Godišnjica Dobojskog i Trebavskog ratišta. Neposredna odbrana Doboja
Novi zadatak Prnjavorske brigade – naređenje str.pov.broj 01-125/94 od 21.3.1994. godine. Na osnovu toga preuzimamo položaje od 2. ozrenske brigade na desnoj obali rijeke Bosne, a u neposrednoj odbrani Doboja, z/o lijevo Jabučić Polje, desno Pridjeli, ušće r.Usore u Bosnu.
Jabučić Polje, Doboj
Od 4.4.1994. godine 3.pješadijski bataljon uspješno organizuje izvođenje odbrane u rejonu Jabučić Polja , opština Doboj, do 1.7.1994. godine.
Potočani, Doboj
Komandu brigade smjestili smo u kasarnu „Potočani“, na liniji odbrane nemamo većih problema. Dobro smo se organizovali. Uradili smo dosta tranšeja, a rovovi su dobro utvrđeni. Muslimani nas povremeno granatiraju. Ciljevi su im dobro poznati, jer su tu živjeli. Dobijamo brojne informacije od OBO OG Doboj. Muslimani gomilaju snage na svim pravcima šireg rejona Ozren.
31. godina od Ozrenskog ratišta. Sjećanje na zonu odgovornosti 1.lake pješadijske brigade Prnjavor i herojske odbrane Podsijelova
Svinjašnica, OzrenOzren 1994.
Na Podsijelovu svakodnevne borbe, muslimani tuku liniju odbrane brigade artiljerijom, a sa manjim grupama pokušavaju prodor kroz našu odbranu. 1. prnjavorska lp brigada je dobro opterećena.
Jedan broj naših boraca nalazi se na Oraškom ratištu, zbog toga ne puštamo borce na odmor sa Ozrena. Po naredbi komandanta brigade potpukovnika Vlade, bataljoni su dužni da izdvoje jedan broj boraca, najmanje jačine voda u rezervu. Na Podsijelovu ima samo 20 vojnih policajaca u brigadnoj rezervi. Rezervne jedinice su formirale 1. i 3. bataljon, a 2. bataljon još nije formirao bataljonsku rezervu, iako je dobio naređenje da je obavezan formirati bataljonsku rezervu.
Pregled brojčane popunjenosti ratnih jedinica Teritorijalne odbrane grada Prnjavor, i na ZSR i Brodskom dijelu ratišta RS
Prema normativnim i doktrinarnim aktima SFRJ, oružane snage činile su JNA i TO. JNA je bila udarni dio OS SFRJ, a TO je njihov najmasovniji dio, i njene jedinice su bile organizovane , obučene i naoružane po jedinstvenim načelima TO.
Jedinice TO imale su namjenu izvođenja raznovrsnih b/d u svim uslovima; borbenu kontolu teritorije i zaštita i obezbjenjene: stanovništva, materijalnih dobara, OUR, organa DPZ i DPO i dr. od svih oblika neprijateljske aktivnosti.
JTO samostalno ili sa jedinicama JNA izvode b/d na PZT, u ZF i SP.[1]
19.5.1992.godine oružane snage TO i JNA završile su svoju istorijsku ulogu na prostorima SFRJ.
Broj boraca u ratnim jedinicama TO opštine
početak 90 godina Trg srpskih boraca2020.
Komanda jedinica TO opštine u saradnji sa štabom TO opštine u čijem je sastavu, neprekidno prate stanje popune jedinice, vrše analizu i po potrebi preduzimaju potrebne mjere pobiljšanja, naročito dobrovoljnog popunjavanja boraca, i o tome podnose izvještaj Štabu TO opštine.
U 1991. i 1992. godini , istraživanjem je utvrđena popuna od preko pet hiljada boraca koji su mobilisani u ratne oružane snage JNA i jedinice TO opštine Prnjavor do preformacije u maju 1992. godine. Mobilisani čine 99,76%, pripadnika muškog pola, što je razumljivo, jer su oni nosioci borbenih dejstava, a samo 18 ili 0,24% odnosi se na ženski pol koji je raspoređen u sanitetski dio jedinice.
