BANjALUKA – Veličanstvena operacija “Koridor 92”, bila je i ostala najčistija, najsvjetlija i najvažnija pobjeda Vojske Republike Srpske (VRS) u proteklom Odbrambeno-otadžbinskom ratu, istakao je predsjednik SNSD-aMilorad Dodik.
Duge njiveBANjALUKA – Teške borbe vođene su širom fronta. Brigade su brojale mrtve i ranjene, ali koridor prema Srbiji je morao biti probijen i to do Vidovdana, makar bio i kozja staza kako je glasilo naređenje koje je izdao general Momir Talić kada je odlučeno da se krene u pohod jer drugog izlaza nije bilo.
Petak 26. jun. Sve jedinice od ranog jutra su bile, stoji u ratnim zapisima komande, izložene snažnim dejstvima neprijateljske artiljerije iz rejona Gradačac, Modriča, Jakeš, Debela Lipa, Odžak i Plehan. Ali za taj dan je bio cilj da se dvije srpske vojske, koje su išle u susret jedna drugoj, spoje i to “čelom u čelo”. Veza je u početku postojala, ali je kasnije prekinuta. Pola dana, sa dva kraja kukurizišta, gledali su se Krajišnici i Posavci, odmjeravali, ispitivali. Bilo je i prepucavanja, da bi se u jednom momentu i začulo “ne pucajte braćo, mi smo Srbi”…….(Glas Srpske)
17.6.1992. oslobođen Cer (Mišinci) na Derventskom ratištu
Ozrenje planina u sjevernom dijelu Bosne i Hercegovine. Geografska cjelina Ozrena je administrativno i teritorijalno podijeljena u okvirima opština: Doboj, Gračanica, Lukavac, Banovići, Zavidovići i Maglaj. Najviši vrh se zove Velika Ostravica i ima nadmorsku visinu od 918 metara. To je ujedno i jedini vrh čija visina prelazi 900 metara. Ostali značajni ozrenski vrhovi su: Krstata Ploča 893 m.n.v., Kraljica 883 m.n.v., Bojište 848 m.n.v. itd.
Zbog jakog napada muslimanskih snaga u rejonu s.Svinjašnica, na južnim padinama planine Podcijelovo, Ozren, koji su uspjele da probiju dio linije odbrane u zoni odgovornosti 1.laktaške lpbr. Komanda 1.KK VRS 17.6.1995. naređenje 1.prnjavorskoj brigadi da odmah uputi jedan vod „Vukova sa Vučijaka“ u rejon Svinjašnjice sa ciljem sprečavanje daljeg proboja neprijatelja i učvršćivanje linije odbrane. Zatim, u toku dana, što hitnije, pripremiti 2. pješadijski bataljon za marš sa svim potrebnim sredstvima i krenuti u rejon s.Svinjašnice i stupi u b/d i preuzme liniju odbrane prema naređenju komande 1.laktaške lpbr
Dok organizujemo pokret jedinice brigade na Ozren 18.6.1994. godine, na Ozrenu naši borci vode žestoke borbe.
greda Podsijelova,,
U rejonu kote 706 – Podsijelovo – muslimani žestoko napadaju, napadnuta je Đurina policija, 9.bvp OG Doboj, devet izvanrednih momaka je poginulo, u pomoć im pristižu „Vukovi sa Vučijaka“ na čelu s komandirom Sančanin Bogoljubom i u toj borbi imamo trojicu lakše ranjenih boraca: Jerinić Neđu, Jovanović Zorana i Aleksić Slobodana.
Đurina policija
Na Ozrenu je brigada, izuzev 3. pješadijskog bataljona koji je još uvijek drži položaje na desnoj obali r. Bosne, u rejonu s.Jabučić Polje, Dobojsko ratište, jer te položaje 1.vučijačka lp brigada nije mogla preuzeti zbog nedostatka ljudstva.
Komanda brigade razmješta se u s.Gornjoj Brijesnici, Ozren, je pod otvorenim nebom, nemamo se gdje smjestiti, uslovi za rad su gotovo nemogući. Ubrzano radimo na uspostavljanju linije odbrane, urađen je je dobar dio rovova, a pridodat nam vod inženjerije inžb 1.KK sa komandirom st.vodnikom Radić Stanojem vrši zaprečavanje prednjeg kraja odbrane.
Mandini lavovi
Naređenje je da se vrate izgubljeni položaji od prije nekoliko dana. Pojačanja stižu. Pridodati su nam Mandini borci sa Majevice iz Ugljevika.
