Uz Dan boraca RS, je prilika da se prisjetimo boraca grada Prnjavora i njihovog učešća u odbrani i stvaranju  Republike Srpske. Poznato je da je Vojska Republike Srpske formirana 12. maja 1992. godine i da je na kraju rata brojala 210.000 mobilisanih boraca. U Domovinskom ratu od 1992. do 1995. godine poginula su 23.752 vojnika. U pregledu [4] brigada i jedinica VRS koja je popunjavala opština Prnjavor u Odbrambeno-otadžbinskom ratu na osnovu naredbi komandi VRS, Pregled raspoređenih pripadnika VRS [5] , gubitaka [6] , pregled odlikovanih boraca [7], pregled komandnih dužnosti boraca [8]

U ratu, grad Prnjavor je imao preko 9.000 pripadnika Vojske Republike Srpske,

Odajući počast svim borcima i učesnicima rata od 1991. do 1996. godine, te žrtvama koje su dale živote za stvaranje Republike Srpske, Grad Prnjavor je mobilisao i sa popunom imao preko 10.000 raspoređenih vojnih obveznika. [1]

Raspoređeno	svega	%	3	4	5
bez	35	0,34%		9	26
VRS	9.281	88,88%	8361	682	238
JNA	294	2,82%	280	6	8
TO	384	3,68%	358	15	11
OiO	25	0,24%	18	7
MUP RS	345	3,30%	324	15	6
RO	31	0,30%	24	3	4
PVL	44	0,42%	12	11	21
SVR	3	0,03%	3
Ukupno	10.442	100%	9380	748	314

U tabeli je prikazan, prema prikupljenim podacima iz arhiva odsjeka MO Prnjavor, broj vojnih lica sa područja grada raspoređenih u odbrambenim strukturama grada i Republike Srpske. Učešće boraca u jedinicama VRS u ukupnom broju angažovanih u ratu RS iznosilo je oko 5%.

Od ukupnog broja registrovanih učesnika rata, samo jedan posto nije raspoređen u odbrambene strukture grada i Republike Srpske: 89% stanovnika grada mobilisano je u ratne jedinice VRS; u jedinicama JNA na početku rata 1991-1992. 3% stanovništva je bilo raspoređeno; 4% je raspoređeno u opštinske jedinice teritorijalne odbrane; Oko 3% je raspoređeno u jedinice i strukture MUP-a RS 0,3% u opštinsku nadzorno-informativnu službu; 0,3% je raspoređeno na rad u organe Ministarstva odbrane RS i Ministarstva unutrašnjih poslova , 0,4% su bili profesionalna vojna lica 0,03% su bili na odsluženju vojnog roka, a 0,36% su bili raspoređeni bez rasporeda u kategoriju podoficira i oficira;

Prema podacima o ostvarivanju prava iz oblasti BIZ-a na području Grada Prnjavora za 2023. godinu evidentirano je 4.398 aktivnih lica sa statusom i kategorijom boraca: I kategorije 1706 boraca, 263 druge, 342 treće, 439 četvrte, 323 pete, 405 šeste i 920. U zoni borbenih dejstava je u prvoj kategoriji i iznad, a van zone borbe je u devetoj kategoriji. U gradu Prnjavoru kategorisano je ukupno 5.808 vojnika. [2]

U odnosu na ukupan broj pripadnika VRS, 45% su kategorisani borci; 6,3% poginulih vojnika, 11,4% vojnika koji su poginuli nakon rata. Dakle, još jedna trećina boraca nije kategorisana kao borci RS.

Prema podacima Boračke organizacije grada Prnjavor: Pravo na borački dodatak trenutno ima oko 5.800 ljudi 29. 12. 2023.

