Dnevne arhive: 12. februar 2024.

33 godina od formiranja i ratnog puta „Vukova sa Vučijaka“

ZABILJEŽENO FOTO OBJEKTIVOM

Dokumentarni film RTRS

 

 

 

 

 

Ratni put  Prve dobrovoljačke jedinice i Udarnog bataljona 1.KK VRS  zabilježen je, u više novinskih članaka, knjiga (npr.Hranioci ratnika, Nedeljko Sančanin, Laktaši 2008.), video materijala,  Naš zavičaj Prnjavor, list Glas borca 1.lpbr, veb sajt: lpbr-prnjavor.info i dr.

Komandant bataljona je više puta govorio o ratnom putu bataljona.

Za Dan opštine 20.3.2017. godine organizovana je izložba ratnih fotografija, pored Prnjavorske brigade i Motajičkog bataljon 27.mtbr Derventa prikazane su i ratne fotografije jedinice „Vukova sa Vučijaka“. I danas  se mogu vidjeti te ratne fotografije na zidovima u novoj lokaciji Boračke organizacije u Prnjavoru.

Gdje god je otvaran front bili su vrh koplja Prvog krajiškog korpusa, prvi na braniku otadžbine.

I ovo je prilika da kroz fotografiju prikažemo ratni put bataljona-odreda  i sjetimo se njenih boraca, da mlađe generacije ne zaborave, a počelo se:

22.6.1991. godine prikupljenjem i odlaskom na borbenu obuku u Golubić, Knin:

Formiranje jedinice i b/d u 1992. godini

Borbena dejstva u 1993-1995. godine

Demobilizacija Vukova 1996. godine

Izložba ratnih fotografija Vukova na Dan opštine 20.3.2017. godine

Predsjednik opštinske Boračke organizacije i komandant 1.lpbr Vlado Živković

rekao je nakon otvaranja izložbe da je došlo vrijeme da borci iz Prnjavora stanu na mjesto koje im pripada u samom vrhu stvaralaca Republike Srpske. On je istakao da Prnjavor, osim fotografija, ima i veliko bogatstvo u video-zapisima sa ratišta.
„Do građe za izložbu bilo je teško doći, ali osim fotografija imamo veliko bogatstvo od 48 časova zapisa direktno sa ratišta. Pozvao bih sve borce koji imaju fotografije da ih donesu u Boračku organizaciju jer je u toku priprema dokumentacije za Spomen-sobu prnjavorskih boraca“, naglasio je Živković. On je podsjetio da su borci sa područja ove opštine prošli kroz 124 ratne jedinice, te učestvovali u najznačajnijim borbama za stvaranje Republike Srpske.

Načelnik opštine Prnjavor Darko Tomaš

koji je naglasio da je ova opština ponosna na svoje borce, jer su svojim ratnim zadacima odgovorili časno i pošteno. „Sa područja Prnjavora 626 boraca dalo je život za stvaranje Republike Srpske, što se nikada ne smije zaboraviti. Večerašnji događaj je dobar potez Boračke organizacije koja sakupljajući sve fotografije iz ratnog perioda dokumentuje jedan period u razvoju naše lokalne zajednice, ali i svih ovih ljudi koji su učestvovali u tim događajima“, rekao je Tomaš.

Tomić Srđan/ lpbr-prnjavor.info

Vojska Grada Prnjavora

Amblem BOUz Dan borca RS poznato je da je Vojska Republike Srpske formirana  12. maja 1992. godine i na kraju rata brojala je 210.000 mobilisanih boraca. U Odbrambeno-otadžbinskom ratu od 1992. do 1995. godine poginula su 23.752 borca.

