Prema prikupljenim podacima došlo se do preko 3.900 povrijeđenih pripadnika vojske i policije i oružanih snaga SFRJ sa područja grada Prnjavor u jugoslovenskom ratu 1991-1995. godine , odnosno nepovratnih i povratnih gubitaka mobilisanih i raspoređenih preko 10 hiljada boraca Grada u 129 vojne pošte.[1]
PV
Ukupno
%
1
2
3
4
7
10
11
12
13
14
1
104
2,62%
55
7
1
13
4
22
1
1
2
236
6,01%
54
22
2
148
10
3
15
0,38%
1
2
2
9
1
4
16
0,41%
5
10
1
5
74
1,88%
49
6
7
9
2
1
6
3.482
88,52%
1.689
429
72
622
44
548
28
34
16
1
8
7
0,18%
5
1
1
uk
3.934
100%
1.858
465
75
792
50
608
31
35
18
3
Ukupno gubitaka povrijeđenih, neki više puta, kod raspoređenih u (1) JNA je 3%, u (2) TO opštine 6%, (3) TO BiH 0,4%, (4) TO Hrvatske 4,1%, (5) MUP RS 2%, (6) VRS 89% i (8) radna obaveza 0,18% ili 39% od mobilisanih i raspoređenih lica sa područja grada, odnosno 9% stanovnika opštine 1991. godine.(1) ranjeni, (2) povrijeđeni, (3) samoranjavanje, (4) bolest, (7) zarobljeni, (10) poginuli, (11) nestali, (12) umrli , (13) samoubistvo, (14) umro u VRS poslije rata.
Pregled povratnih gubitaka pripadnika VRS i MUP-aRS
Dogadjaj
Ukupno
%
1992.
1993.
1994.
1995.
1996.
bolest
7
0,24%
1
1
3
1
1
bolest
622
21,32%
82
92
140
254
54
povreda
6
0,21%
1
5
povreda
431
14,74%
140
47
65
173
5
rana
50
1,68%
19
1
9
21
rana
1691
57,83%
753
226
256
455
3
samopovreda
2
0,03%
1
1
samoranjavanje
71
2,43%
18
13
11
29
zarobljavanje
44
1,51%
4
1
9
30
Ukupno
2.924
100%
1.018
381
494
968
63
U pregledu gubitaka procenat na ranjavanje boraca VRS 58% i MUP-a je 1,7%, povreda 15%, samoranjavanje 2%, bolest 22%. Od preko 10.000 pripadnika VRS i MUP-a RS sa područja grada Prnjavora,najviše ima ranjenih boraca oko 59% i to u drugoj godini rata 1992.
Prema obliku događaja 2.368 je (1) lakši, a 503 je (2) teži oblik, 45 je bilo u (3) zoni borbenih dejstva, a jedan za vrijeme služenja vojnog roka:
Događaj
Ukupno
%
1
2
3
bolest
7
0,24%
6
1
bolest
622
21,32%
516
106
povreda
6
0,21%
6
povreda
431
14,74%
410
20
1
rana
49
1,68%
36
13
rana
1692
57,83%
1337
354
samopovreda
1
0,03%
1
samoranjavanje
72
2,43%
63
9
zarobljavanje
44
1,51%
44
ukupno
2.924
100%
2.375
503
45
Boračka organizacija grada Prnjavor i Grad Prnjavor kod obilježavanja značajnih datuma grada organizuje služenje parastosa i pologanja vijenca za 626 poginulih boraca sa područja grada Prnjavor, kao i sjećanje na sve ranjene, povrijeđene i bolesne borce sa područja grada.
Rezervna stanica milicije/policije Prnjavor u ratu
policija
U ratu se formira jedinica milicije po principu vojne organizacije. Po ratnom razvoju SJB Prnjavor formira jedinicu milicije za izvođenje b/d jačine voda u sastavu čete milicije CJB Banja Luka, odnosno bataljona milicije-policije MUP-a RS. Jedinice milicije u početku, čine dio snaga Teritorijalne odbrane opštine Prnjavor, a kasnije VRS, odnosno 1.KK VRS.
