Bila je stalna pomoć porodicama poginulih boraca, ratnih vojnih invalida i boraca VRS od strane opštine Prnjavor
VIŠEKRATNA POMOĆ OPŠTINE BORAČKIM KATEGORIJAMA OD RATA DO DANAS
Polovinom oktobra 1991. godine počinje dodjele jednokratnih pomoći borcima i članovima njihovih porodica od strane opštine i privrednih organizacija i preduzeća sa područja opštine donošenjem programa, odluka i projekata. Rješavanje tekućih materijalnih pitanja i pomoći, a kasnije rješavanje stambenih i drugih pitanja teškog materijalnog stanja,
Opština organizovano od 2000. godine putem programa za tekuću godinu, riješavanje pitanja u oblasti BIZ u opštini-gradu pomaže boračkim kategorijama građana putem rješavanja stambenih pitanja dodjelom stanova, građevinskog materijala i preko 500 građevinskih placeva za izgradnju porodičnih kuća, pitanja liječenja i dodjele liljekova, nabavke udžbenika i stipendija za djecu RVI i porodica poginuh boraca, korišćenje besplatnog parkiranje u gradu, Finasiranje djelovanja boračke organizacije, u početku jedinina , a kasnije 10 udruženja RVI, PPB, ratnih jedinica, djece poginulih boraca, veterana rata,
Prema prikupljenim podacima opština, odnosno grad Prnjavor je za pomoć boračkim kategorijama građana i boračkim organizacijama i udruženjima izdvojio iz budžeta preko 8 miliona KM
General Talić u decembru 1994. godine u Glasu borca 1.lpbr Prnjavor, kaže:
Najmanja briga 1.KK je briga o Prnjavorskoj brigadi. Zašto?! Zato što je opština u potpunosti preuzela brigu o brigadi. Ne samo da ju osposoblјava za borbu opremanjem, već opštinsko rukovodstvo misli i o porodicama poginulih, o invalidima, o borcima na liniji. Mislim da je ovo rukovodstvo primjer kako se treba odnositi prema borcima, a posebno prema porodicama poginulih i prema invalidima. To rukovodstvo, kao i komanda brigade, njen komandni kadar i svi borci, zaslužuju punu pohvalu, puno priznanje od komande Korpusa za sve što čine i što su činili na standardu boraca i standardu brigade.
U prvom Glasu borca 1.lpbr Prnjavor, XII 1994. godine:
Aktivnosti udruženja boraca VRS opštine i način dodjele raznih vidova pomoći:
RJEŠAVANјE STAMBENIH PITANјA UČESNIKA OVOG RATA NA PRNјAVORSKOJ OPŠTINI
Skupština opštine je krajem 1992. godine stambeno pitanje učesnika ovog rata detalјnije regulisala posebnom odlukom, a Izvršni odbor opštine je, početkom 1993. godine, na osnovu ovlašćenja Skupštine. donio Pravilnik o uslovima kreditiranja stambene izgradnјe.
Pregled ratne organizacije 1.mtb i popuna ličnim i zajedničkim sredstvima
MS-MOB 8
Pregled mobilizacije ratnih jedinica mtb 27.mtbr 1.KK VRS sa v/o sa područja opštine Prnjavor izvršena je danom pozivanja- mobilizacije 5.10.1991. godine na mob. zborištu Ribnjak, mobilizacijsko mjesto Prnjavor prema ličnoj i materijalnoj formacijom mtb JNA.
Izvršenje mobilizacije RJ obavljeno je prema [1].Pravilu, Uputstvo o sprovođenju odredbama PRAMOS_a, naredbi i dr.
U radu se daje mogući prikaz modela za izradu plana mobilizacije na nov način, primjenom računarske tehnike čime se obezbjeđuje izrada plana u skladu sa situacijom u realnom vremenu.