Što se tiče pola i kategorije stanovnika grada, situacija je sledeća:

kategorija	svega	%	muški	ženski
domicil	8.990	86,09%	8.878	112
izbjeglice	129	1,24%	124	5
raseljeni	1.312	12,56%	1.260	52
iz Srbije	11	0,11%	11
Ukupno	10.442	100%	10.273	169

Domaće stanovništvo bilo je zastupljeno sa preko 86%, a padom srpskih opština u Hrvatskoj i Zapadnoj Krajini Republike Srpske, u odbrambene strukture RS i grada raspoređeno je 1,2% izbjegličkog i oko 13% raseljenih stanovnika Republike Srpske. Manje od 1% pripadnika VRS bili su dobrovoljci iz Srbije.

U preko 140 vojne pošte , odnosno vojne jedinice Vojske Republike Srpske, mobilisano je , odnosno raspoređeno preko 9.200 pripadnika vojske ili preko 89% raspoređenih v/o grada. Što je statistički iznosilo 21% od broja stanovnika po popisu stanovnika opštine iz 1991. godine, odnosno 21% na kraju rata 1995. godine . Zatim, preko 80% u odnosu na broj vojnih obveznika od 11.687 na području opštine krajem 1995. godine.

Opština Prnjavor, ubraja se u najveće naprezanje stanovnika raspoređenih u ratu na području opština RS. (1)Vojnika 8.141,  (4) podoficira 660 i (5) oficira 235.

mobilisano	Svega	%	3	4	5
VRS	9026	87,25%	8131	660	235
JNA	1681	16,25%	1469	146	66
TO	3095	29,92%	2681	321	93
SVR	251	2,43%	218	15	18
SOiO	26	0,25%	19	7
MUP RS	403	3,90%	381	16	6
RO	16	0,15%	12	4
TO dr.opština	22	0,21%	21	1
VSK	90	0,87%	58	20	12

Pregled u odnosu na kategoriju stanovništva grada i ostvareni status vojnog lica, prema dostupnim podacima, je:

status	svega	%	3	4	5
bez	3.211	30,75%	3022	112	77
kategorisani borac	4.004	38,35%	3551	339	114
RVI	929	8,90%	798	104	27
RVI RS	27	0,26%	27
poginuli	629	6,02%	580	34	15
nestali	31	0,30%	29	2
zarobljeni	5	0,05%	5
umrli	37	0,35%	33	3	1
umrli poslije rata	1077	10,31%	893	129	55
odselili	67	0,64%	49	8	10
ranjeni	243	2,33%	228	10	5
povrijeđeni	40	0,38%	38	1	1
oiboljeli	102	0,98%	96	4	2
umrli,razduženi	22	0,21%	22
PVO	16	0,15%	7	2	7
SVR	2	0,02%	2
Ukupno	10.442	100,00%	9380	748	314

Prema dostupnim podacima, preko 4.000 ili 38% od ukupnog broja boraca u bazi podataka kategorizirano je kao borački status. Ovom podacima treba dodati 936 kategorisanih vojnika koji su ostvarili pravo na RVI VRS i 29 RVI UP RS, što znači da je ukupan broj kategorisanih na području grada Prnjavora preko 5100 vojnika.

Tokom rata 290 vojnika JNA, 6 mlađa oficira i 9 oficira mobilisano je u ratne jedinice Jugoslovenske narodne armije i raspoređeno na 305 vojnih obveznika.

 

Jedinice teritorijalne odbrane opštine imale su ostalih mobilisanih 382 pripadnika i to 356 vojnika, 15 podoficira i 11 oficira u 11 ratnih jedinica, sa komandirima . 3660 pripadnika raspoređeno na dva vojna mjesta. Vojna pošta 8840 Banja Luka 329.okbr5.k 225 i jedinice TO opštine Prnjavor 3435 pripadnici TO.

 

Zaključak

U toku rata grad Prnjavor je imao 9.000 pripadnika u Vojsci Republike Srpske , ili 4,84% od ukupnog broja mobilisanih u Republici Srpskoj.

Ranjeni, ranjeni i bolesni borci VRS i  poginuli, nestali i umrli borci VRS na slikama  .

Na početku mobilizacije u jedinice JNA bila su 1.553 borca ​​sa područja opštine Prnjavor. Plan, odnosno procena mobilizacije je 691 vojni obveznik za 5. KJNA i 1.066 vojnih obveznika za 7. KJNA, ukupno 1.757 regruta, a raspoređeno je 1.000 ili 57%, što je značajan uspeh u odnosu na druge opštine.

