Tomić Srđan

12. mart 2026.

Odbrana Srpskog naroda

Prnjavor , jug, 2020.

U minulom Odbrambeno-otadžbinskom ratu Republike Srpske vođenom na prostorima prethodne SFRJ, odnosno BiH od 1991 do 14.12.1995. godine, područje opštine  Prnjavor nije bilo ugroženo borbenim dejstvima. Međutim, Prnjavorčani daju veliki doprinos u stvaranju Vojske Republike Srpske i odbrani nacionalnih ciljeva srpskog naroda kroz državu Republiku Srpsku. To je vrijeme kada se ljudski i materijalni potencijali stavljaju u službu odbrane Srpskog naroda, u složenim nacionalnim i političkim uslovima koji su vladali na području bivše SFRJ-BiH.

područje opštine  Prnjavor nije bilo ugroženo borbenim djejstvima

Nacionalna struktura stanovništva opštine

Na prostoru opštine od 631m2 sa 47.055 stanovnika prema popisu iz 1991. godine 72% je srpskog stanovništva, muslimana 15%, Hrvata 4%, Jugoslovena 4 %i ostalih 6%[1]

Pregled prema polnoj strukturi stanovništva opštine Prnjavor 1991.godine

Pregled raspoređenog ljudstva u opštini Prnjavor početkom rata:

Raspoređeni
Raspoređeni vojni obveznici

Prema prikupljenim podacima iz arhive OMO Prnjavor, mobilizacijom u prvim mjesecima 1991. godine mobilisano je preko 3.400 pripadnika jedinica TO opštine, oko 1.000 pripadnika jedinica JNA. Ukupno mobilisanih vojnih obveznika do maja 1992. godine je oko 5.000 boraca

U ratne jedinice VRS i MUP-a mobilisano je tokom rata oko 6.000 boraca od oko 12.000 vojno sposobnih građana opštine, što čini 70,87% ukupnog muškog radnog stanovništva opštine od 15 do 64 godine, što obuhvata zakonsku vojnu obavezu od 17 do 60 godina života, odnosno 25,50% učešća stanovništva opštine po popisu iz 1991. godine.

Mobilizacijom je obuhvaćeno preko  70 ratnih jedinica Vojske i MUP-a, a najviše u 1. Krajiški korpus i Vazduhoplovstvo i PVO.

mobilisano je tokom rata oko 6.000 vojnih obveznika sa opštine, a prema evidenciji opštinskog organa evidentirano je učešće u ratu za preko 8.300 lica

Prnjavorski borci popunjavaju jedinice 1.KK VRS: matičnu 1. Prnjavorsku laku pješadijsku brigadu, Motajički 1. bataljon u sastavu 27. motorizovane brigade Derventa, većim dijelom 1.udarni bataljon „Vukovi sa Vučijaka“ Prnjavor zatim 16. krajišku motorizovanu brigadu, 1. oklopnu brigadu, inžinjerijski puk i druge jedinice VRS. Biilo je to veliko mobilizacijsko naprezanje stanovništva u toku rata sa preko 10-25%  angažovanog radno sposobnog stanovništva u VRS, kao veliki procenat angažovanja ljudstva u istoriji ratovanja.

Procjenjujući ukupnu situaciju u zoni odgovornosti jedinica JNA i TO, došlo se do saznanja da srpskom narodu na ovim prostorima prijeti opasnost od ustaša i muslimana, posebno imajući u vidu odluke Vlade Bosne i Hercegovine (Izetbegović, Pelivan i Đogo) da se vojni obveznici muslimanske i hrvatske nacionalnosti ne odazivaju na poziv za mobilizaciju, nego da se upućuju u svoje nacionalne jedinice,  tako da se pristupilo mobilizaciji jedinica po postojećim mobiulizacijskim planovima, po naređenju komande 5. i 17,korpusa JNA.[2]

Pregled neraspoređenih vojnih obveznika u opštini Prnjavor 1991.godine

4.977 neraspoređenih  vojno sposobnih građana opštine, što čini 37,97% ukupnog muškog radnog stanovništva opštine od 15 do 64 godine, radno sposobnog stanovništva, koji su mahom bili nosioci domaćinstva,  odnosno 14,39% učešća stanovništva opštine po popisu iz 1991. godine.

