Formiranje ratne brigade izvršeno je u februaru 1992. godine u jako nepovolnim uslovima.
kasarna
Brojno stanje brigade na rasporedu bilo je 792 pripadnika od prvih pozivanja odnosno mobilizacije po naređenju komande 17. korpusa JNA 5.10.1991. godine sa područja opštine Prnjavor do preformacije (19.5.1992.) formiranjem 27.mtbr VRS[1] sa područja opštine. Procenat popunjenosti brigade sa pripadnicima iz opštine Prnjavor iznosio je 20% mobilisanih pripadnika.
Prema podacima iz arhive odsjeka MO Prnjavora, od prvog poziva vojnih obveznika sa područja grada Prnjavora 327. mtbr JNA, na tzv. vojnu vježbu od 4 mjeseca, i mobilizaciju u martu 92., kroz brigadu je prošlo, odnosno raspoređeno više od 1.750 pripadnika. Brigada je popunjena vojnicima, podoficirima i oficirima prema planu popunjavanja brigade od 937 v/o. Pozivanjem od 5.10.1991.godine i mobilizacijom u martu 1992. godine, do ponovnog formiranja (19.5.1992.) formiranjem 27. mtbr, pozvano je preko 1.122 pripadnika, a kasnije kroz prvu popunu još 54, i prvom prekomandom od 247 boraca, tako da je prvi put popunjena sa 1.423 boraca, bez dupliranja rasporeda, odnosno 151% u odnosu na plan popune. [1]
U 327. mtbr JA mobilisano je preko 1.120 pripadnika, popunjeno je još 54 vojnika, u osnovne jedinice brigade (pješadijski bataljoni, divizioni, čete i vodovi) raspoređeno je ukupno 1.423 boraca. Vojnika 1.234, podoficira 134 i oficira 55 . Sa prekomandama kroz brigadu prošlo preko 1.750 boraca. Prosječna starost raspoređenih boraca 30 godina života.
raspoređenost
svega
%
3
4
5
Starost
mobilizacija
1122
78,85%
985
95
42
30,08
1 popuna
54
3,79%
43
8
3
31,26
1 prekomanda
247
17,36%
206
31
10
30,33
Ukupno
1.423
100%
1.234
134
55
30,56
Organizaciono-formacijska struktura brigade zasniva se na formiranju sastava bataljona JA: 4 pešadijsko-motorizovana bataljona sa divizijonama-četama za podršku, komandovanje, štabne jedinice (veze, izviđanje i vojna policija) i pozadinski bataljon.
Pregled mobilisanih pripadnika po osnovnim jedinicama brigade
jedinica
svega
%
3
4
5
Starost
1.mtb
64
4,50%
58
5
1
32,23
2.mtb
9
0,63%
8
1
32,68
3.mtb
782
54,95%
694
60
28
30,17
4.mtb
3
0,21%
3
31,88
4.mtč
8
0,56%
8
24,76
čv
7
0,49%
5
2
29,52
čvp
10
0,70%
8
2
26,05
had122
6
0,42%
3
2
1
35,01
ič
4
0,28%
3
1
21,53
inžb
11
0,77%
10
1
25,20
k-dabr
1
0,07%
1
29,77
ladPVO
11
0,77%
11
26,00
mpoad
168
11,81%
140
20
8
29,36
pozb
23
1,62%
21
1
1
34,31
rjVV
3
0,21%
3
28,81
tč
10
0,70%
8
2
26,87
vabho
2
0,14%
1
1
37,42
Ukupno
1.122
78,85%
985
95
42
29,50
Brigada je u mobilizaciji bil popunjena sa 79% brojnog stanja ili 1.122 pripadnika: (1) vojnika 985, (2) podoficira 95 i (3) oficira 42. Najveći procenat popunjenosti je na 3.mtb preko 880 i to je oko 68% popunjenosti brigade.
Kratak prikaz ratnog puta i brojnog stanja 27.motorizovane brigade 1.KK VRS i njenog 1.mtb, Motajičkog bataljona
Godišnjica Bratunačkog ratišta 1992. – 1993.
BORCI POSAVINE
Počekom rata 1991.godine 5. odnosno 1.krajiški korpus imao je nekoliko jedinica koji su bili u sastavu JNA. Opština Prnjavor po planovima popune popunjavala je 6 jedinica korpusa: 3 pozadinske jedinice-PoB i 3 manevarske jedinice JNA:
14.pozadinska baza JNA u Krčmaricama, skladište MES i municije, Trapistima i Mali logor, mobilisano 129;
188. pontonjeriski bataljon sa razrezom od 2 v/o a mobilisano je 5 pripadnika;
293. inžinjerijski puk sa razrezom od 333 v/o, a mobilisano je 143 pripadnika, i
329.okbr sa razrezom od 30 v/o, a mobilisano 146 pripadnika.
plan je bio 691 v/o, a mobilisano 421 v/o u 5. KK.
