svjedočanstava članova njihovih porodica, koja su dio baze Memorijalnog centra Republike Srpske.
Prema prikupljenim podacima došlo se preko 640 nastradalih pripadnika vojske i policije sa područja grada Prnjavor u jugoslovenskom ratu 1991-1995. godine raspoređenih u 95 vojne pošte JNA, TO, MUP i VRS.
Dogadjaj
Svega
%
1991.
1992.
1993.
1994.
1995.
1996.
1999.
bolest
778
20,45%
92
151
86
142
252
55
nestao
30
0,81%
1
7
22
poginuo
596
15,64%
21
204
87
95
182
6
1
povreda
417
10,96%
7
131
42
64
168
5
rana
1819
47,82%
35
832
220
261
468
3
samopovreda
1
0,03%
1
samoranjavanje
64
1,68%
1
18
8
11
26
samoubistvo
17
0,45%
4
1
4
7
1
umro
32
0,84%
3
7
10
7
5
zarobljavanje
50
1,31%
1
8
1
10
30
Ukupno
3.804
100%
158
1.359
452
597
1.162
75
1
Prema pregledu gubitaka pripadnika VRS i MUP-a RS sa područja grada procenat poginulih je 16%, nestalih 0,8%, umrlih 0,8% i samoubistva 0,4% od preko 10 hiljada pripadnika sa područja grada Prnjavora u 129 vojnih pošta-ratnih jedinica.
Najviše poginulih boraca VRS sa područja opštine je bilo u 1992. i 1995. godini, jer su vođene teške borbe u proboju Koridora, oslobađanju Broda, odbrani ozrena i Vučije planine, Novog Grada.
Prema opštini sahrane u (3) našoj opštini 597, i (4) u drugoj opštini 78 boraca,
Na osnovu podataka iz informacije o ostvarivanju prava porodica poginulih i nestalih boraca [1] opštini Prnjavor na dan 30.9.2022. godine, broj korisnika prava članova porodice poginulog borca je manji i iznosi 381, broj ostvarenih prava po ovom osnovu je 887, među kojima prava na naknadu porodici odlikovanog borca ostvaruje 336 korisnika, kao i 55 korisnika prava na zdravstvenu zaštitu.
U 2018. godini broj korisnika prava članova porodica poginulih i nestalih boraca bilo je 483, što je više 27% u odnosu na 2022. godinu.
U odnosu na dan 5.12.2003. godine broj korisnika prava članova prodnične invalidnine je bio 1.062 korisnika, a odnosio se na broj poginulih, umrlih i nestalih u evidenciji od 616.
Prema broju korisnika u 2022. godini 386 je 179%, odnosno smanjenje više od pola broja korisnika u odnosu na 2003. godinu, 20 godina kasnije.
Spisi 25 poginulih boraca preseljeni su u druge opštine RS.
Naredbom komandanta 27.mtbr Derventa formirana je 27.mtbr iz sastava predhodne 327.mtbr JA uz uzimanje određenih VES-ti, iz sastava Osinjske, Vučijačke i brodske lpbr, kao i od neraspoređenog ljudstva sa teritorije opštine Derventa, Brod i Prnjavor. Popunu izvršiti po ličnoj i materijalnoj formaciji sledujućeg i nedostajuća VES i MS. Formacija je iznosila 5.132 lica. [1]
Sastav brigade je činilo oko 2.000 boraca, a kroz brigadu je prošlo više od 5.000 vojnika; poginulo je 438 boraca, a 13 se vode kao nestali.[1]
Istorija
Jedinica je osnovana 13. maja1992. godine u Derventi preformisana iz 327. brigade JNA, u 27. mtbr VRS.. Borci su uglavnom bili iz Dervente, Broda i Prnjavora.[1] Prvi komandant jedinice bio je Ljubo Obradović. Na početku rata u BiH, ova brigada se zvala 327. derventska motorizovana brigada.
Od 20.5.1992. godine 327/27.mtbr je pod komandom Vojske Republike Srpske u sastavu 1.KK
Borci iz Prnjavora bili su okosnica brigade, što govore i početni podaci. Brojno stanje pripadnika VRS sa područja opštine Prnjavor u 327.mtb od prvih velikih pozivanja 5.10.1991. godine do 19.05.1992. godine iznosilo je 1.030 boraca [3]
Mobilisano je 854 vojnika, 131 podoficira i 45 oficira. Kroz starješinske dužnosti od komamdira voda do komandanta brigade prošlo je 78 starješina. 8 je poginulo, što čiti 1% poginulih boraca brigade do 19.maja 1992.godine. Ranjeno je 21 borac, povrijeđenih 4 i bolesnih 1. Boraca na kraju rata njih 210 imaju statrus RVI, 4 nestalih boraca, 5 umrlih boraca, i 51 umrla borca poslije rata.Prosjek starosti 30 godina.
Od 20.05.1992. godine stvaranjem VRS u 27.mtbr 1.KK bilo je raspoređeno je 2.777 boraca . Mobilisano je 2.423 vojnika, 257 podoficira i 93 oficira. Poginulo je 124, ranjeno 493 i povređeno 130 boraca (podaci BO Derventa).
Prema do sada prikupljenim podacima sa opštine Prnjavor u 27.mtbr mobilisano je tokom rata 2.458 boraca , još kroz popunu 286 borac, ukupno raspoređeno 2.744 boraca. U ratne jedinice brigade raspoređeno 3.624 boraca. vojnika 3.131, podoficira 361 i 132 oficira. Kroz jedinicu prekomandama ukupno prošlo 4.114 borca. (3.514 vojnika, 436 podoficira i 164 oficira). Prosjek starosti 33 godine života.
Foto: RTRS | Na spomen-obilježju prikazani portreti poginulih boraca VRS