Grad Prnjavor na kraju rata brojao je 8.900 pripadnika Vojske Republike Srpske

odajući počast svim borcima i učesnicima rata od 1991- 1996. godine, i žrtvama koju su dali živote za stvaranje Republike Srpske, Grad Prnjavor je mobilisao i na prvom rasporedu imao 9.800 vojnih obveznika.[1]

RR  svega     %  vojnici  podofoficiri  oficiri
bez RR 36 0,37% 9 27
VRS 8946 90,76% 8046 666 234
JNA 84 0,85% 76 3 5
TO 405 4,10% 378 15 12
OiO 23 0,23% 16 7
MUP 288 3,91% 271 11 6
RO 30 0,30% 24 3 3
PVL 44 0,45% 12 11 21
SVR 3 0,03% 3
Ukupno 9859 100% 8826 725 308

Od ukupno evidentiranih učesnika rata bilo je mobilisano i rapoređeno samo jednom u strukture odbrane grada i Republike Srpske: u ratne jedinice VRS 91% stanovnika grada; u jedinice JNA na početku rata 1991.1992. godine bilo je raspoređeno 1% stanovnbika; , u jedinice teritorijalne odbrane opštine raspoređeno je bilo 4%;, u jedinice i strukture MUP-a RS raspoređeno je oko 3%;, u službu osmatranja i obavještavanja opštine raspoređeno 0,3%; na radnu obavezu u organe ministarstva odbrane RS i MUP-a bilo na raspoređeno  0,3%;, profesionalnih vojnih lica  bilo 0,4%, na služenju vojnog roka kao stradalnici 0,03% i bez rasporeda 0,36% lica u kategoriji podoficira i oficira.

Prema informaciji o ostvarivanju prava u oblasti BIZ u Gradu Prnjavor za 2023. godinu evidentirano je ativnih 4398  lica sa statusom i kategorijom borca: 1.kategorija 1706 boraca, druge 263, treće 342, četvrte 439, pete 323, šeste 405 i sedme 920 lica. U zoni borbenih dejstava naviše je u prvoj, a  vanzone borbenih dejstava je u devetoj kategoriji. Ukupno je kategorisano u gradu Prnjavoru 5.808 boraca.[2]

U odnosu na ukupan broj pripadnika VRS, 45% je kategorisanih boraca; 6,3 % je poginulih boraca, 11,4% umrli borci poslije rata. Znači još jedna trećina boraca  nije kategorisana u status borca RS.

U odnose na pol i kategoriju stanovnika grada stanje je:

kategorija   svega     %    muškarci    žene
domicilno 8451 80,81% 8346 105
izbjeglo 126 1,28% 120 6
raseljeno 12 12,88% 1220 51
iz Srbije 11 0,11% 11
Ukupno 9.859 100% 9697 162

 

Domicilno stanovništvo je bilo zastupljeno preko 86%, a padom srpskih opština u Hrvatskoj i Zapadnoj Krajini Republike Srpske u strukture odbrane RS  i grada bilo je rapoređeno i 1,2% izbjeglog i 13% raseljenog stanovništva RS. Iz Srbije, kao dobrovoljci bilo je manje od 1% pripadnika VRS.

U 122 ratne jedinice, odnosno vojne pošte Vojske Republike Srpske bilo je raspoređeno  8.073 vojnika, 672 podoficira i 238 oficira .

 

U ratne jedinice Jugoslovenske narodne armije u početku rata bilo je mobilisano  76 vojnika JNA, 3 mlađa oficira i 4 oficira i raspoređeno u129  vojne pošte, odnosno ratne jedinice JNA 1719 pripadnika.

 

U ratne jedinice teritorijalne odbrane opštine bilo je 379 vojnika, 15 podoficira i 12 oficira u 11 ratnih jedinica, sa komandantima. Raspoređeno   u  dvije vojne pošte 3660 pripadnika.  Vojnapošta   8840  Banja  Luka  329.okbr5.k  225 i ujedinice   TO   opštine  Prnjavor 3435 pripadnikaTO.

 

 

Zaključak

Kraj rata 1995. godine Prnjavor u Vojsci Republike Srpske ima 8.900 boraca ili 4,23% od ukupnog broja mobilisanih u Republici Srpskoj.