Pregled  stanja evidencije vojnih obveznika u opštini Prnjavor 1991.godine

Pregled vojnih obveznika
Pregled vojnih obveznika

Od 12.060 ukupno u evidenciji VO Prnjavor  vojno sposobnih građana opštine, što čini 71,21% ukupnog muškog radnog stanovništva opštine od 15 do 64 godine,  odnosno 2,63% učešća stanovništva opštine po popisu iz 1991. godine.

Poginulo 25 boraca: 7 iz 329.okbr-odTO,7 iz 327.mtbr, 6 TO Prnjavor i ostali iz jedinica JA na Zapadno-slavonskom ratištu.

zgrada SO-e Prnjavor iz 1910.

Poslije pet godina rata, krajem rata 31.12.1995. godine, prema procjeni opština broji 45.995 stanovnika , a broj vojnih obveznika iznosi 11.982 ili 26%. Ukupno rapoređenih sada je 5.978, a u Vojsku Republike Srpske je 4.382 pripadnika VRS, odnosno  53% od broja raspoređenih. Broj poginulih 361, a ranjenih 1.214, što čini 1.575 pripadnika koji su izbačeni iz stroja VRS, odnosno 35,94% u odnosu na broj raspoređenih u VRS ili 3,4% u odnosu na broj stanovnika.[3]

zgrada Štaba TO -1.lpbr

U pripremi za odbranu Republike Srpske političko rukovodstvo države oslanjalo se na političke stranke sa svim svojim ljudskim potencijalom koji je u to vrijeme bio impozantan i sa ogromnim moralom, zatim na vojsku, odnosno ustanove i materijalna sredstva bivše JNA koja se pod pritiskom povukla iz BiH, zatim dolaze referendumi  sva tri naroda u BiH  i oružani sukobi Srba i Muslimana, a kasnije Hrvata i Muslimana.

Pregled ratnog puta dobrovoljačke jedinice „Vukova sa Vučijaka“ i jedinica teritorijalne odbrane Prnjavor – 307 dana

ratišteOpstinabrigadaDana zapovjestKM%
GolubićBenkovacRJ Vukovi sa Vučijaka38obukaBenkovac0,86%
KozaraK.DubicaRJ Vukovi sa Vučijaka2akcijaK.Dubica0,05%
Zapadno-Slavonsko ratišteOkučaniRJ Vukovi sa Vučijaka6napadOkučani0,14%
PrnjavorPrnjavorTO opštine155mobilizacijaPrnjavor3,53%
LaminciBos.Gradiška2.partbrTO3maršBos.Gradiška0,07%
Zapadno-Slavonsko ratišteNova Gradiška329.okbr JA-odredTO79odbranaNova Gradiška1,80%
Zapadno-Slavonsko ratišteNova Gradiška329.okbr JA-„Vukovi“24ispadNova Gradiška0,55%

[1] Podaci  iz Strateškog plana  razvoja opštine Prnjavor za period 2003-2010.godine „Službeni glasnik opštine Prnjavor“, broj 2/2003. strana 33-36.

[2] Hronologija- ratni put 327.mtbr Derventa, 2019. godine, str. 10-11

[3] Arhiv OMO Prnjavor, a podaci  iz pregleda stanja v/o za 31.12.1995. godine, od Sekretarijat MO Banja Luka

Teslić 1994.

Godišnjica Teslićkog ratišta

Teslić , borbena dejstva brigade u 1994.godini

Dolac

Poslije uspješno izvedeneg ispada u operaciji „Prsten“ na Dobojskom ratištu , brigada je izvršila pregrupisavanje snaga i 10.3.1994. godine razmještena je u širem rejonu Crne Rijeke.

Prema odluci komandanta TG- 2 o pregrupisavanju snaga (oper.broj 3/94), 1.lpbr Prnjavor ima zadatak da snagama jednog bataljona iz rejona razmještaja Crne Rijeke izvrši pokret pravcem Crna Rijeka – Hatkine Njive – Novi Šeher – s.Perkovići – s.Radunjice -Tromeđa i postizanju na marševski cilj posjesti rejon Deventinsko Brdo -s. Dobaljice – s.Bradići Gornji, sa zadatkom u sadejstvu 4/TG-Ozren i 4/27. mt brigade 1.KK Derventa, a uz primjenu zaprečavanja i utvrđivanja spriječi prodor muslimanskih snaga na pravcima s.Dolac – s.Radunice – Paserić i dolinom rijeke Bosne.