Od prvih mobilizacija vojnih obveznika za popunu ratnih jedinica JNA i opštinske teritorijalne odbrane i dobrovoljačkih jedinica do ponovnog formiranja, odnosno stvaranja VRS, mobilisano je 4.700  vojnih lica , prosečne starosti od 30 godina, sa maksimalno 20 do 29 godina starosti, što čini ukupno 65% muškog stanovništva do 64 godine starosti 6,11% stanovništva opštine i 2,18% u odnosu na oko 215.670 lica  prema evidenciji resornog ministarstva koja su učestvovala u Otadžbinskom ratu ili 54,42% prema evidenciji nadležnog opštinskog organa za vođenje evidencije lica koja su uređivala vojnu obavezu8,   opštinski registar učesnika u ratu477 u odnosu na [3]

Ukupno 5.394 pripadnika raspoređeno je u opštinsku TO. Udio stanovništva TO 1991. godine u broju vojno sposobnih građana iznosio je 12%, a prema vojnoj evidenciji 45% raspoređenih Jedinice TO su mobilisane, uglavnom od 20 do 29 godina, u tzv. prvog poziva, ili 41,67%, što čini 18,39% ukupne muške radne populacije opštine starosti od 15 do 64 godine

U odnosu na završetak rata 1995. godine [3] , Opšina je 31.12.1995. Prema evidenciji OMO-a, u odnosu na ukupan broj stanovnika opštine od 45.995 registrovano ih je 11.987 ili 26,06%. U VRS su raspoređena 4.382 lica ili 73,30%. Ukupan broj lica raspoređenih u odbrambenim strukturama RS je 5.978 ili 49,87% u odnosu na broj vojnog osoblja. Eliminisano iz službe: 361 poginulih i 1.575 ranjenih, što je 35,94% u odnosu na broj vojnika, odnosno 3,4% u odnosu na broj stanovnika Samo su opštine Sanski Most (6,8%), Kneževo (5,3%), Kotor Varoš (3,7%), te Prijedor.5% više gubitaka.

Ukupno 5.394 pripadnika raspoređeno je u opštinsku TO. Udio stanovništva TO 1991. godine u broju vojno sposobnih građana iznosio je 12%, a prema vojnoj evidenciji 45% raspoređenih Jedinice TO su mobilisane, uglavnom od 20 do 29 godina, u tzv. prvog poziva, ili 41,67%, što čini 18,39% ukupne muške radne populacije opštine starosti od 15 do 64 godine

[1] na osnovu podataka koje su prikupile ratne jedinice VRS u bivšem odsjeku MO RS Prnjavor.

Prema podacima iz arhive OMO Prnjavor 28.10.1993. godine opština Prnjavor imala je 190 poginulih, 912 ranjenih i preostalih pripadnika VRS ( na rasporedu) 4017 v/o. Broj vraćenih iz SRJ nije poznat, a broj izbjeglih v/o u SRJ ima 4 i broj stručnih kadrova v/o koji su povučeni iz VRS i raspoređeni na radnu obavezu ima 27.

Predsjednik Boračke organizacije Prnjavor ističe da su prnjavorski borci raspoređeni u 124 ratne jedinice VRS. (14.2.2019.)

Predsjednik Gradske boračke organizacije Pero Đumić: Grad je mobilisao 10.062 vojna lica, 1400 ranjenih i 625 poginulih i nestalih boraca VRS sa područlja grada Prnjavor. Ne zaboraviti! (18.ribolovni kup RVI RS i RVI Srbije, Drenova, grad Prnjavor, 26.7.2025. godine)

Pukovnik Boško Peulić, predsjednik opštinskog odbora starješina Prnjavor, izjavio je 2022. godine da je prema podacima Boračke organizacije grada Prnjavora mobilisano 10.300 ljudi i dobrovoljaca u 128 vojnih punktova Vojske Republike Srpske.