Prema mobilizacijom planu i odbrambenim pripremama Stanice javne bezbjednosti Prnjavor u svakoj većoj mjesnoj zajedinici opštine bilo je planirano formiranje Ratne stanice milicije do 20 pripadnika, odnosno patrolnog sektora- rejona. Prema raspoloživim podacima iz arhiva OMO Prnjavor stanje je:
22 mjesne zajednice opštine, grada Prnjavor,
prema podacima odsjeka MO Prnjavor u 1991. godini na rasporedu u jedinici milicije SJB Prnjavor bilo 250 pripadnika.
raspoređeno u SJB Prnjavor 395 pripadnika u odsjeku MO Prnjavor: 10 oficira, 30 podoficira i 335 vojnika. U decembru 1995. godine bilo raspoređeno 56 pripadnika PS Prnjavor,
prema arhiva podacima OMO Prnjavor mobilisano u septembru 1991 – 1995. godine u SJB 117 lica, pripadnika. U RJ milicije-policije oko 321 pripadnika, koji su učestvovali u zoni borbenih dejstava kao 3.bataljon milicije/policije , a tri i više puta 525 pripadnika u zoni b/d, još mobilisano u odjeljenja i odsjeka SJB 138 za vršenje redovnih policijskih i upravnih poslova. Ukupno raspoređeno 329 pripadnika MUP i sa prekomandama (više puta raspoređivani) preko 700 pripadnika PS policajaca i službenika. Domicilno 372, izbjeglo 3 i 10 raseljeno lice. Ženskog pola samo 9 pripadnika i službenika.
oficira 10, podoficira 30 i 335 vojnika,
u sastavu posebnih jedinica policije SJB daje 134 pripadnika, vojno sposobnih obveznika,
na kraju rata : vodnici 17, zastavnik 2, potporučnik 2, poručnik 5, K1K 1 i major 1
kroz policijsku stanicu Prnjavor i bataljon policije CJB Banjaluka prošlo oko 400 pripadnika policije Prnjavor.
prosjek starosti pripadnika SJB iznosi 29 godina života. Najmlađi sa 19, a najstariji sa 47 godina života. Standardna devijacija starosti je 6,575, a varijansa 43,24 godina.
Uz Dan boraca RS, je prilika da se prisjetimo boraca grada Prnjavora i njihovog učešća u odbrani i stvaranju Republike Srpske. Poznato je da je Vojska Republike Srpske formirana 12. maja 1992. godine i da je na kraju rata brojala 210.000 mobilisanih boraca. U Domovinskom ratu od 1992. do 1995. godine poginula su 23.752 vojnika. U pregledu [4] brigada i jedinica VRS koja je popunjavala opština Prnjavor u Odbrambeno-otadžbinskom ratu na osnovu naredbi komandi VRS, Pregled raspoređenih pripadnika VRS [5] , gubitaka [6] , pregled odlikovanih boraca [7], pregled komandnih dužnosti boraca [8]
U ratu, grad Prnjavor je imao preko 9.000 pripadnika Vojske Republike Srpske,
Odajući počast svim borcima i učesnicima rata od 1991. do 1996. godine, te žrtvama koje su dale živote za stvaranje Republike Srpske, Grad Prnjavor je mobilisao i sa popunom imao preko 10.000 raspoređenih vojnih obveznika. [1]
Raspoređeno
svega
%
3
4
5
bez
35
0,34%
9
26
VRS
9.281
88,88%
8361
682
238
JNA
294
2,82%
280
6
8
TO
384
3,68%
358
15
11
OiO
25
0,24%
18
7
MUP RS
345
3,30%
324
15
6
RO
31
0,30%
24
3
4
PVL
44
0,42%
12
11
21
SVR
3
0,03%
3
Ukupno
10.442
100%
9380
748
314
U tabeli je prikazan, prema prikupljenim podacima iz arhiva odsjeka MO Prnjavor, broj vojnih lica sa područja grada raspoređenih u odbrambenim strukturama grada i Republike Srpske. Učešće boraca u jedinicama VRS u ukupnom broju angažovanih u ratu RS iznosilo je oko 5%.