Spomenik u Banja Vrućici
Nastavite sa čitanjem →

Gubici 27.mtbr Derventa

Ostavite odgovor

Uz Dan boraca RS, je prilika da se prisjetimo boraca grada Prnjavora i njihovog učešća u odbrani i stvaranju  Republike Srpske. Poznato je da je Vojska Republike Srpske formirana 12. maja 1992. godine i da je na kraju rata brojala na području opštine Prnjavor preko 9.200 pripadnika VRS. od 210.000 mobilisanih boraca.

U Otadžbinskom ratu RS od 1992. do 1995. godine poginula su 23.752 vojnika.

327/27.mtbr Derventa značajnom popunom grada Prnjavora brojala je preko 4.200 pripadnika na rasporedu ili 46% vojnih obveznika opštine Prnjavor ili 2 % od ukupnih snaga VRS. 327.mtbr je imala na rasporedu preko 1.400 pripadnika, a 27.mtbr preko 2.800 raspoređenih boraca sa područja grada Prnjavor. Da su ukupni gubici u ljudstvu iznosili preko 1.000 pripadnika brigade. ili 12% od v/o opštine Prnjavor.

Spisak poginulih, svih ranjenih i povrijeđenih i bolesnih pripadnika 327/27.mtbr Derventa 1991.-1996. godine

Nastavite sa čitanjem →

Godišnjica smrti zastavnika Sibinčić Budimir Budo

Ostavite odgovor
1951.- 2025.

1951. – 2025.

Borac prve kategorije, odlikovan Medaljom za vojne zasluge, zastavnik, pomoćnik komandanta 3.pješadinskog bataljona za pozadinske poslove 1.prnjavorske lake pješadijske brigade. Budimir Sibinčić rođen je 1951. u Donjim Smrtićima, grad Prnjavor. Suprug, otac dvije kćeri, tri unučadi, brat i sestre.  Sahrana 11.3.2025. godine u 13. časova , Gradsko groblje – Prnjavor. Vječna slava i hvala !

Nastavite sa čitanjem →

Za Krst Časni i slobodu zlatnu

Heroji grada za sjećanje

Novosadski dokumentacioni centar „Polet pres“ izdao je 2005. godine monografiju pod nazivom „ Za krst časni i slobodu zlatnu“ posvećena poginulim borcima Vojske Republike Srpske, u kojoj se nalaze imena oko 22.477 poginulih, nestalih, umrlih i tragično nastradalih boraca VRS po opštinama u minulom Odbrambeno-otadžbinskom ratu sa preko 585 poginulih, nestalih i umrlih pripadnika Vojske Republike Srpske sa područja opštine Prnjavor i 22 fotografije spomenika po mjesnim zajednicama naše opštine, grada Prnjavor.

Značaj monografije, da imena poginulih heroja zauvijek ostanu u sjećanju, kao svojevrstan spomenik svim borcima koji su svoje živote dali u odbrani Republike Srpske.

BO

Gradska boračka organizacija Prnjavor, izradila je spiskove poginulin, nestalih i umrlih, dok kratak uvodni prikaz ratnih događaja i fotografije svih spomenika je moj skromni doprinos monografiji.

 

Spiskovi poginulih boraca uklesani su i u Spomen sobu svim poginulim borcima VRS u kasarni „Kozara“ Banja luka.

U izradi monografije učestvolale su 64 opštine, odnosno opštinske boračke organizacije u prikupljanju dokumentacije četri godine. Monografija sadrži 1.550 strana i fotografije spomenika minulog rata širom Republike Srpske.

Monografiju je blagoslovio i predgovor napisao mitropolit dabrobosanski gospodin Nikolaj.

Ево једне тешке књиге, драги читаоци, која носи наслов За Крст Часни и слободу златну, али и потврду да грех ником добра не доноси. У њој су исписана само имена и презимена, с врло кратким подацима, али и ти кратки подаци, као целина много говоре. То су имена српских бораца, погинулих у овом нашем недавном заједничком несретлуку који је своју игру играо пуне четири године. Тужно је све ово, па и сама књига, али је она и писани споменик свима који се у њој налазе.

Nastavite sa čitanjem →

1.gmtbr GŠVRS

Ostavite odgovor

1.gardijska motorizovana brigada Glavnog štaba Vojske Republike Srpske u Odbrambeno-otadžbinskom ratu .