[2] Informacija je usvojena na sjednici Skupštine grada Prnjavora, održanoj 27.12.2023. godine

Pregled brigada i jedinica VRS-142 koje je popunjavala opština Prnjavor u ratu na osnovu naredbi o popuni jedinica i komandi VRS [4]

Naziv jedinice	Vojna pošta RJ
GLAVNI ŠTAB VRS SA JEDINICAMA
VMC Banja Luka	7005 Banja Luka
65.puk veze	7044 Sarajevo
14.pozadinska baza	7101 Banja Luka
27.PoB	7103 Sokolac
35.PoB	7109 Bijeljina
RZ „Kosmos“/GŠVRS	7152 Banja Luka
Centar vojnih škola	7377 Banja Luka
89.raketna brigada	7568 Banja Luka
Glavni štab VRS	7572 Sarajevo
1.gardijska mtbr	7577 Sarajevo
65.zmtp GŠVRS	7590 Sarajevo
1.KK VRS
107.pbr	2210 Srbac
885.rp PVO JNA	6272 Zalužani
Komanda 1.KK sa PJ	7001 Banja Luka
1.prnjavorska lpbr 7519	7001/45 Prnjavor
1.bv 1.KK k.Kozara	7002 Banja Luka
1.mpoap	7004 Banja Luka
1.bvp 1.KK k.Kozara	7007 Banja Luka
31.laka pbr/30.pd	7011 Banja Luka
3.ozrenska lpbr	7013 Doboj
1.map 1.K	7015 Banja Luka
1.lap PVO	7022 Banja Luka
1.dio 1.KK	7024 Banja Luka
4.ozrenska lpbr	7029 Petrovo
11.dubička pbr	7031 Dubica
Vojni orkestar	7034 Banja Luka
1.inžp	7039 Banja Luka
Komanda 30.lpd sa PJ	7041 Mrkonjić Grad
1.šipovska lpbr/30.lpb	7048 Mrkonjić Grad
Komanda OG „Doboj“	7051 Doboj
9.čv OG Doboj	7052 Doboj
1.pontb	7053 Banja Luka
1.dobojska lpbr	7057 Doboj
9.bvp OG Doboj	7068 Doboj
19.donjevakufska pbr/30.pbr	7074 Srbobran
1.novigradska pbr	7088 Novi Grad
11.mrkonjička lpbr/30.lpd	7097 Mrkonjić Grad
1.ab	7121 Banja Luka
27.mtbr 1.KK VRS	7127 Derventa
1.čelinačka lpbr	7134 Čelinac
1.snb	7139 Banja Luka
1.osinjska lpbr	7196 Prnjavor
30.okb	7207 Mrkonjić Grad
1.srbačka lpbr	7210 Srbac
1.krnjinska lpbr	7218 Dobor
1.ozrenska lpbr	7221 Doboj
1.okbr	7225 Banja Luka
Radnički bataljon Prnjavor	7225/tg-1 Banja Luka
1.vučijačka lpbr	7226 Derventa
1.teslićka pbr	7248 Teslić
1.gradišćanska lpbr	7252 Gradiška
I vojni sud Banja Luka	7249 Banja Luka
NDC „Manjača“	7263 Manjača
9.mašinski inžinjerija bataljon	7275 Brod
1.banjalučka lpbr	7290 Banja Luka
2.okbr 1.KK Derventa	7304 Manjača
2.ozrenska lpbr	7312 Petrovo
1.pozadinski bataljon za pr.n/m	7320 Doboj
16.kmtbr 1.KK	7322 Banja Luka
3.banjalučka lpbr	7333 Banja Luka
43.mtbr	7362 Prijedor
2.kpbr 1.KK	7372 Banja Luka
5.kozarska lpbr	7388 Prijedor
22.pbr 1.KK VRS	7404 Kneževo
6.sanska pbr	7421 Sanski Most
1.trebavska pbr	7426 Modriča
Pozadinski bataljon	7428 Banja Luka
4.banjalučka lpbr	7431 Banja Luka