Mobilisano je u ratne jedinice TO opštine preko 3.000 borac, kasnije kroz prvu popunu još 289 boraca, kroz prekomande u jedinice TO 331. Raspoređeno ukupno 3714 boraca. Kroz jedinice TO opštine Pnjavor prošlo je preko 5.400 boraca
Pregled strukture izvršenja popune pripadnika TO Prnjavor po ratnim jedinicama i godini mobilizacije 1991-92:
jedinica
svega
%
1991.
1992.
Starost
2.mtb
44
1,18%
44
32,16
2.OdTO
662
17,82%
662
30,23
3.OdTO
26
0,70%
26
26,91
hab122
45
1,21%
45
32,84
jtomz
2
0,05%
2
44,64
larv PVO
73
1,97%
73
28,89
mb120
13
0,35%
13
31,45
odredTO
584
15,72%
536
48
29,35
OpŠTO
18
0,48%
9
9
42,40
PbTO
45
1,21%
45
33,71
pdv
28
0,75%
6
22
26,09
pionv
16
0,43%
16
32,70
pov
15
0,40%
15
28,63
rjšto
17
0,46%
12
5
40,76
rjtomz
1847
49,73%
1213
634
37,44
rjVV
155
4,17%
155
25,72
vT-12
28
0,75%
28
27,39
vvp
21
0,57%
21
25,56
zšč
75
2,02%
14
61
28,74
ukupno
3.714
100%
1.792
1.922
31,87
Preko 1/4 pripadnika TO opštine mobilisano je na početku rata, septembra 1991. godine. U 1991. godini moblisano je operativni dio jedinica TO (Odred, PDV, štab i prištabska jedinica zaštitno-štabna četa TO). U mjesnim zajednicama mobilisane su samostalne pješadijske čete i vodovi. 1992. godine vrši se domobilizacija jedinica TO i prefomiranje u druge jedinice TO. 2. odred TO, vojna policija i njihovo uključivanje u b/d na Derventskom ratištu.
Brojno stanje 1.lpbr tokom rata mobilisano 3.550 pripadnika brigade, a u brigadu je raspoređeno preko 4.800 boraca
jedinica
Ukupno
%
3
4
5
Starost
1.pb
628
13,01%
542
71
15
29,13
2.pb
804
16,65%
722
63
19
30,64
3.pb
486
10,07%
445
33
8
31,42
4.lpb
1612
33,39%
1487
106
19
42,87
čmb120
33
0,68%
31
2
29,42
iv
56
1,16%
52
4
23,09
k-dabr
25
0,52%
2
3
20
40,80
ks
58
1,20%
48
10
30,26
larv PVO
36
0,75%
32
3
1
26,83
mbLRL
7
0,14%
6
1
25,29
mpov
14
0,29%
13
1
27,20
odredVV
87
1,80%
87
24,73
pionv
25
0,52%
25
31,96
pozč
145
3,00%
125
14
6
31,94
rb
261
5,41%
233
19
9
44,18
rjVV
417
8,64%
386
22
9
25,97
tv
21
0,43%
19
1
1
28,25
vv
38
0,79%
30
6
2
26,67
vvp
75
1,55%
63
10
2
24,87
4.828
100%
4.348
368
112
30,29
336 pripadnika 1.lpbr je izbačeno iz stroja i koji nisu više na vojnom spisku-brojnom stanju. Nestali vode se 19 pripadnika, 197 poginulih, 5 umrlih, 6 samoubistvo, 98 teško ranjenih i 11 bolesnih koji su upućeni na dalje liječenje (nepovratni gubici brigade).
Prema podacima Boračke organizacije opštine Prnjavor, 15.5.2012.godine, podaci ratnog komandanta 1.lpbr, brojno stanje 1.lpbr brojalo je 4.063 boraca.