U 7.tuzlanskom korpusu JNA, opština je popunjavala dvije jedinice:
327.mtbr, vojne pošte 3164 Derventa sa najvećim planom popune sa opštine u razrezu od 935 v/o i to: 26 oficira, 31 podoficira i 878 vojnika, dok je mobilisano 976 pripadnika;
motorizovani bataljon, vojne pošte 6510 Derventa, kasnije Osinjska lpbr u planu popune sa 131 v/o, a mobilisano 5 v/o.
plan je 691 v/0, a mobilisano 981 pripadnika u 7.K JNA[1] .
Ukupno mobilisamo u jedinice JNA sa područja opštine , prema prikupljenim podacima, 1.402 pripadnik i kroz popunu iz drugih jedinica 153 borca. Ukupno raspoređeno u JNA 1.555 boraca. Kroz jedinice JNA prekomandama prošlo je još 215 boraca. Kroz jedinice prošlo i na rasporedu bilo 1.770 boraca sa područja opštine.
327.mtbr radila je i postojala još u vijeme JNA u Derventi, imala svoju formaciju, i u
početku nakon formiranja i ulaska rezervnog sastava imala značajnu ulogu u odbrani sjevernog dijela Republike Srpske.
Nakon mobilizacije jedinica 5.korpusa JNA i njihovo angažovanje na Zapadno-Slavonskom ratištu, 5.10.1991. godine počelo je pozivanje vojnih obveznika sa opštine na tz.4 mjeseca rezerve u 327.mtbr u kasarnu Derventa.http://lpbr-prnjavor.info/30-godine-od-mobilizacije-u-opstini-prnjavor/
„Do sada je bilo dosta polemike o mjestu i ulozi brigade u 1.KK, posebno u TG-3. Radi objavljivanja ocjene rada jedinice potrebno je analizom dosadašnjih dejstava doći do pokazatelja o dosadašnjem periodu života i aktivnosti. Poznato je da brigada nije uspela sprovesti mobilizaciju[1] , te daje formiranjem TO stvoreno jezgro za brigadu. Sve specifičnosti treba objasniti od učesnika i to od samog početka rata, posebno sa ratnim putem svojih jedinica što realnije i sa jasnim pokazateljima“. Pukovnik Stanko Baltić, komandant 327. mtbr; Naređenje u kome traži podatke za istorijsku građu
Inžinjerijski puk 5.Korpusa JNA, kasnije preimenovan u inžinjerijski bataljon 1.KK
INŽINJERIJSKI PUK u RATU
U pregledu planova razvoja ratnih jedinica JNA u Opštinskom sekretarijatu za narodnu odbranu, za 1991. godinu nalazi se 239. inžinjerijski puk 5.K JNA, brojnog naziva 6817, 5401 vojne pošte Banja Luka, sa mobilizacijskim mjestom Laktaši, zbog blizine rejona upotrebe ove jedinice, oko r.Save.
Po planu popune 333 pripadnika ratne jedinice JNA sa područja grada Prnjavor, a mobilizacija je izvršena sa 172 vojna obveznika. Ukupno raspoređeno 179 boraca u inžinjeriji JNA. Prošli kroz jedinicu 182 pripadnika. Tri borca su ranjena, a jedan poginuo.
U VRS u 1.inžinjerijskom bataljonu 1.KK bilo je raspoređeno 181 pripadnik inžinjerije, sa područja grada Prnjavor, od čega je 81 domobilisan u ovu jedinicu, prvi put.
U organizacijskom sastavu Puk je imao sledeće jedinice: Komanda, komanda stana, vod veze, vod vojne policije, izviđački vod, pionirski bataljon (dvije pionirske čete), inženjerijski bataljon (četa inženjerijske mehanizacije, građevinska četa i mosna četa) i pozadinska četa.
Mob zborište inžp
Prva ratna upotreba i dejstva na Zapadno-Slavonskom ratištu u razminiranje minskih polja, maskiranju i utvrđivanju komandnih mjesta i vatrenih položaja sredstava podrške.
inžp 1992.
Stvaranjem VRS inžinjeriski puk JA preformiran je u inžinjerijski bataljon 1.KK VRS u kasarni Kozara Banja Luka.., vojne pošte 7039, sa popunom- rasporedom od 100 pripadnika sa područja opštine Prnjavor: 86 vojnika, 11 podoficir i 3 oficira.
GODIŠNJICA MOBILIZACIJE RATNIH JEDINICA JNA SA PODRUČJA GRADA
Za odbranu Srpskog naroda i srpskih teritorija, u maju mjesecu 1991. godine počinju prva pozivanja – mobilizacije vojnih obveznika s područja opštine Prnjavor, u ratne jedinice JNA, a po zahtjevima komande 5. korpusa JNA. Prioritet su vozači u OMJ JNA.