Promocija monografije, Grad Prnjavor, JU Centar za kulturu 9.3.2026. godine u 19.00 časova.

U Prnjavoru promovisana monografija “Garda – duša Republike Srpske” FOTO

Prva gardijska motorizovana brigada GŠ VRS   je bila elitna jedinica   Vojske Republike Srpske  , u sastavu   Glavnog štaba Vojske Republike Srpske  .

Istorija brigade

 Brigada je formirana krajem decembra 1992. godine, a postala je operativna 19. januara 1993.  [3 ]   Jedinica je ustrojena po uzoru na čuvenu prištapsku jedinicu   JNA    Prvu gardijsku motorizovanu brigadu  . Kroz sastav brigade je prošlo oko 7.000 boraca i uglavnom su je činili mladi regruti i dobrovoljci iz cele   Republike Srpske  . Sedište brigade se nalazilo prvo u   Han Pijesku   pa zatim u   Kalinoviku  . [4]

Po formaciji, u sastavu Prve gardijske su se nalazili 2 motorizovana bataljona, mešoviti artiljerijski divizion, laki artiljerijski divizion PVO, mehanizovani bataljon kao i, pozadinski bataljon i prištapske jedinice (četa vojne policije, četa veze, izviđačka četa, inžinjerijska četa, komanda stana).

Ratni put

 Brigada je najveći deo rata provela braneći širi rejon planine   Treskavice   i opštine   Trnovo  ; u tom svojstvu, brigada je bila pridružena   Hercegovačkom korpusu   Vojske Republike Srpske. Tokom 1993. godine brigada je učestvovala u operacijama   Cerska   i   Lukavac  . U jesen 1995. godine, dijelovi brigade na kratko tokom septembra bivaju razmešteni u   Bosansku Posavinu  , kako bi pokrili prazan prostor nastao odlaskom jedinica (   16. mtbr  ,   43. mtbr  ,   6. lpb   i   5. lpb  )   Prvog krajiškog korpusa   na ratište   Bosanske Krajine  . Brigada je bila i na   Glamočko  –   Grahovskom   ratištu.

U sastavu brigade vojne poše 7577 Sarajevo, brojni naziv 8132 sa područja grada Prnjavor bilo je raspoređeno tokom rata 130 pripadnika brigade, a kroz brigadu je prošlo 147 boraca prnjavorčana. Prosječna starost pripadnika brigade 20 godina života.

Tri pripadnika su poginula, 6 ranjenih i tri bolesna borca u sastavu brigade iz Prnjavora.Tri pripadnika brigade umrla su poslije rata. Inače poslije rata Grad Prnjavor je stalno popunjavao ovu jedinicu regrutima sa podrućja grada, dok je bila u formaciji VRS.

Grad Prnjavor finansijski podržava rad Udruženja gardista 1.gmtbr GŠVRS.

Kalinovik: Obilježana 31. godišnjica Prve motorizovane gardijske brigade

Služenjem parastosa u Crkvi Svetih apostola Petra i Pavla u Kalinoviku, te polaganjem cvijeća na mjesnom spomen obilježju, Prva gardijska brigada Glavnog štaba Vojske Republike Srpske obilježila je krsnu slavu i godišnjicu 19.1.. Brigada, je prvi put postrojena na Bogojavljenje 1993. godine u Pjenovcu kod Han Pijeska. 117 mladih gardista živote je položilo na branik otadžbine.

Banja Luka, 2026.

Spisak poginulih i nestalih pripadnika JNA i TO

Pogled na spisak poginulih i od posljedica ranjavanja preminulih pripadnika JNA i TO sa područja opštine Prnjavor

od početka rata do 19.5.1992. godine domicilnog i izbjeglog stanovništva opštine po datumima stradanja i ratnoj jedinici.[1]

48 POGINULO PRIPADNIKA JNA SA PODRUČJA OPŠTINE

2 oficira, 3 podoficira i 43 vojnika

U odnosu na broj poginulih boraca VRS[1]oko 0,25 odsto i 0,46 odsto od broja ranjenih pripadnika VRS.