Od ukupnog broja registrovanih učesnika rata, samo jedan posto nije raspoređen u odbrambene strukture grada i Republike Srpske: 89% stanovnika grada mobilisano je u ratne jedinice VRS; u jedinicama JNA na početku rata 1991-1992. 3% stanovništva je bilo raspoređeno; 4% je raspoređeno u opštinske jedinice teritorijalne odbrane; Oko 3% je raspoređeno u jedinice i strukture MUP-a RS 0,3% u opštinsku nadzorno-informativnu službu; 0,3% je raspoređeno na rad u organe Ministarstva odbrane RS i Ministarstva unutrašnjih poslova , 0,4% su bili profesionalna vojna lica 0,03% su bili na odsluženju vojnog roka, a 0,36% su bili raspoređeni bez rasporeda u kategoriju podoficira i oficira;
Prema podacima o ostvarivanju prava iz oblasti BIZ-a na području Grada Prnjavora za 2023. godinu evidentirano je 4.398 aktivnih lica sa statusom i kategorijom boraca: I kategorije 1706 boraca, 263 druge, 342 treće, 439 četvrte, 323 pete, 405 šeste i 920. U zoni borbenih dejstava je u prvoj kategoriji i iznad, a van zone borbe je u devetoj kategoriji. U gradu Prnjavoru kategorisano je ukupno 5.808 vojnika. [2]
U odnosu na ukupan broj pripadnika VRS, 45% su kategorisani borci; 6,3% poginulih vojnika, 11,4% vojnika koji su poginuli nakon rata. Dakle, još jedna trećina boraca nije kategorisana kao borci RS.
Prema podacima Boračke organizacije grada Prnjavor: Pravo na borački dodatak trenutno ima oko 5.800 ljudi 29. 12. 2023.
Što se tiče pola i kategorije stanovnika grada, situacija je sledeća:
kategorija
svega
%
muški
ženski
domicil
8.990
86,09%
8.878
112
izbjeglice
129
1,24%
124
5
raseljeni
1.312
12,56%
1.260
52
iz Srbije
11
0,11%
11
Ukupno
10.442
100%
10.273
169
Domaće stanovništvo bilo je zastupljeno sa preko 86%, a padom srpskih opština u Hrvatskoj i Zapadnoj Krajini Republike Srpske, u odbrambene strukture RS i grada raspoređeno je 1,2% izbjegličkog i oko 13% raseljenih stanovnika Republike Srpske. Manje od 1% pripadnika VRS bili su dobrovoljci iz Srbije.
Opština Prnjavor, ubraja se u najveće naprezanje stanovnika raspoređenih u ratu na području opština RS. (1)Vojnika 8.141, (4) podoficira 660 i (5) oficira 235.
mobilisano
Svega
%
3
4
5
VRS
9026
87,25%
8131
660
235
JNA
1681
16,25%
1469
146
66
TO
3095
29,92%
2681
321
93
SVR
251
2,43%
218
15
18
SOiO
26
0,25%
19
7
MUP RS
403
3,90%
381
16
6
RO
16
0,15%
12
4
TO dr.opština
22
0,21%
21
1
VSK
90
0,87%
58
20
12
Pregled u odnosu na kategoriju stanovništva grada i ostvareni status vojnog lica, prema dostupnim podacima, je:
status
svega
%
3
4
5
bez
3.211
30,75%
3022
112
77
kategorisani borac
4.004
38,35%
3551
339
114
RVI
929
8,90%
798
104
27
RVI RS
27
0,26%
27
poginuli
629
6,02%
580
34
15
nestali
31
0,30%
29
2
zarobljeni
5
0,05%
5
umrli
37
0,35%
33
3
1
umrli poslije rata
1077
10,31%
893
129
55
odselili
67
0,64%
49
8
10
ranjeni
243
2,33%
228
10
5
povrijeđeni
40
0,38%
38
1
1
oiboljeli
102
0,98%
96
4
2
umrli,razduženi
22
0,21%
22
PVO
16
0,15%
7
2
7
SVR
2
0,02%
2
Ukupno
10.442
100,00%
9380
748
314
Prema dostupnim podacima, preko 4.000 ili 38% od ukupnog broja boraca u bazi podataka kategorizirano je kao borački status. Ovom podacima treba dodati 936 kategorisanih vojnika koji su ostvarili pravo na RVI VRS i 29 RVI UP RS, što znači da je ukupan broj kategorisanih na području grada Prnjavora preko 5100 vojnika.
Jedinice teritorijalne odbrane opštine imale su ostalih mobilisanih 382 pripadnika i to 356 vojnika, 15 podoficira i 11 oficira u 11 ratnih jedinica, sa komandirima . 3660 pripadnika raspoređeno na dva vojna mjesta. Vojna pošta 8840 Banja Luka 329.okbr5.k 225 i jedinice TO opštine Prnjavor 3435 pripadnici TO.