1) Dokumenta planiranja
a) Mobilizacijska procjena obuhvata analizu prema t.137. Pravila;
b) Zapovjest za mobilizaciju mtb;
c) Plan mobilizacije na karti, prema t.142. privila;
d) Šema organizacijsko-formacijske strukture niže i osnovne jedinice, t.148. pravila,
e) Izvod iz ratne formacije (obrazac
Mob-8) služi za davanje pregleda lične formacije osnovne jedinice po dužnostima i pripadanja ličnih i zajedničkih materijalnih sredstava pojedinaca i jedinica [2]. Na osnovu izvoda iz ratne formacije starješina osnovne jedinice, ili komandiri vodova , dijele i zadužuju materijalna sredstva tokom izvršenja mobilizacije.
IZVOD IZ RATNE FORMACIJE 1.mtb MOB 8
Šifra
naziv
opis
osnovna jedinica
formacija mtb
mobilisano
raspoređeno
razlika
1
Komanda mtb
6.1
mtb
14
21
38
24
2
Odjeljenje veze
6.2, 1pod i 7 voj
mtb
8
13
41
33
3
Pješadijska četa-mtč
6.3.1.; of 5; pof 2 i 145 voj
mtb
152
176
252
100
4
Pješadijska četa-mtč
6.3.2.; of 5; pof 2 i 145 voj
mtb
152
263
338
186
5
Pješadijska četa-mtč
6.3.3.; of 5; pof 2 i 145 voj
mtb
152
183
352
200
6
Pješadijska četa-mtč
6.3.4.; of 5; pof 2 i 145 voj
mtb
0
68
130
130
11
Četa mb120mm
6.4. of 6; pof 2 i voj 57
mtb
65
30
48
-17
15
Protivoklopna četa
6.5. of 4, pof 1 i 59 voj
mtb
64
27
54
-10
18
vod mb82mm
6.6 od 1, pof 1 i voj 28
mtb
32
11
30
2
20
larvPVO
6.7. of 1 i 26 voj
mtb
27
17
30
3
21
Pozadinski vod
6.8. of 2, pof 3 i voj 48
mtb
53
74
162
1109
22
tenkovski vod
nema u RF
mtb
0
6
8
8
Ukupno
719
889
1487
768
Formacija mtb iznosi 719 vojnih lica, mobilisano, prvi put 841 pripadnika, a raspoređeno u osnovne jedinice mtb 1.500 boraca (mobiulisani, popunjeni prvi puti ,i prekomandovani, (bez duplog rasporeda) i 520 višak-prošli kroz jedinicu u odnosu na formaciju, iz razloga održavanja borbene gotovosti i saniranje nepovratnih gubitaka (poginuli,nestali,umrli i teže ranjeni koji se neće vratiti u jedinicu),
18.9. 1991. godine izvršena je mobilizacija preko 3.400 pripadnika teritorijalne odbrane opštine Prnjavor radi odbrane bivše Jugoslavije, i zatim u zaštiti srpskog naroda u Zapadnoj Slavoniji. Kasnije su vršene prve popune jedinica TO od 200 novih pripadnika, tako da je u ratne jedinice TO opštine bilo raspoređeno preko 5.100 pripadnika operativnih jedinica i prostornih jedinica TO po mjesnima zajednicama, čija je formacija bila preko 2.000 boraca. Poginulo 10, ranjeno 53, samoranjavanje 2,povrede 23 i bolest 132 pripadnika TO opštine
Značajno je istaći da je u isto vrijeme izvršena i mobilizacija osam ratnih jedinica JNA 5. i 7.korpusa koja je popunjavala naša opština. Mobilisano je bilo oko 1.000 boraca, dok je formacija plana popune bila preko 1.000 pripadnika, najviše u 327.mtbr Derventa 7.K , 329.okbr 5.K Banja Luka, 293.inžinjerijski puk, 188.pontonjerijski bataljon, 993.jedinice pozadinske baze 5.K JNA i dr. JNA veze, obučni centar, samostalni mtb u Derventi. Poginulo je 22 borca, jedan nestao, ranjeno 45, povređeno 7 i zarobljeno 2 pripadnika JNA.