30.bv	7472 Mrkonjić Grad
1.kotorvaroška lpbr	7480 Kotor Varoš
1.prnjavorska lpbr	7519 Prnjavor
11.krupska lpbr	7542 Krupa na Uni
2.banjalučka lpbr	7551 Banja Luka
1.studentska lpbr	7586 Banja Luka
2.KK VRS
2.ido	7065 Drvar
K-da 2.KK sa PJ	7235 Drvar
2.bvp	7256 Drvar
2.bataljon veze 2.KK	7283 Drvar
17.ključka lpbr 8176	7286 Ključ
2.map 2.KK	7293 Grahovo
2.lap PVO	7319 Petrovac
2.mpop 2.KK	7327 Ključ
2.inžp 2.KK	7337 Ključ
21.sokb	7341 Drvar
2.snb 2.KK	7405 Drvar
72.atb 2.KK	7437 Petrovac
1.drvarska lpbr	7446 Drvar
3.petrovačka lpbr	7463 Petrovac
5.glamočka lpbr	7500 Glamoč
7.kupreško-šipovska mtbr	7529 Kupres
9. grahovska lpbr	7531 Grahovo
15.bihaćka pbr	7574 Petrovac
6.IBK VRS
3.semberska pbr	7037 Bijeljina
3.majevačka lpbr	7079 Lopare
Komanda IBK	7102 Bijeljina
1.bijeljinska lpbr	7177 Bijeljina
1.majevačka lpbr	7244 Ugljevik
3.inžp	7316 Lopare
3.posavska lpbr	7328 Pelagićevo
1.posavska pbr	7410 Brčko
2.posavska pbr	7445 Šamac
2.semberska lpbr	7561 Bijeljina
7.SRK VRS
63.ab -auto bataljon	7021 Pale
3.sarajevska pbr	7033 Vogošća
4.bvp SRK	7050 Sarajevo
4.sarajevska brigada	7061 Pale
1.ilidžanska pbr	7063 Lukavica
1.igmanska pbr	7066 Blažuj
1.birčanska pbr	7115 Šekovići
4.mpoap	7149 Pale
Kalinovačka brigada	7223 Kalinovik
172.ssrpPVO	7288 Sokolac
1.milićka lpbr	7296 Milići
4.inžb	7347 Lukavica
4.snb	7395 Pale
5.snč Zvornik	7423 Banja Luka
4.atb	7452 Pale
1.ilijaška pbr	7491 Ilijaš
1.sarajevska mtbr	7512 Lukavica
1.romanijska pbr	7536 Han Pijeska
2.sarajevska lpbr	7556 Lukavica
2.romanijska mtbr	7581 Sokolac
Komanda SRK	7598 Sarajevo
8.HK VRS
7.bvp	7012 Bileća
8.hercegovačka mtbr	7035 Nevesinje
15.hercegovačka pbr	7076 Bileća
2.hercegovačka lpbr	7202 Borci
1.hercegovačka mtbr	7229 Trebinje
3.mpoad	7381 Trebinje
ŠRO pješadije VRS	7588 Bileća
9.DK VRS
goraždanska brigada	7049 Goražde
1.podrinjska lpbr	7084 Rogatica
2.zvornička lpbr	7114 Zvornik
5.podrinjska lpbr	7158 Goražde
1.zvornička pbr	7469 Zvornik
ViPVO VRS
k-da ViPVO	7070 Banja Luka
474.larpPVO	7144 Banja Luka
92.marbr	7171 Banja Luka
155.rbr PVO Zalužani	7272 Banja Luka
51.bvojin	7353 Banja Luka
76.VB	7391 Banja Luka
474. vazduhoplovna baza	7484 Banja Luka
vazd. Prenosna jurišna četa	7515 Banja Luka
vod za EIO	7565 Banja Luka

Pregled 127 ratnih jedinica VRS-vojnih pošta u koje je mobilisano i raspoređeno preko 10.000 boraca sa područja Grada Prnjavor:[4]

Nastavite sa čitanjem →