Na početku mobilizacije u jedinice JNA bila su 1.553 borca sa područja opštine Prnjavor. Plan, odnosno procena mobilizacije je 691 vojni obveznik za 5. KJNA i 1.066 vojnih obveznika za 7. KJNA, ukupno 1.757 regruta, a raspoređeno je 1.000 ili 57%, što je značajan uspeh u odnosu na druge opštine.
Od prvih mobilizacija vojnih obveznika za popunu ratnih jedinica JNA i opštinske teritorijalne odbrane i dobrovoljačkih jedinica do ponovnog formiranja, odnosno stvaranja VRS, mobilisano je 4.700 vojnih lica , prosečne starosti od 30 godina, sa maksimalno 20 do 29 godina starosti, što čini ukupno 65% muškog stanovništva do 64 godine starosti 6,11% stanovništva opštine i 2,18% u odnosu na oko 215.670 lica prema evidenciji resornog ministarstva koja su učestvovala u Otadžbinskom ratu ili 54,42% prema evidenciji nadležnog opštinskog organa za vođenje evidencije lica koja su uređivala vojnu obavezu8, opštinski registar učesnika u ratu477 u odnosu na [3]
Ukupno 5.394 pripadnika raspoređeno je u opštinsku TO. Udio stanovništva TO 1991. godine u broju vojno sposobnih građana iznosio je 12%, a prema vojnoj evidenciji 45% raspoređenih Jedinice TO su mobilisane, uglavnom od 20 do 29 godina, u tzv. prvog poziva, ili 41,67%, što čini 18,39% ukupne muške radne populacije opštine starosti od 15 do 64 godine
Spomenik u Prnjavoru
U odnosu na završetak rata 1995. godine [3] , Opšina je 31.12.1995. Prema evidenciji OMO-a, u odnosu na ukupan broj stanovnika opštine od 45.995 registrovano ih je 11.987 ili 26,06%. U VRS su raspoređena 4.382 lica ili 73,30%. Ukupan broj lica raspoređenih u odbrambenim strukturama RS je 5.978 ili 49,87% u odnosu na broj vojnog osoblja. Eliminisano iz službe: 361 poginulih i 1.575 ranjenih, što je 35,94% u odnosu na broj vojnika, odnosno 3,4% u odnosu na broj stanovnika Samo su opštine Sanski Most (6,8%), Kneževo (5,3%), Kotor Varoš (3,7%), te Prijedor.5% više gubitaka.
Ukupno 5.394 pripadnika raspoređeno je u opštinsku TO. Udio stanovništva TO 1991. godine u broju vojno sposobnih građana iznosio je 12%, a prema vojnoj evidenciji 45% raspoređenih Jedinice TO su mobilisane, uglavnom od 20 do 29 godina, u tzv. prvog poziva, ili 41,67%, što čini 18,39% ukupne muške radne populacije opštine starosti od 15 do 64 godine
[1] na osnovu podataka koje su prikupile ratne jedinice VRS u bivšem odsjeku MO RS Prnjavor.
Prema podacima iz arhive OMO Prnjavor 28.10.1993. godine opština Prnjavor imala je 190 poginulih, 912 ranjenih i preostalih pripadnika VRS ( na rasporedu) 4017 v/o. Broj vraćenih iz SRJ nije poznat, a broj izbjeglih v/o u SRJ ima 4 i broj stručnih kadrova v/o koji su povučeni iz VRS i raspoređeni na radnu obavezu ima 27.
Predsjednik Boračke organizacije Prnjavor ističe da su prnjavorski borci raspoređeni u 124 ratne jedinice VRS. (14.2.2019.)
Predsjednik Gradske boračke organizacije Pero Đumić: Grad je mobilisao 10.062 vojna lica, 1400 ranjenih i 625 poginulih i nestalih boraca VRS sa područlja grada Prnjavor. Ne zaboraviti! (18.ribolovni kup RVI RS i RVI Srbije, Drenova, grad Prnjavor, 26.7.2025. godine)
Pukovnik Boško Peulić, predsjednik opštinskog odbora starješina Prnjavor, izjavio je 2022. godine da je prema podacima Boračke organizacije grada Prnjavora mobilisano 10.300 ljudi i dobrovoljaca u 128 vojnih punktova Vojske Republike Srpske.