Domobilizacijom u maju i junu mjesecu 1992. godine, formirana je 1.lpbr Prnjavor 1.KK VRS sa formacojom 1.719 pripadnika, preformacijom jedinica TO opštine, dok je mobilizacija izvršena sa preko 4.500 boraca i sa prvom popunom od 700 novih boraca, što je doprinelo da se održi nivo borbene spremnosti i saniranje gubitaka od poginulih i nestalih boraca i boraca koji su teže ranjeni i koji se neće vratiti u jedinice. Na rasporedu u jedinicama brigade bilo je preko 6.300 boraca.
Poginulo 223, nestalo 16 boraca brigade, umrlo 12 u toku rata. Ostali RVI 512, preko 100 ranjeno a nemaju status RVI. Poslije rata umrlo je , prema prikuplkjenim podacima, 533 boirca 1.lpbr Prnjavor
Iz pregleda evidencije vojnih obveznika opštine Prnjavor, prilog br.2 plana mobilizacije OpŠTO Prnjavor
Svega u evidenciji raspoređenih i neraspoređenih bilo oficira 171, podoficira 498 i vojnika 13.064. Ukupno 13.733 vojnih obveznika.
katerorija
svega
RJ JNA
RJTO
RJ VEZA
JCZ
RJ milicije
radna obaveza
ukupno
Oficira (5)
171
44
73
1
0
3
17
138
Podoficira (4)
498
26
96
3
15
37
106
283
Vojnika (3)
13.064
1558
1727
24
514
1013
2236
7072
Ukupno
13.733
1628
1896
28
529
1050
2359
7493
Angažovano u popuni oružanih snaga JNA i TO
kategorija
u inostranstvu
pomorci, zatvor i dr.
neraspoređeno
svega
5
6
27
33
4
103
112
215
3
2522
24
3446
5992
Ukupno
2.631
24
3.585
6.240
Nastavak tabele : Nije angažovano u popuni OS
Pregled je prema planu mobilizacije OpŠTO Prnjavor u evidenciji opštine u 1991. godini, u kategoriji oficira i podoficira bilo je 671 lica. Stanovnika je bilo 49.705 lica, a na evidenciji je bilo 13.733 vojna obveznika ili 28%. Raspoređenih je bilo 7.493 v/o ili 11% više u odnosu na broj raspoređenih u OSNO. Razlika je, najverovatnije u sravnjenju evidencije, jer su popunjavali jedinice, a nisu obavještavali OSNO.
Po popisu od 1991. godine opština je imala 45.055 stanovnika, a u evidenciji OSNO Prnjavor bilo 11.986 vojnih obveznika raspoređenih u jedinice JNA sa 1.582 v/o, jedinice TO manevarske sa 507 v/o, jedinice TO, prostorne sa 685 v/o, jedinice CZ sa 1.444 v/o, radna obaveza sa 2.301 v/o i jedinice milicije sa 250 v/o. Ukupno raspoređeno 6.769 ili 15% angažovanja radno sposobnog stanovništva.
Krajem rata 31.12.1995. godine , opština je po podacima MO RS, Sekretarijat Banja Luka, imala 45.099 stanovnika, u vojnoj evidenciji 11.987 v/o ili 27%. Raspoređenih u VRS 4.382 v/o, ili 73% u odnosu na broj raspoređenih, u jedinicama policije 218 ili 4%, u službu OiO 7 ili 0,1%, na radnu obavezu 850 ili 14%, u CZ 521 ili 9%, ukupno raspoređeno 5.978 v/o ili 50% od ukupno evidentiranih v/o u opštini Prnjavor. Broj poginuli 361 i broj ranjenih 1.214 , što čini ukupno izbačeno iz stroja VRS 1.575 v/o ili 35% u odnosu na broj raspoređenih u VRS, ili 3,4 % u odnosu na ukupan broj stanovnika opštine. U odnosu na početak rata je 88%, znači manje nego 1991. godine
Mobilizacija, kao planska aktivnost prelaska na ratnu organizaciju u opštini Prnjavor, sprovedena je po mobilizacijskim pravilima bivše JNA i TO, a prema mobilizacijskom razrezu[1].