Brojno stanje raspoređenih u brigadi je bilo preko 1.400 pripadnika od mobilizacije 5.10.1991. godine do preformacije (19.5.1992.) formiranjem 27.mtbr VRS[1] sa područja opštine Prnjavor.
preko 1.100 mobilisano u brigadu, još kasnije popuneno sa 1 popunom 63 pripadnika i sa prekomandom 250 boraca (i sa 264 boraca 4.mtč koja je branila kasarnu u maju1992.), Prosjek starosti raspoređenih boraca je 32 godine života.
Prošlo kroz brojno stanje brigade 1.760 boraca, 6 boraca poginulo.
Organizaciono-formacijska struktura brigade je po formaciji JA bataljonskog sastava: 4 pješadijska-motorizovana bataljona sa divizijonima-četama za podršku, komandom , prištabskim jedinicama ( veze, izviđačko i vojnu policiju) i pozadinski bataljon.
Brigada je bila „R“ klasifikacije, što znači 1/3 sastava aktivne popune ljudstva i 2/3 popune ljudstva iz rezervnog satava. Najbolja popuna bataljona bili je iz opština Prnjavor, Derventa i brod.
Pregled strukture popune po kategoriji vojnih lica 327.mtbr sa područja opštine Prnjavor:
Popuna Prve dobrovoljačke ratne jedinice „Vukovi sa Vučijaka“ sa prekomandama u 1991-92.
Prema dosad prikupljenim podacima kroz [1] jedinicu je po prvom rasporedu pripadnika jedinice od 14.8.1991. godine javilo se-mobilisano do 15.5.1992. godine 181 pripadnika u četri vojne pošte (TO Okučani i Prnjavor i 329.okbr i 327.mtbr JA), popunjavano još sa 11 pripadnika, tako da je na rosporedu bilo 192 boraca, prekomandama iz drugih jedinica 20 pripadnika. Na rasporedu bilo 220 pripadnika u jedinicama OS SFRJ. Kroz jedinicu je prošlo 414 pripadnika od prve mobilizacije sa prelaskom preko r. Save do preformacije (19.5.1992.) sa unutrašnjim prekomandama i otpuštanjem…
Do kraja rata,tj do 12.12.1995. godine u jedinicu „Vukova“ raspoređeno , po prvi put, 571 pripadnika VRS.
Na rasporedu u jedincama „Vukova sa Vučijaka“ bilo 875 pripadnika.
raspored
Svega
%
3
4
5
Starost
mobilizacija
571
65,26%
530
30
11
25,91
1 popuna
209
23,89%
184
19
6
26,64
prekomande
95
10,86%
78
12
5
24,86
Ukupno
875
100%
792
61
22
25,80
571 pripadnika od prve mobilizacije , 209 popunjavano, 59 prrekomande, odnosno bili na rasporedu u JA i TO i VRS 875 boraca. prošlo kroz rapored jedinice prreko 1400 boraca
U sastavu 1.okbr 1.KK VRS u odbrani Donjeg Svilaja, Odžak
i 1.lpbr Prnjavor u odbrani Vitkovaca, Teslić
Iz ratnog dnevnika bataljona:
početak 90 godina Trg srpskih boiraca
12.5.1995. godine (petak)
Ministarstvo odbrane – odsjek Prnjavor izvršilo je pozivanje v/o za 9,00 časova u cilju formiranja Radničkog bataljona za izvršavanje zadataka postavljenog od više komande VRS. Uz rad radnika iz odsjeka ministarstva izvršeno je formiranje 1. i 2. čete sa komandnim kadrom. Taj dan su date informacije i upute za predstojeću smotru bataljona zakazanu za 14.5.1995. godine (subota).
Komandant bataljona sa užim dijelom komande, komandirima četa i vodova, izvršio je izviđanje u zoni odbrane u Donjem Svilaju i na licu mjesta dao konkretne zadatke i odredio raspored jedinica.