Godišnjica od kraja formiranja odreda TO i preformacije odreda TO Prnjavor u 1.pb 1.lpbr Prnjavor
Struktura popune ratne jedinice TO opštine Prnjavor
početak 90 godina Trg srpskih boraca
Krajem ljeta 1991. godine otpočele su prve mobilizacije pripadnika ratnih jedinica teritorijalne odbrane opštine po planu moblizacije Okružnog štaba TO Banja Luka: opštinski štab i rejonski štabovi TO mjesnih zajednica opštine, operativne i prostrorne jedinice teritorijalne odbrane opštine u jačini preko 3.700 pripadnika TO koji su bili narasporedu: mobilisano preko 3.000, dopopuna 280 i prekomandama preko 330. Kroz jedinice i štabove TO opštine prošlo preko 5.400 pripadnika
2020.
18.maja 1992. godine stupila je na snagu odluka Predsjedništva SFRJ o povlačenju dijelova jugoslovenske armije u Saveznu Republiku Jugoslaviju, čime predstaje i postojanje teritorijalne odbrane SFRJ i opštine kao dijela oružanih snaga bivše Jugoslavije.
predsjedništvo sfrj
Krajem maja i u toku juna dolazi do preformacije jedinica TO opštine i formiranje 1.prnjavorske lake pješadijske brigade, a preostale jedinice JA u jedinice Vojske Republike Srpske.
Brojno stanje odreda TO opštine Prnjavor iznosilo je formacijski 343 lica, a oko 580 raspoređenih boraca ili 79 više u odnosu na formaciju jedinice. Mobilisano je bilo tokom rata 580 boraca i popunom još preko 70 boraca i 18 došlo prekomandom.
Kroz odred je prošlo 890 pripadnika od mobilizacije 18.9.1991. godine sa prelaskom preko r. Save 13.10.1991. godine na Zapadno – Slavonsko ratište do preformacije (16.6.1992.) sa popunom i prekomandama.
U početku mobilisano je u septembru 320 pripadnika u odred. Rijeku Savu prelazi 326 mobilisanih pripadnika i još kasnije 251 mobilisanih boraca. Na rasporedu u odredu bilo 586 boraca, zatim je raspoređeno kroz popunu još 253 boraca.
Značajno je da je 194 pripadnika odreda od mobilizacije 18.9.1991.godine, koji su tada bili pretpočinjeni 2.partbrTO, i prešli r.Savu 13.10.1991. godine u ušli u sastav 329.okbrJNA kao odred-bataljon TO [1]
Pregled strukture raspoređenih pripadnika odreda TO opštine prema vojnoj pošti- pridodata 329.okbr JA
Godišnjica Dobojskog i Trebavskog ratišta. Neposredna odbrana Doboja
Novi zadatak Prnjavorske brigade – naređenje str.pov.broj 01-125/94 od 21.3.1994. godine. Na osnovu toga preuzimamo položaje od 2. ozrenske brigade na desnoj obali rijeke Bosne, a u neposrednoj odbrani Doboja, z/o lijevo Jabučić Polje, desno Pridjeli, ušće r.Usore u Bosnu.
Jabučić Polje, Doboj
Od 4.4.1994. godine 3.pješadijski bataljon uspješno organizuje izvođenje odbrane u rejonu Jabučić Polja , opština Doboj, do 1.7.1994. godine.
Potočani, Doboj
Komandu brigade smjestili smo u kasarnu „Potočani“, na liniji odbrane nemamo većih problema. Dobro smo se organizovali. Uradili smo dosta tranšeja, a rovovi su dobro utvrđeni. Muslimani nas povremeno granatiraju. Ciljevi su im dobro poznati, jer su tu živjeli. Dobijamo brojne informacije od OBO OG Doboj. Muslimani gomilaju snage na svim pravcima šireg rejona Ozren.
31. godina od Ozrenskog ratišta. Sjećanje na zonu odgovornosti 1.lake pješadijske brigade Prnjavor i herojske odbrane Podsijelova
Svinjašnica, OzrenOzren 1994.
Na Podsijelovu svakodnevne borbe, muslimani tuku liniju odbrane brigade artiljerijom, a sa manjim grupama pokušavaju prodor kroz našu odbranu. 1. prnjavorska lp brigada je dobro opterećena.