Pregled strukture izvršenja mobilizacija prema kategoriji i polu pripadnika TO na području opštine:
Grupa
svega
%
muški
ženski
Starost
3
3203
86,19%
3184
18
33,58
4
397
10,68%
396
1
32,70
5
116
3,12%
116
35,52
Ukupno
3.716
100%
3.696
19
33,93
Prva ratna, opšta mobilizacija jedinica i ustanova Teritorijalne odbrane opštine počela je pravovremeno od 18.9.1991. godine, bez proglašenja ratnog stanja, i počela da funkcioniše po ratnoj organizaciji i formaciji od 3.400 mobilisanih boraca. Vojnika(3) je bilo raspoređeno 3.013 ili 87%, podoficira(4) 359 ili 11% i oficira(5) 104 ili 3%. Prosjek godina života boraca 34 godine života.[2].
Mobilisano je preko 3.100 pripadnika TO opštine Prnjavor i popunom još novih 290 vojna obveznika tako da je u TO opštine sa prekomandama 300 pripadnika, bilo raspoređeno, bez dulpliranja v/o, u teritorijalnoj odbrani opštine preko 3.700 boraca ili 78% više u odnosu na plan popune ratnih jedinica prostrorne i manevsarske strukture 0d 2.085 lica, ili 31% od ukupno raspoređenih lica u oružene snage SFRJ, odnosno 8% od ukupnog broja 47.055 popisanog stanovništva opštine 1991. godine. Kroz jedinice i štabove TO prošlo preko 5.700 vojnih lica sa područja opštine Prnjavor.
GODIŠNJICA MOBILIZACIJE RATNIH JEDINICA JNA SA PODRUČJA GRADA
Za odbranu Srpskog naroda i srpskih teritorija, u maju mjesecu 1991. godine počinju prva pozivanja – mobilizacije vojnih obveznika s područja opštine Prnjavor, u ratne jedinice JNA, a po zahtjevima komande 5. korpusa JNA. Prioritet su vozači u OMJ JNA.
Mjesec septembar 1991. godine je mjesec izvršenja prvih ratnih mobilizacija rezervnog sastava sa područja grada u ratne jedinice JNA i TO po planovima mobiulizacije i popune. Mobilizacija je izvršena prema naređenju za tajnu mobilizaciju ratih jedinica JNA ( pozivanje lica iz rezervnog sastava i materijalnih sredstava iz popisa rasoređenim u RJ), na osnovu PRAMOS-a i naređenja komande vojnog okruga i 5.korpusa JNA Banja Luka:
17.9.u 8.00 časova naredba za pozivanje pripadnika 293.inžinjerijski puka 5. korpusa JNA, RJ 6817 vojna pošta 5401 Banja Luka;
17.9. u 8.00 časova naredba za pozivanje pripadnika 188. pontonjerijskog bataljona 5. korpusa JNA, RJ 3226, vojna pošta 4352 Banja Luka;
17. i 30.9.u 8.00 časova naredba za pozivanje pripadnika skladište MTS 5. korpusa JNA, RJ 2984/84 i 12-17, vojna pošta 3780 Banja Luka;
17. i 19.9.u 8.00 časova naredba za pozivanje pripadnika intendantskog bataljona 5. korpusa JNA, RJ 2984/43-47 vojna pošta 5290 Banja Luka;
17. 9.u 8.00 časova naredba za pozivanje pripadnika skladište intendantskih MS 5. korpusa JNA, RJ 2984/48-51 vojna pošta 9396 Banja Luka;
21.9.u 8.00 časova naredba za pozivanje pripadnika 329.okbr 5. korpusa JNA, RJ 5456 vojna pošta 8840 Banja Luka;
5.10.1991. i 25.3.1992. u 8.00 časova naredba za pozivanje pripadnika 327.mtbr 7. korpusa JNA, RJ 8037 vojna pošta 3164 Derventa;
inžp 1992.