Ranjeni, povređeni i bolesni borci VRSPoginuli, nestali i umrli borci VRS opštine  Poginuli borci VRS u slikama

u počeku mobilizacije na rasporedu u jedinicama JNA bilo 1.553 borca sa područja opštine Prnjavor. Plan, odnosno razrez za mobilizaciju je 691 v/o za 5.KJNA i 1.066 v/o za 7.KJNA, ukupno 1.757 vojnih obveznika, a bilo je raspoređeno 1.000 ili 57%, što je značajni uspjeh u odnosu na druge opštine.

Od prvih mobilizacija vojnih obveznika za popunu ratnih jedinica JNA i teritorijalne odbrane opštine i dobrovoljačkih jedinica do preformacije, odnosno stvaranje VRS  izvršena je mobilizacija 4700 vojnih lica, sa prosjekom starosti od 30 godina, najviše od 20 do 29 godina starosti   65,45%, što  čini 16,93% ukupnog muškog radnog stanovništva opštine od 15 do 64 godine,  6,11% učešća stanovništva opštine i  2,18% u odnosu na oko 215.670 lica po evidenciji resornog ministarstva koji su učestvovali u otadžbinskom ratu ili 54,42% po evidenciji nadležnog opštinskog organa za vođenje evidencije o licima koja su regulisala vojnu obavezu u odnosu na 8.477 evidentiranih učesnika ratu na području opštine.[3]

Ukupno raspoređeno u TO opštine 5.394 pripadnika. Učešće brojnog stanja TO 1991. u broju vojno sposobnih stanovnika je 12%, i prema broju vojne evidencije iznosi 45% raspoređenih.U jedinice TO  je  mobilisano ,  najviše od 20 do 29 godina starosti  u tz. prvi poziv, odnosno 41,67%, što  čini 18,39% ukupnog muškog radnog stanovništva opštine od 15 do 64 godine

Spomenik u Prnjavoru

U odnosu na kraj rata 1995.[3] , Opština je  31.12.1995. godine prema evidenciji OMO u odnosu na ukupan broj stanovnika opštine od 45.995, imala 11.987 v/o u evidenciji ili 26,06%. Rapoređeno u VRS 4.382 lica ili 73,30%. Ukupno rapoređenih u strukture odbrane RS 5.978 ili 49,87% u odnosu na broj v/o. Izbačeno iz stroja:  361 poginuli i 1.575 ranjenih, što iznosi 35,94% u odnosu na broj v/o, odnosno 3,4% u odnosu na broj stanovnika samo su opštine Sanski Most 6,8%, Kneževo 5,3%, Kotor Varoš 3,7%, Prijedor i Čelinac 3,5% imale više gubitaka.

Ukupno raspoređeno u TO opštine 5.394 pripadnika. Učešće brojnog stanja TO 1991. u broju vojno sposobnih stanovnika je 12%, i prema broju vojne evidencije iznosi 45% raspoređenih.U jedinice TO  je  mobilisano ,  najviše od 20 do 29 godina starosti  u tz. prvi poziv, odnosno 41,67%, što  čini 18,39% ukupnog muškog radnog stanovništva opštine od 15 do 64 godine

[1] na osnovu prikupljenih podataka ratnih jedinica VRS u bivšem odsjeku MO RS Prnjavor.

Predsjednik Boračke organizacije prnjavor ističe da su prnjavorski borci biuli raspoređeni u 124 ratne jedinice VRS. (14.2.2019.godine)

Pukovnik Boško Peulić, predsjednik odbora staješina Prnjavor 2022. godine izjavio da po podacima Boračke organizacije grada Prnjavor bilo mobilisano i sa dobrovoljcima 10.300 lica u 128 vojnih pošta Vojske Republike Srpske.

[2] Informacija je usvojena na sjednici skupštine Grada Prnjavor, održane 27.12.2023. godine

Pregled ratnih jedinica-vojnih pošta VRS u kojima su mobilisani i raspoređeni 9870 boraca  sa područja Grada Prnjavora:

Nastavite sa čitanjem