Jedan broj naših boraca nalazi se na Oraškom ratištu, zbog toga ne puštamo borce na odmor sa Ozrena. Po naredbi komandanta brigade potpukovnika Vlade, bataljoni su dužni da izdvoje jedan broj boraca, najmanje jačine voda u rezervu. Na Podsijelovu ima samo 20 vojnih policajaca u brigadnoj rezervi. Rezervne jedinice su formirale 1. i 3. bataljon, a 2. bataljon još nije formirao bataljonsku rezervu, iako je dobio naređenje da je obavezan formirati bataljonsku rezervu.
Pregled brojčane popunjenosti ratnih jedinica Teritorijalne odbrane grada Prnjavor, i na ZSR i Brodskom dijelu ratišta RS
Prema normativnim i doktrinarnim aktima SFRJ, oružane snage činile su JNA i TO. JNA je bila udarni dio OS SFRJ, a TO je njihov najmasovniji dio, i njene jedinice su bile organizovane , obučene i naoružane po jedinstvenim načelima TO.
Jedinice TO imale su namjenu izvođenja raznovrsnih b/d u svim uslovima; borbenu kontolu teritorije i zaštita i obezbjenjene: stanovništva, materijalnih dobara, OUR, organa DPZ i DPO i dr. od svih oblika neprijateljske aktivnosti.
JTO samostalno ili sa jedinicama JNA izvode b/d na PZT, u ZF i SP.[1]
19.5.1992.godine oružane snage TO i JNA završile su svoju istorijsku ulogu na prostorima SFRJ.
Broj boraca u ratnim jedinicama TO opštine
početak 90 godina Trg srpskih boraca2020.
Komanda jedinica TO opštine u saradnji sa štabom TO opštine u čijem je sastavu, neprekidno prate stanje popune jedinice, vrše analizu i po potrebi preduzimaju potrebne mjere pobiljšanja, naročito dobrovoljnog popunjavanja boraca, i o tome podnose izvještaj Štabu TO opštine.
U 1991. i 1992. godini , istraživanjem je utvrđena popuna od preko pet hiljada boraca koji su mobilisani u ratne oružane snage JNA i jedinice TO opštine Prnjavor do preformacije u maju 1992. godine. Mobilisani čine 99,76%, pripadnika muškog pola, što je razumljivo, jer su oni nosioci borbenih dejstava, a samo 18 ili 0,24% odnosi se na ženski pol koji je raspoređen u sanitetski dio jedinice.
Mobilisano je u ratne jedinice TO opštine preko 3.000 borac, kasnije kroz prvu popunu još 289 boraca, kroz prekomande u jedinice TO 331. Raspoređeno ukupno 3714 boraca. Kroz jedinice TO opštine Pnjavor prošlo je preko 5.400 boraca
Pregled strukture izvršenja popune pripadnika TO Prnjavor po ratnim jedinicama i godini mobilizacije 1991-92:
jedinica
svega
%
1991.
1992.
Starost
2.mtb
44
1,18%
44
32,16
2.OdTO
662
17,82%
662
30,23
3.OdTO
26
0,70%
26
26,91
hab122
45
1,21%
45
32,84
jtomz
2
0,05%
2
44,64
larv PVO
73
1,97%
73
28,89
mb120
13
0,35%
13
31,45
odredTO
584
15,72%
536
48
29,35
OpŠTO
18
0,48%
9
9
42,40
PbTO
45
1,21%
45
33,71
pdv
28
0,75%
6
22
26,09
pionv
16
0,43%
16
32,70
pov
15
0,40%
15
28,63
rjšto
17
0,46%
12
5
40,76
rjtomz
1847
49,73%
1213
634
37,44
rjVV
155
4,17%
155
25,72
vT-12
28
0,75%
28
27,39
vvp
21
0,57%
21
25,56
zšč
75
2,02%
14
61
28,74
ukupno
3.714
100%
1.792
1.922
31,87
Preko 1/4 pripadnika TO opštine mobilisano je na početku rata, septembra 1991. godine. U 1991. godini moblisano je operativni dio jedinica TO (Odred, PDV, štab i prištabska jedinica zaštitno-štabna četa TO). U mjesnim zajednicama mobilisane su samostalne pješadijske čete i vodovi. 1992. godine vrši se domobilizacija jedinica TO i prefomiranje u druge jedinice TO. 2. odred TO, vojna policija i njihovo uključivanje u b/d na Derventskom ratištu.
