Sjećanje na poginule

U borbama u Hrvatskoj i na Derventskom ratištu od početka mobilizacije ili rata do preformacije Teritorijalne odbrane opštine Prnjavor u Vojsku Republike Srpske,tj. do 19.5.1992. godine, ukupni gubici u ljudstvu u komandama i jedinicama TO opštine iznosili su 203 pripadnika ili 4,6 odsto od ukupno angažovanog ljudstva, od koji su 7 boraca poginulo i od posljedica ranjavanja preminulo, 48 ranjeno i 24 povrijeđeno, dok se 122 pripadnika  vode kao bolesni borci.

Ukupni gubici OS JNA i TO iznosili su 343 žrtve. vojnika 263, podoficira 59 i oficira 21.

grupa	Svega	%	vojnici	podoficiri	oficiri
ranjeni	106	30,90%	86	13	7
povređeni	30	8,75%	22	6	2
samoranjavanje	2	0,58%	1	1
bolesni	146	42,57%	100	36	10
pogoršanje	1	0,29%	1
zarobljeni	2	0,58%	2
poginuli	54	15,74%	49	3	2
nestali	2	0,58%	2
Ukupno	343	100%	263	59	21

Pregled žrtava  TO opštine: 7 poginulih, 48 ranjenih i 24 povrijeđenih pripadnika TO opštine. Bolesnih 122

jedinica	Svega	%	poginuLI	ranJENI	samorAnj.	povrijeĐ.	bolesNI
Odred TO	92	45,46%	3	1	1	12	75
2.OdTO i JTO	111	44,54%	4	47	1	12	47
Ukupno	203	100,00%	7	48	2	24	122

Pregled žrtava prema vrsti dejstava: najviše od dejstava mina, granata, bombi 115 boraca ranjeno i poginulo, i još više povređenih od eksplozivnih udara. Od dejstva streljačkom vatrom na bižim daljinama gubici su kod 56 boraca. 

jedinica	Svega	%	MES-a	oboljenja	streljačko	udes/udar
Odred TO	5	2,46%		4		1
	87	42,86%	4	71	3	9
	68	33,50%	16	44	4	4
2.OdTO i JTO	11	5,42%	8	1		2
	5	2,46%	2		2	1
	27	13,30%	22	1	3	1
ukupno	203	100%	52	121	12	18

Kao posijedica dejstava minsko-eksplozivnih sredstava, poginulo je i ranjeno ukupno 52 pripadnika, ili 26 odsto u odnosu na ukupan broj gubitaka (od kojih su 5 pripadnika poginula i od posljedica ranjavanja preminulo, 39 ranjeno i 7 povrijeđeno), dok je usljed dejstva streljačke vatre , ukupno 12 boraca izbačeno iz borbe (1 poginuo,  9 ranjenih i 2 samoranjavanje, što je 35 odsto ukupnih gubitaka. Bolesnih je bilo 121 pripadnik.

Pregled prema mjestu dejstava: opština Nova Gradiška

Na Zapadno-Slavonskom ratištu prema mjestu, odnosno opštini nastajanja, najviše gubitaka bilo je na teritoriji opštine Nova Gradiška 151 (74% odsto od ukupnih gubitaka). Poginulih 3, ranjenih 14, povrijeđenih 17, 1 samoranjavanje i 116 bolesnih. 1.279 žrtava Iz redova Armije i Teritorijalne odbrane i dobrovoljci u borbama u  Hrvatskoj  [1]

Na Derventskom ratištu u opštini Derventa 37 žrtava: poginula 3, ranjenih 32 i 2 povijeđenih. Opština Prnjavor broji 15 žrtava: 1 poginuo, 2 ranjena, 1 samoranjavanje, povrijeđeni 5 i bolesnih 116.

Na nivou ratnih jedinica, najviše ratnih gubitaka imalu su Odred TO 160 i 2.Odred TO i jedinice TO opštine od 43 pripadnika.

Po kategoriji pripadnika, ukupni gubici su slijedeći 21 oficira, 59 podoficira i 264 vojnika iz rezervnog sastava. U ukupnoj strukturi gubitaka, oko 14 ili 9 posto je nepovratnih gubitaka (poginuli, teže ranjeni- ostali teški invalidi (1. i 2. kategorije RVI) i oko 142 ili 88 posto lakši invalidi ( III i IV kategorija RVI), dok je 142 ili 88 posto povratnih gubitaka. Iz borbenog rasporeda jedinica TO opštine izbačeno je ljudstvo ekvivalenta 1 četa odreda TO četnog sastava.