Mobilizacija, kao planska aktivnost prelaska na ratnu organizaciju u opštini Prnjavor, sprovedena je po mobilizacijskim pravilima bivše JNA, a prema mobilizacijskom razrezu[1].
Na području opštine u 1991. godini organizacijski je pokrivala Teritorijalna odbrana kao dio Oružanih snaga SFRJ. Opština Prnjavor popunjavala je i vršila mobilizaciju za devet ratnih jedinica JNA i Teritorijalnu odbranu opštine.
zgrada Štaba TO -1.lpbrpočetak 90 godina Trg srpskih boiraca
Prva ratna opšta mobilizacija jedinica i ustanova Teritorijalne odbrane opštine počela je pravovremeno od 18.9.1991. godine, bez proglašenja ratnog stanja, i počela da funkcioniše po ratnoj organizaciji i formaciji od 3.398 mobilisanih boraca.(1) Vojnika 86%, (2) podoficira 11% i (3) oficira 3% [2].
Pregled mobilisanih vojnih lica sa područja grada po kategorijama u RJ JNA:
popuna
svega
%
3
4
5
Starost
mobilizacija
1578
82,32%
1380
140
58
29,85
domobilizacija
57
2,97%
46
8
3
31,21
prekomanda
282
14,71%
234
35
13
30,18
ukupno
1.917
100%
1.660
183
74
30,41
Pregled vojnih pošta JNA mobilisanim pripadnicima RJ sa područja opštine Prnjavor:
Vojna pošta
svega
%
3
4
5
Starost
3164 Derventa, 327.mtbr 7.KJNA
1425
74,33%
1236
134
55
30,17
3780 Banja Luka, 993.PoB 5.K Krčmarice
56
2,92%
49
6
1
29,97
4352 Banja Luka, 188.pontb 5.KJN
3
0,16%
3
24,35
5290 Banja Luka, 993.PoB 5.K Mali Logor
73
3,81%
66
5
2
32,01
5401 Banja Luka, 293.inžp 5.KJNA
179
9,34%
152
18
9
30,27
6510 Derventa, samostalni mtb JNA
5
0,26%
4
1
29,26
8840 Banja Luka, 329.okbr 5.KJNA
144
7,51%
123
16
5
25,75
9396 Banja Luka, 993.PoB 5.KJNA Trapisti
32
1,67%
27
3
2
32,26
ukupno
1.917
100%
1.660
183
74
29,25
Mobilisano, odazvalo se u RJ JNA sa opštine i raspoređeno, prvi put, preko 1900 vojnih obveznika, 1.660 vojnika (3) ili 87%, podoficira(4) 183 ili 10% i oficira(5) 74 ili 3% Prosjek starosti mobilisanih vojnih obveznika iznosio je 30 godina, što znači prvog poziva. Najviše je mobilisano u 327.mtbr Derventa, 329.okbr (bez odredaTO) i 293. inžinjerijski puk. U odnosu na plan.razrez od 1760 vojnih obveznika, mobilizacija RJ JNA izvršena je više za 8%
U sastavu TO opštine pred mobilizaciju bilo je raspoređeno u manevarske i operativne jedinice TO 1527 komada oružja, prema formaciji i popuni ratnih jedinica:
Skupština grada je 5.2.2026. godine razmatrala izvještaj o realizaciji programa za rješavanje pitanja u oblasti boračko-invalidske zaštite u gradu Prnjavor za prošlu godinu[1] i usvojila programa grada za ovu godinu.[2]
Kasnije, osnov za donošenje Programa je bio zaklјučak Narodne skupštine Republike Srpske od 2004. godine u kome Narodna skupština Republike Srpske predlaže opštinama da u skladu sa svojim mogućnostima prošire obim prava[2] predviđenih Zakonom o pravima boraca, vojnih invalida i porodica poginulih boraca Odbrambeno-otadžbinskog rata Republike Srpske, da obezbjede sredstva za ostvarivanje tih prava iz budžeta i propišu postupak, uslove i način njihovog ostvarivanja.