Brojno stanje 1.lpbr tokom rata mobilisano 3.550 pripadnika brigade, a u brigadu je raspoređeno preko 4.800 boraca
jedinica
Ukupno
%
3
4
5
Starost
1.pb
628
13,01%
542
71
15
29,13
2.pb
804
16,65%
722
63
19
30,64
3.pb
486
10,07%
445
33
8
31,42
4.lpb
1612
33,39%
1487
106
19
42,87
čmb120
33
0,68%
31
2
29,42
iv
56
1,16%
52
4
23,09
k-dabr
25
0,52%
2
3
20
40,80
ks
58
1,20%
48
10
30,26
larv PVO
36
0,75%
32
3
1
26,83
mbLRL
7
0,14%
6
1
25,29
mpov
14
0,29%
13
1
27,20
odredVV
87
1,80%
87
24,73
pionv
25
0,52%
25
31,96
pozč
145
3,00%
125
14
6
31,94
rb
261
5,41%
233
19
9
44,18
rjVV
417
8,64%
386
22
9
25,97
tv
21
0,43%
19
1
1
28,25
vv
38
0,79%
30
6
2
26,67
vvp
75
1,55%
63
10
2
24,87
4.828
100%
4.348
368
112
30,29
336 pripadnika 1.lpbr je izbačeno iz stroja i koji nisu više na vojnom spisku-brojnom stanju. Nestali vode se 19 pripadnika, 197 poginulih, 5 umrlih, 6 samoubistvo, 98 teško ranjenih i 11 bolesnih koji su upućeni na dalje liječenje (nepovratni gubici brigade).
Prema podacima Boračke organizacije opštine Prnjavor, 15.5.2012.godine, podaci ratnog komandanta 1.lpbr, brojno stanje 1.lpbr brojalo je 4.063 boraca.
Brojno stanje raspoređenih u brigadi je bilo preko 1.400 pripadnika od mobilizacije 5.10.1991. godine do preformacije (19.5.1992.) formiranjem 27.mtbr VRS[1] sa područja opštine Prnjavor.
preko 1.100 mobilisano u brigadu, još kasnije popuneno sa 1 popunom 63 pripadnika i sa prekomandom 250 boraca (i sa 264 boraca 4.mtč koja je branila kasarnu u maju1992.), Prosjek starosti raspoređenih boraca je 32 godine života.
Prošlo kroz brojno stanje brigade 1.760 boraca, 6 boraca poginulo.
Organizaciono-formacijska struktura brigade je po formaciji JA bataljonskog sastava: 4 pješadijska-motorizovana bataljona sa divizijonima-četama za podršku, komandom , prištabskim jedinicama ( veze, izviđačko i vojnu policiju) i pozadinski bataljon.
Brigada je bila „R“ klasifikacije, što znači 1/3 sastava aktivne popune ljudstva i 2/3 popune ljudstva iz rezervnog satava. Najbolja popuna bataljona bili je iz opština Prnjavor, Derventa i brod.
Pregled strukture popune po kategoriji vojnih lica 327.mtbr sa područja opštine Prnjavor:
Popuna Prve dobrovoljačke ratne jedinice „Vukovi sa Vučijaka“ sa prekomandama u 1991-92.
Prema dosad prikupljenim podacima kroz [1] jedinicu je po prvom rasporedu pripadnika jedinice od 14.8.1991. godine javilo se-mobilisano do 15.5.1992. godine 181 pripadnika u četri vojne pošte (TO Okučani i Prnjavor i 329.okbr i 327.mtbr JA), popunjavano još sa 11 pripadnika, tako da je na rosporedu bilo 192 boraca, prekomandama iz drugih jedinica 20 pripadnika. Na rasporedu bilo 220 pripadnika u jedinicama OS SFRJ. Kroz jedinicu je prošlo 414 pripadnika od prve mobilizacije sa prelaskom preko r. Save do preformacije (19.5.1992.) sa unutrašnjim prekomandama i otpuštanjem…
Do kraja rata,tj do 12.12.1995. godine u jedinicu „Vukova“ raspoređeno , po prvi put, 571 pripadnika VRS.