Svega	%	Derventa	Nova Gradiška	Prnjavor
160	78,82%		150	10
2	0,99%		1	1
23	11,33%	21		2
4	1,97%	4
1	0,49%	1
1	0,49%	1
1	0,49%	1
5	2,46%	5
4	1,97%	4
2	0,99%			2
203	100,00%	37	151	15

U periodu od preko 7 mjeseci, odnosno 220 ratnih dana, prosječni dnevni gubici u jedinicama TO bili su 1 borca raznih kategorija. Pojedinačno po periodima , najvećih gubitaka bilo je u aprilu i maju 1992. godine 6 poginulih i 36 ranjenih boraca, dok  kod povređivnja, od novemba do juna svaki mjesec sa 24 povrijeđena.

Pregled gubitaka prema kategoriji i jedinici teritorijalne odbrane:

U istoriji Teritorijalne odbrane opštine Prnjavor ostaće upamćeno i po 7 boraca, odnosno 47 junaka JNA  opštine , koji su u odbrani otadžbine dali sve što su mogli, dali svoje živote. Sjećanje na herojske poginule i tuge za poginulim junacima neprebolne za 626 poginulih tokom rata sa opštine Prnjavor. Tragedija do tragedije i za 4 porodice sa opštine sa dva poginula borca Vojske Republike Srpske.

Rat koji je vodila TO opštine, kada se napadalo da se odbranimo, i prostor opštine i srpske teritorije koje se morale braniti. Zato je postojala TO i kasnije VRS da brani zemlju i narod, onda kada je to najpotrebnije, bez obzira na neprijatelja  i u skladu za vojničkom zakletvom, ne žaleći da u toj borbi damo i svoj život, braneći otadžbinu i pravo na opstanak.

Nema više TO, a ni VRS, otišli su u istoriju.

[1] prema podacima Službe za informisanje SSNO u borbama u Hrvatskoj poginulo je i od posljedica ranjavanja preminulo ukupno 1.279 pripadnika oružanih snaga SFRJ koji su bili pod komandom JNA ili su izvršavali zadatke  u sadejstvu s jedinicama Armije (pripadnici Teritorijalne odbranbe i dobrovoljci. Među poginulim i od posljedica ranjavanja premeninulim 177 vojnih starješina (120 aktivnih i 57 rezervnih), 351 vojnik na odsluženju vojnog roka, 467 vojnika vojnih obveznika, 122 dobovoljca, 68 pripadnika TO ( tri pripadnika našeg odreda TO) i 94 civila mještana koji su se priključili JNA u toku borbenih dejstava (Vojno-politički informator, broj 4 od 1992. godine, str.148)

Pregled ukupnih gubitaka od 343 pripadnika JNA i TO po opštinama do 20.5.1992. godine

Najviše ima poginulih u opštini Nova Gradiška u Hrvatskoj sa 161 poginula i od posljedica ranjavanja preminulo boraca. Poginulih 54, nestalih 2 , ranjeni 107 i sa povredama 30 boraca. Ostali gubici se odnose na bolesne , samoranjavanje, zarobljavanje .

Opština	Svega	%	poginuli	nestali	ranjeni	povrede
Banja Luka	1	0,29%
Benkovac	1	0,29%			1
Bihać	4	1,17%			2	2
Borovo	1	0,29%	1
Bosanska Krupa	1	0,29%			1
Brač	1	0,29%	1
Brod	1	0,29%			1
Derventa	72	20,99%	12		55	4
Doboj	2	0,58%			1
Dubrovnik	1	0,29%			1
Glamoč	2	0,58%	1			1
Glina	1	0,29%			1
Gradiška	2	0,58%
Grahovo	1	0,29%
Han Pijesak	1	0,29%			1
Jasenovac	3	0,87%			3
Karlovac	2	0,58%
Kneževo	1	0,29%
Kupres	14	4,08%	12
Lipik	3	0,87%	1		2
Lipovac	1	0,29%			1
Ljubiško	1	0,29%
Mostar	1	0,29%
Nova Gradiška	161	46,94%	5		19	17
Novska	4	1,17%	3		1
Okučani	8	2,33%	4	1	3
Otočac	1	0,29%
Pakrac	4	1,17%	2		2
Petrovac	1	0,29%				1
Prnjavor	21	6,12%	3		2	4
Psunj	1	0,29%	1
Sarajevo	4	1,17%	3
Šibenik	1	0,29%	1
Sisak	2	0,58%	1		1
Sombor	1	0,29%
Tenj	2	0,58%			2
Teslić	1	0,29%
Tuzla	2	0,58%		1	1
Vukovar	7	2,04%	2		4	1
Zavidovići	4	1,17%	1		2
Ukupno	343	100,00%	54	2	107