Mjesec septembar 1991. godine je mjesec izvršenja prvih ratnih mobilizacija rezervnog sastava sa područja grada u ratne jedinice JNA i TO po planovima mobiulizacije i popune. Mobilizacija je izvršena prema naređenju za tajnu mobilizaciju ratih jedinica JNA ( pozivanje lica iz rezervnog sastava i materijalnih sredstava iz popisa rasoređenim u RJ), na osnovu PRAMOS-a i naređenja komande vojnog okruga i 5.korpusa JNA Banja Luka:
17.9.u 8.00 časova naredba za pozivanje pripadnika 293.inžinjerijski puka 5. korpusa JNA, RJ 6817 vojna pošta 5401 Banja Luka;
17.9. u 8.00 časova naredba za pozivanje pripadnika 188. pontonjerijskog bataljona 5. korpusa JNA, RJ 3226, vojna pošta 4352 Banja Luka;
17. i 30.9.u 8.00 časova naredba za pozivanje pripadnika skladište MTS 5. korpusa JNA, RJ 2984/84 i 12-17, vojna pošta 3780 Banja Luka;
17. i 19.9.u 8.00 časova naredba za pozivanje pripadnika intendantskog bataljona 5. korpusa JNA, RJ 2984/43-47 vojna pošta 5290 Banja Luka;
17. 9.u 8.00 časova naredba za pozivanje pripadnika skladište intendantskih MS 5. korpusa JNA, RJ 2984/48-51 vojna pošta 9396 Banja Luka;
21.9.u 8.00 časova naredba za pozivanje pripadnika 329.okbr 5. korpusa JNA, RJ 5456 vojna pošta 8840 Banja Luka;
5.10.1991. i 25.3.1992. u 8.00 časova naredba za pozivanje pripadnika 327.mtbr 7. korpusa JNA, RJ 8037 vojna pošta 3164 Derventa;
inžp 1992.
Mobilizacija, kao planska aktivnost prelaska na ratnu organizaciju u opštini Prnjavor, sprovedena je po mobilizacijskim pravilima bivše JNA, a prema mobilizacijskom razrezu[1].
Na području opštine u 1991. godini organizacijski je pokrivala Teritorijalna odbrana kao dio Oružanih snaga SFRJ. Opština Prnjavor popunjavala je i vršila mobilizaciju za devet ratnih jedinica JNA i Teritorijalnu odbranu opštine.
zgrada Štaba TO -1.lpbrpočetak 90 godina Trg srpskih boiraca
Prva ratna opšta mobilizacija jedinica i ustanova Teritorijalne odbrane opštine počela je pravovremeno od 18.9.1991. godine, bez proglašenja ratnog stanja, i počela da funkcioniše po ratnoj organizaciji i formaciji od 3.398 mobilisanih boraca.(1) Vojnika 86%, (2) podoficira 11% i (3) oficira 3% [2].
Pregled mobilisanih vojnih lica sa područja grada po kategorijama u RJ JNA:
popuna
svega
%
3
4
5
Starost
mobilizacija
1578
82,32%
1380
140
58
29,85
domobilizacija
57
2,97%
46
8
3
31,21
prekomanda
282
14,71%
234
35
13
30,18
ukupno
1.917
100%
1.660
183
74
30,41
Pregled vojnih pošta JNA mobilisanim pripadnicima RJ sa područja opštine Prnjavor:
Vojna pošta
svega
%
3
4
5
Starost
3164 Derventa, 327.mtbr 7.KJNA
1425
74,33%
1236
134
55
30,17
3780 Banja Luka, 993.PoB 5.K Krčmarice
56
2,92%
49
6
1
29,97
4352 Banja Luka, 188.pontb 5.KJN
3
0,16%
3
24,35
5290 Banja Luka, 993.PoB 5.K Mali Logor
73
3,81%
66
5
2
32,01
5401 Banja Luka, 293.inžp 5.KJNA
179
9,34%
152
18
9
30,27
6510 Derventa, samostalni mtb JNA
5
0,26%
4
1
29,26
8840 Banja Luka, 329.okbr 5.KJNA
144
7,51%
123
16
5
25,75
9396 Banja Luka, 993.PoB 5.KJNA Trapisti
32
1,67%
27
3
2
32,26
ukupno
1.917
100%
1.660
183
74
29,25
Mobilisano, odazvalo se u RJ JNA sa opštine i raspoređeno, prvi put, preko 1900 vojnih obveznika, 1.660 vojnika (3) ili 87%, podoficira(4) 183 ili 10% i oficira(5) 74 ili 3% Prosjek starosti mobilisanih vojnih obveznika iznosio je 30 godina, što znači prvog poziva. Najviše je mobilisano u 327.mtbr Derventa, 329.okbr (bez odredaTO) i 293. inžinjerijski puk. U odnosu na plan.razrez od 1760 vojnih obveznika, mobilizacija RJ JNA izvršena je više za 8%