Imena poginulih boraca i i od posljedica ranjavanja preminulo iz prnjavorskih jedinica, koji su sahranjeni u opštini,  uklesani su na kamene spomen ploče u Spomen crkvi na Vučijaku, Kremna u Prnjavoru, Spomen sobi VRS u Banja Luci. sa imenima poginulih iz monografije „Za krst časni i slobodu zlatnu“, spomen sobi „Vukova sa Vučijaka“ Prnjavor

Spisak poginulih i nestalih prnjavorčana 1991 – 19.5.1992.

BO

Prema evidenciji boračke organizacije opštine, prikupljenih podataka iz sanitetskih službi ratnih jedinica[2] i arhive bivšeg odsjeka MO Prnjavor, kao i dostupne poslijeratne literature  sačinjen je ovaj dole spisak poginulih i nestalih vojnika tokom odbrane srpskog naroda i SFR Jugoslavije. Najviše boraca je sa mjestom stanovanja na područje opštine Prnjavor. U 1991. godine njih 17 i do 19.5.1992. godine 31 pripadnik JNA, 48 junaka.

U ovom spisku navedeni su junaci Republike Srpske, koji su kao pripadnici JNA na osnovu Ustava SFRJ branili Jugoslaviju, svojim životima zadužila buduća pokoljenja za srećniju i sigurniju budućnost. Spase od zaborava veliku istinu o stradanju pripadnika JNA i TO, o njihovim imenima i prezimenima, vojnim poštama i ratnim jedinicama u kojima su ratovali i gdje su poginuli i svoje kosti ostavili.

Nastavite sa čitanjem →

Sukobljena strana

U zoni odgovornosti 329.okbr JA

u čijem sastavu kao ojačanje upotrebljen odred TO opštine u sastavu 2.partbrTO bila je 121. brigada ZNG, Nova Gradiška

121. brigada ZNG

Odluka k-danta Odreda

Novogradiška brigada službeno je ustrojena 1. listopada 1991. godine, a njezina 1. bojna svoj ratni put je počela kao dobrovoljačka postrojba Zbora narodne garde 28. lipnja pod zapovjedništvom Željka Žgele koja je prije toga bila 3. bojna 108. brodske brigade. Od zarobljenog oružja u Novoj Gradiški osniva se još jedna bojna koja će postati 2. bojna 121. brigade.

Nastavite sa čitanjem →

Brčko 1993.

Godišnjica Brčanskog ratišta

Na Vozućko ratište 11.1.1993. godine odlazi kompletan 1. pješadijski bataljon, gdje posjeda liniju odbrane iznad Stoga, Vozuća, a na vijencu  Stolići, dok 2. pb i 3. pb i dalje u zoni odbrane 1.lpbr na Dobojskom ratištu, širi rejon Stanovi – Gojakovac. Prema evidenciji, brigada u ovo vrijeme broji 1.150 boraca.

prikupljanje za Benkovac
1.pb 1993.

Krajem januara 1993. godine od komande 1. KK stiže novo naređenje – 1.LPBR upućuje se na kraći odmor, a već 3.2.1993. godine brigada kreće na Brčansko ratište bez 1. bataljona, koji je na Vozućoj, Zavidovići. Zadatak brigade je operacija „Struja“.

Brčansko ratište

Naređenjem komandanta formirana je marševska kolona sastava: vod vp,KS i vv, 2.pb, 3.pb i pozč. Pravac kretanja: Prnjavor- Derventa – Podnovlje- Modtrića – Brčko. Pokret u 11.00 časova.

Na Brčansko ratište odlazi 591 borac, gdje u sadejstvu 1. i 2. posavske pješadijske brigade kao i 16. kmtbr treba da obezbijedi struju za Krajinu.

Brigada, zajedno sa komandom, smještena je u kasarnu Brčko. Pripadali smo IBK-u od koga od 4.2.1993. godine dobijamo zapovijest za napad. Prnjavorska brigada sa pridodatim jedinicama za podršku, prelazi u napad pokreta sa linije tt.115 – tt.143 – Potočari. Opštim pravcem Potočari-Omerbegovača sa zadatkom – izbiti u rejon Vranjevače gdje se treba obezbijediti sa jugozapada iz pravca Boća, sa glavnim snagama ovladati s.Omerbregovača, stvoriti uslove za produžetak napada pracem s.Donja Brka-s.Palanka-s.Donji Zovik. Lijevo napada 2. semberska brigada, desno 1. posavska, a sjeverozapadno 16. kmt brigada.

Nastavite sa čitanjem →