Na rasporedu u jedincama „Vukova sa Vučijaka“ bilo 875 pripadnika.
raspored
Svega
%
3
4
5
Starost
mobilizacija
571
65,26%
530
30
11
25,91
1 popuna
209
23,89%
184
19
6
26,64
prekomande
95
10,86%
78
12
5
24,86
Ukupno
875
100%
792
61
22
25,80
571 pripadnika od prve mobilizacije , 209 popunjavano, 59 prrekomande, odnosno bili na rasporedu u JA i TO i VRS 875 boraca. prošlo kroz rapored jedinice prreko 1400 boraca
U sastavu 1.okbr 1.KK VRS u odbrani Donjeg Svilaja, Odžak
i 1.lpbr Prnjavor u odbrani Vitkovaca, Teslić
Iz ratnog dnevnika bataljona:
početak 90 godina Trg srpskih boiraca
12.5.1995. godine (petak)
Ministarstvo odbrane – odsjek Prnjavor izvršilo je pozivanje v/o za 9,00 časova u cilju formiranja Radničkog bataljona za izvršavanje zadataka postavljenog od više komande VRS. Uz rad radnika iz odsjeka ministarstva izvršeno je formiranje 1. i 2. čete sa komandnim kadrom. Taj dan su date informacije i upute za predstojeću smotru bataljona zakazanu za 14.5.1995. godine (subota).
Komandant bataljona sa užim dijelom komande, komandirima četa i vodova, izvršio je izviđanje u zoni odbrane u Donjem Svilaju i na licu mjesta dao konkretne zadatke i odredio raspored jedinica.
14.5.1995. godina (nedjelja)
U 9,00 časova pripadnici bataljona su bili u krugu fabrike „Unis“ gdje je otpočeo rad po četama. Vršena je saopštavanje pozadinskih zadataka za izvršavanje zadataka u drugoj smjeni. Održan je sastanak komande bataljona.
15.5.1995. godine (ponedjeljak)
Vršene su pripreme od strane komande, a posebno pom. k-danta za pozadinu za odlazak jedinice na teren.
2024.
16.5.1995. godine (utorak), u sastavu 1.okbr 1.KKVRS
U 8.00 časova v/o su stigli na zborno mjesto Tvornica „Unis“ sa naoružanjen i opremom. U isto vrijeme došli su i vozači sa vozilima (autobusi, kamioni, kombi). Komandiri četa izvršili su smotru i prozivanje prozvanih, te obavljene druge radnje za pokret jedinice.
Pokret jedinice pravcem Prnjavor – Derventa – Modriča – Kukosavlje – Donji Svilaj izvršen je u 10,30 časova. Bataljon se javio predpostavljenoj komandi ( zona odgovornosti 1.okbr 1.KK VRS pukovnika Milana Dupljanina, odnosno stigao u Donji Svilaj u 13.00 časova.
Poslije iskrcavanja v/o su sa komandirima izvršili zaposjedanje položaja za odbranu, i izvođenje aktivnosti u rejonu odbrane.
17.7.1995. godine (srijeda)
U toku dana, i narednih dana u smjeni, vršene su redovne aktivnosti u okviru postavljenog zadatka. Takođe su obavljeni poslovi na stvaranju uslova za život jedinice na terenu.
18.5.1995. godine (četvrtak)
Preduzimaju se , i dalje, sve aktivnosti i mjere za izvršavanje postavljenog zadatka. Komandant i pom. k-danta za OBP odlaze na osmatračnicu na koti 203 (kadar). Na granici mirno, tek u predvečernim satima (oko 18 sati) sa neprijateljske strane ispaljeno je nekoliko metaka, što će biti redovna pojava u vrijeme smjene jedinice. Pojačana budnost u četama
Bataljon je lakog tipa sa tri pješadijske čete i nekoliko oruđa za podršku, sredstava veze i pozadinski vod.
Vojnički sastav je od starijih godišta, preko 45 godina.
Od naoružanja bataljon je, u julu, raspolagao sa:
13.5.1995. godine (subota)
puška PAP M59/66 komada 165 sa oko 18.900 metaka,
puška AP komada 20
PM M53 7,9mm komada 10 sa 4.500 metaka,
PKT 7,62mm komada,
ručni bacač M57 komada10,
top BsT komada 2
Od 9.11-.1995. godine do 19.1.1996. godine bataljon je u sastavu 1.lpbr Prnjavor u zoni odgovornosti Vitkovci, Teslićko ratište, na desnom krilu.
Brojno stanje radničkog bataljona u sastavu 1.lpbr Prnjavor brojalo je 221 boraca mobilisanih i raspoređenih prvom popunom, starijih godišta, prosjeka 45 godina. Što je 48% manje u odnosu na formaciju 422 pripadnika pješadijskog bataljona.
Foto: Agencije