Sjećanje na pozadinsko obezbjeđenje mob TO opštine Prnjavor
Planiranje intendantske podrške u mobilizaciji TO
Planiranje intendantske podrške činilo jednu od osnovnih funkcija rukovođenja intendantskom službom i bio funkcionalni dio planiranja logističke podrške u TO. Od 1980. godine planiranje intendantske podrške se obavljalo prema [1].Uputstvo za planiranje intendantskog obezbeđenja u OS, Vojna štamparija, Beograd, 1980.
U radu se daje prikaz modela plana intendantske podrške primenom računarske tehnike čime se obezbeđuje izrada plana štaba TO u skladu sa situacijom u realnom vremenu prema [1].Uputstvu, i uputstvu o operativnoj evidenciji borbene gotovosti i izvještavanju u OSSFRJ, 1974.godine.
1) Dokumenta planiranja
a) Šema snabdijevanja − oslanjanja kojom su definisane jedinice na intendantskoj podršci. Za svaku jedinicu utvrđuju se brojno stanje ljudstva prema formaciji i proračun utroška obroka hrane po danima i ukupno za period planiranja. b) Pregled-šema potreba i obezbjeđenja hranom – služi za utvrđivanje dnevnih potreba u hrani i izvora za njihovu popunu. Potrebe obuhvataju ukupne količine artikala hrane koje nedostaju do norme i za utrošak u periodu paniranja mob, za dva dana-
c) Pregled potreba i obezbjeđenja vodom u kome se iskazuju potrebe u vodi jedinica na šemi snabdijevanja, mogućnosti objekata za snabdijevanje vodom koji se nalaze u zoni dejstva, količina vode koju treba doturiti i vreme dotura.
U prilogu, prvo se daje, lični sastav jedinica TO i MTS u miru i ratu, koji je Štab TO opštine izradio za potrebe mobilizacije jedinica TO, što se pokazalo veoma funkcionalno u izvršenju prve ratne mobilizacije Teritorijalne odbrane optine Prnjavor u drugoj polovini septembra 1991. godine
Početak priče o „Vukovima sa Vučijaka“ počinje jednim skupom viđenih Srba. Održan je Vidovdan 1990. godine u Bosanskom Grahovu. tada je procijenjeno da Srbima i srpskom narodu dolaze teški dani, nova stradanja. Za takve dane trebalo se pripremiti i u vojničkom smislu. Odlučeno je da se počne sa specijalnom vojničkom obukom u Golubiću, kod Knina. Pozivu i svojevrsnom izazovu, ne odolijeva ni Veljko Milanković, kasnije duhovni i vojni vođa „Vukova“ o kojim je riječ. Odlazi u Golubić i sprema se za rat, u kojem će za razliku od brojnih drugih Srba od visokog političkog rejtinga imati priliku da plače od neprijatnog mirisa baruta, zadaha prebliske smrti … nepravde kakvu samo rat sobom nosi. Po povratku iz Golubića, probrani momci, prolaze i obuku na Vučijaku. Na početku formiranja jedinice koja će se nakon silnih borbi službeno zvati Prvi krajiški udarni bataljon, bilo ih je, pored instruktora i komandanta Milankovića, svega dvadeset pet. Za početak dovoljno.