14.5.1995. godina (nedjelja)
U 9,00 časova pripadnici bataljona su bili u krugu fabrike „Unis“ gdje je otpočeo rad po četama. Vršena je saopštavanje pozadinskih zadataka za izvršavanje zadataka u drugoj smjeni. Održan je sastanak komande bataljona.
15.5.1995. godine (ponedjeljak)
Vršene su pripreme od strane komande, a posebno pom. k-danta za pozadinu za odlazak jedinice na teren.
2024.
16.5.1995. godine (utorak), u sastavu 1.okbr 1.KKVRS
U 8.00 časova v/o su stigli na zborno mjesto Tvornica „Unis“ sa naoružanjen i opremom. U isto vrijeme došli su i vozači sa vozilima (autobusi, kamioni, kombi). Komandiri četa izvršili su smotru i prozivanje prozvanih, te obavljene druge radnje za pokret jedinice.
Pokret jedinice pravcem Prnjavor – Derventa – Modriča – Kukosavlje – Donji Svilaj izvršen je u 10,30 časova. Bataljon se javio predpostavljenoj komandi ( zona odgovornosti 1.okbr 1.KK VRS pukovnika Milana Dupljanina, odnosno stigao u Donji Svilaj u 13.00 časova.
Poslije iskrcavanja v/o su sa komandirima izvršili zaposjedanje položaja za odbranu, i izvođenje aktivnosti u rejonu odbrane.
17.7.1995. godine (srijeda)
U toku dana, i narednih dana u smjeni, vršene su redovne aktivnosti u okviru postavljenog zadatka. Takođe su obavljeni poslovi na stvaranju uslova za život jedinice na terenu.
18.5.1995. godine (četvrtak)
Preduzimaju se , i dalje, sve aktivnosti i mjere za izvršavanje postavljenog zadatka. Komandant i pom. k-danta za OBP odlaze na osmatračnicu na koti 203 (kadar). Na granici mirno, tek u predvečernim satima (oko 18 sati) sa neprijateljske strane ispaljeno je nekoliko metaka, što će biti redovna pojava u vrijeme smjene jedinice. Pojačana budnost u četama
Bataljon je lakog tipa sa tri pješadijske čete i nekoliko oruđa za podršku, sredstava veze i pozadinski vod.
Vojnički sastav je od starijih godišta, preko 45 godina.
Od naoružanja bataljon je, u julu, raspolagao sa:
13.5.1995. godine (subota)
puška PAP M59/66 komada 165 sa oko 18.900 metaka,
puška AP komada 20
PM M53 7,9mm komada 10 sa 4.500 metaka,
PKT 7,62mm komada,
ručni bacač M57 komada10,
top BsT komada 2
Od 9.11-.1995. godine do 19.1.1996. godine bataljon je u sastavu 1.lpbr Prnjavor u zoni odgovornosti Vitkovci, Teslićko ratište, na desnom krilu.
Brojno stanje radničkog bataljona u sastavu 1.lpbr Prnjavor brojalo je 221 boraca mobilisanih i raspoređenih prvom popunom, starijih godišta, prosjeka 45 godina. Što je 48% manje u odnosu na formaciju 422 pripadnika pješadijskog bataljona.
Brojno stanje pri formiranje na samom početku rata bilo je 65 oficira, od toga 15 aktivni i 50 rezervni, podoficira 91, od toga aktivni 8 i rezervni 83, vojnika 2.193, regruta (mlada vojska) od toga 51 i rezervista 2.142, ukupno 2.349 popunjenost brigade je bila ispod 45%.(grupa Soko,2025.)
Stanje u zoni odgovornosti TG-3 Derventsko ratište, na dan 27.6.1992. u KM s, Foča
U zoni odgovornosti TG-3 brane se ustaške snage čiji tačan raspored i jačina nisu utvrđeni. Do sada utvrđene vatrene tačke su:
tenk zapadno od Velike na tt 252
OT istočno od tt 252 za oko 100m,
tenk istočno od crkve u Plehanu za oko 400m,
top u rejonu tt 278 Seline.