Prema vojnoj pošti JNA i TO:

Najviše gubitaka od 167 ima vojna pošta 8840 Banja Luka – 329. okbr JA u čijem sastavu je bio i odred TO opštine Prnjavor

Vojna pošta	Svega	%	poginuli	nestali	ranjeni	povrede
1318/6 Knin	1	0,29%			1
1455 Banja Luka	1	0,29%			1
1524 Han Pijesak	1	0,29%			1
1552 Beograd	1	0,29%	1
1709 Svilajnac	1	0,29%			1
2460/11 Banja Luka	1	0,29%			1
2875/38 Vršac	1	0,29%			1
3164 Derventa	32	9,33%	8		19	4
3193 Prnjavor	2	0,58%	1		1
3326 Mrkonjić Grad	1	0,29%	1
3363 Banja Luka	2	0,58%
3422 Banja Luka	2	0,58%			2
4022 Banja Luka	2	0,58%	2
4352 Banja Luka	1	0,29%			1
4470 Drvar	1	0,29%	1
4795 Beograd	4	1,17%			4
4795 Sombor	1	0,29%
6372 Banja Luka	1	0,29%	1
6817 Banja Luka	2	0,58%			2
7001/34 Srbac	1	0,29%	1
7015 Banja Luka	1	0,29%	1
7029 Petrovo	1	0,29%			1
7039 Banja Luka	2	0,58%
7057 Doboj	1	0,29%
7161 Bileća	1	0,29%			1
7312 Petrovo	1	0,29%			1
7322 Banja Luka	2	0,58%	1
7327 Sarajevo	1	0,29%	1
7404 Kneževo	1	0,29%
7421 Sanski Most	2	0,58%			2
7440 Drvar	1	0,29%				1
7446 Drvar	2	0,58%			2
7454-1 Mostar	1	0,29%				1
7463 Petrovac	2	0,58%				2
7484 Banja Luka	1	0,29%
7500 Glamoč	1	0,29%				1
7512 Lukavica	1	0,29%	1
7529 Kupres	1	0,29%	1
7531 Grahovo	1	0,29%
7577 Sarajevo	1	0,29%	1
7954 Tuzla	2	0,58%		1	1
8164 Maribor	1	0,29%	1
8304 Banja Luka	1	0,29%	1
8840 Banja Luka	167	48,69%	5		20	18
8860 Sarajevo	1	0,29%
9062 Pakrac	1	0,29%	1
9162 Prijedor	2	0,58%			1
9162 TO Okučani	5	1,46%	3	1	1
9227/7 Glina	1	0,29%			1
T-22206 Prnjavor	56	16,33%	7		36	3
TO Borovo	1	0,29%	1
TO Knin	1	0,29%	1
TO Kostajnica	1	0,29%			1
TO Kupres	13	3,79%	10
TO Novska	1	0,29%	1
TO Okučani	4	1,17%			4
TO Sisak	1	0,29%	1
Ukupno	343	100,00%	54	2	107	30

[2] Pregled povređenih je prema kategoriji prikazano u Novom glasniku Vj, broj 1/94 strana 102

[3] Prema podacima Ministarstva odbrane Republike Srpske iz 1996. godine u Vojsku RS mobilisano oko 300.000, u ratu poginulo 18.392 i ranjena 36.543 vojnika. Tvrđava, maj 1997. godina

Brojčano TO opštine (uključujući i odred TO u sastavu 329. okbr JA na ZSR), brojalo je preko 4.000 boraca i činilo je oko 2 odsto Vojske Republike Srpske sa 215.671 boraca u momentu formiranja 12.5.1992. godine, poginulo je 23.184 borca ili 11 odsto od brojnog stanja VRS. (Podaci iz interviju ministra RBIZ RS, „Srpskom borcu“, januar/jul 2017. godine).