Moral neprijatelja je na niskom nivou zbog svakodnevnih gubitaka teritorije, ljudstva i tehnike.
1992-Tomasovo brdo
2. Odluka komandanta TG-3 u toku 28.6.1992. god i dalje svim snagama TG-3 izvršiti napad na ustaške snage i snage zelenih beretki u zoni odgovornosti g/s pravcem: Tomasovo brdo – modran – Lužani bosanski, a p/s pravcem: Karaula- Cerik.
U bližem zadatku ovladati linijom : Gornja Bišnja /tt169/-s.Ravlilići-s.Mlinari-s.Grubišići-tt266-tt267/Vis/-k232 /Velika/.
Na Podsjelovu, relativan mir, a 7.5.1995. godine, dobijamo teleks od 1. KK, str.pov.broj 06-302/95 – jedinica „Vukova“ stavlja se na raspolaganje 1. KK i upućuje na Oraško ratište. Po prijemu ovog teleksa komandant Vlado donosi odluku da na Oraško ratište uputi borbenu grupu ,pored „Vukova“ uputi i izviđače, sanitet, dio jedinice voda MB 120mm, dio POV-a, dio veze, inženjerije i dio k-de brigade- IKM brigade sa NŠ, u sastav 1. okbr 1. KK.
Orašje, 1995.
Linija probijena u rejonu Lovačke kuće
Na Oraškom ratištu vode se žestoke borbe, naši borci, izviđači i „Vukovi“, uspijevaju probiti liniju odbrane neprijatelja, uzimaju oko 30 rovova, neprijatelju nanose velike gubitke, a napad je išao pravcem s. Lepnica – s. Vidovice u rejonu lovačke kuće, uvodi se grupa tenkova i oklopnih transportera sa nosačem mosta. Pogođen je jedan neprijateljski tenk. vode se žestoke borbe. Zatišje.
Foto: Željka Domazet | Počelo obilježavanje 34 godine od zločina nad pripadnicima JNA
ISTOČNO NOVO SARAJEVO – U Istočnom Sarajevu počelo je obilježavanje 34 godine od zločina u Dobrovoljačkoj ulici u Sarajevu nad pripadnicima JNA koji su počinile muslimanske paravojne snage.
Parastos mučkim ubijenim vojnicima i civilima služi se u Crkvi Svetog Georgija u Miljevićima u opštini Istočno Novo Sarajevo, a prisutni su članovi porodica stradalih, ministar rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske Radan Ostojić, ministar za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje, narodni poslanici i srpski u zajedničkim institucijama BiH.
Prisustvuju i predstavnici udruženja proisteklih iz Odbrambeno-otadžbinskog rata, grada Istočno Sarajevo, te opština u njegovom sastavu, kao i pripadnici Trećeg pješadijskog Republika Srpska puka Oružanih snaga BiH.
U nekadašnjoj Dobrovoljačkoj ulici, danas Ulici Hamdije Kreševljakovića u Sarajevu u 11.00 časova predviđena je mirna šetnja, polaganje cvijeća i vjerski pomen žrtvama.
U Gradskom parku kod spomenika 65. puku JNA i Vojske Republike Srpske u Istočnom Novom Sarajevu u 12.00 časova biće položeni vijenci i cvijeće, nakon čega je predviđeno obraćanje zvaničnika.
Obilježavanje ovog istorijskog događaja od republičkog značaja organizuje Odbor Vlade Republike Srpske za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova.
Bistrik, ispred komande 2.VO Sarajevo. Sada ulica Hambije Kreševljakovića i MO BiH.
Sa područja opštine Prnjavor u koloni JNA zarobljen je 3.5.1992. godine i Milinčić Zdeno ,1973. godište, iz Gornjih Smrtića, pripadnik komande stana 2. VO Sarajevo, razmijenjen živ. Još tri vojnika vozača iz zmtp JNA bili su u koloni JNA
Foto: Željka Domazet | Počelo obilježavanje 34 godine od zločina nad pripadnicima JNA