Državna kriza , raspad Jugoslavije, nastanak novih država, dolazak „plavih šljemova“, građanski rat u Bosni i Hercegovini
Da li se rat u Bosni i Hercegovini, odnosno u Jugoslaviji mogao izbjeći i svi problemi i politički konflikti mirno riješiti?. Čiji su bili interesi i kakvi ciljevi na ovim prostorima, da li međunarodne zajednice, odnosno Evrope, SAD, islamskih zemalja, unutrašnjih nacionalističkih snaga.[1]
Raspad SFRJ počinje kada jake separatističke snage u Sloveniji, Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini i Makedoniji uz podršku međunarodne zajednice imaju cilj stvaranje samostalnih država od bivših republika SFRJ, dok interes drugih naroda, prevashodno srpskog, nije riješen u tim republikama. JNA je imala ustavnu obavezu i dužnost da brani i štiti tadašnju zajedničku državu_SFRJ.
Pristrasnost međunarodne zajednice i stvaranje muslimansko-hrvatske koalicije u Bosni i Hercegovini, kao i islamski fundamentalizam uticali su na krizu i početak rata, jer se odustalo od ustavnih rješenja da se koncenzusom svih naroda u BiH donose odluke. Štampa je pisala da postoje logori za obuku mudžahedina za borbu protiv HVO i VRS i da nisu došli u BiH samo da ratuju, nego da bosanske muslimane uče islamu.
Da je bilo više mudrosti među političkim strankama, rat se mogao izbjeći a kriza riješiti mirnim putem.
PARASTOS I POMEN POGINULIM BORCIMA VOJSKE REPUBLIKE SRPSKE IZ MJESNE ZAJEDNICE DONJI GALJIPOVCI
Otkrivanje spomenika izvršeno je 25.7.1999. godine.
Ugrađena su 9 likova poginulih boraca Vojske Republike Srpske
Kod spomenika pored Društvenog doma, u dvorištu crkve u Donjim Galjipovcima u 10.30 časova , organizovan je pomen, parastos i obilježavanje godišnjice od otkrivanja i osveštenja spomenika poginulim pripadnicima Vojske Republike Srpske iz mjesne zajednice Donji Galjipovci, sela Gornji i Donji Galjipovci, i dijela sela Ratkovac i Lišnja, koji svoje živote položiše za Republiku Srpsku, za slobodu svojih porodica, za našu slobodu i slobodu ovih prostora.
Okupljanje pripadnika izviđačke jedinice, voda 1.prnjavorske lake pješadijske brigade 15.8.2026. godine
Izviđači 1.lpbr
15.8.2026. lovačka kuća Polje Vršani
15.8.2026. lovačka kuća Polja Vršani15.8.2026. lovačka kuća Polja Vršani15.8.2026. lovačka kuća Polja Vršani15.8.2026. lovačka kuća Polja Vršani15.8.2026. lovačka kuća Polja Vršani15.8.2026. lovačka kuća Polja Vršani
2.11.2024. godine Grabik
33 godina od formiranja
IZVIĐAČKOG VODA 1.prnjavorske lake pješadijske brigade
Izviđački vod brigade formiran prema formaciji kao prištabska jedinica, izvršavao zadatke izviđanja, odnosno prikupljanja podataka o neprijatelju. Najčešće se upotrebljavao za izvršavanje teških borbenih zadataka i intervencije u zoni brigada.
Prefomiran od protiv-diverzantskog voda – PDV TO opštine na početku rata, ali je kasnije rasformiran da bi ponovo krajem avgusta 1994. godine komandant 1.lpbr Prnjavor formirao izviđački vod sa komandirom st.vodnikom Sančanin Bogoljubom. Vod je popunjavan mladim odvažnim i hrabrim borcima. Katkad je bio, i sa vojnom policijom bigade i jedina rezerva komandanta brigade. Formacijski 34 pripadnika (1. oficir, podoficir i ostalo izviđači). Mobilisano u jedinicu 41 boraca i još popunjeno i prekomande 15 boraca. Raspoređeno 56 borca, kao mladi , časni i pošteni borci sa prosjekom starosti 23 godine. Kroz vod prošlo preko100 boraca.
pripadnici izviđačkog voda 1.lpbr 2022.godine Dobra voda
Prvi komandir vod Milinčić Predrag, Savić Miroljub, sv1k Bogoljub Sančanin, a zadnji vod Đukić Radenko,[1] zamjenik Dragan Kovačević.
izviđači 2022.godine
Kao značajna prištabska jedinica zajedno sa vojnom policijom brigade učestvao je u svim značajnim borbenim dejstvima brigade od Koridora, Odžaka, Broda, Teslića, Doboja,Benkovca, Ozrena, Novog Grada u neposrednoj borbi sadejstvujući bataljonima brigade. U početku vod nije u potpunosti funkcionisao, i dolaskom st.vodnika Sančanina i popunom novih boraca, avusta 1994. godine, vod dobija značajnu borbenu sposobnost i borbenu aktivnost.
Brojno stanje izviđačkog voda 105 boraca. Poginulo 8, RVI 23, 10 ranjeno i 10 umrli poslije rata. Svaki 12 pripadnik jedinice je poginuo, a skoro svaki 3 ranjen. Prosjek starosti pripadnika jedinice 23,5 godina.
PARASTOS I POMEN POGINULIM PRIPADNICIMA VOJSKE REPUBLIKE SRPSKE IZ MJESNE ZAJEDNICE PRISOJE
Otkrivanje spomenika izvršeno je 16.8.1998. godine i 17.8.2014. godine.
Ugrađeno je 10 likova poginulih pripadnika Vojske Republike Srpske.
Kod spomenika u blizini osnovne škole u Prisoju u 16.00 časova , organizovan je pomen, parastos i obilježavanje godišnjice od otkrivanja spomenika poginulim pripadnicima Vojske Republike Srpske iz mjesne zajednice Prisoje (16.8.1998. godine spomen-ploče i 17.8.2014. godine novog spomenika), koji svoje živote položiše za Republiku Srpsku, za slobodu svojih porodica, za našu slobodu i slobodu ovih prostora.
Prvi udarni bataljon Prvog Krajiškog korpusa VRS „Vukovi sa Vučijaka“
Komanda jedinice „Vukovi sa Vučijaka“ u saradnji sa komandom brigade u čijem je sastavu, neprekidno je pratilo stanje popune jedinice, vrše analizu i po potrebi preduzimaju potrebne mjere pobiljšanja, naročito dobrovoljnog popunjavanja boraca.
Koridor, 1992.
Analiza brojnčanog popunjavanja jedinice „Vukovi sa Vučijaka“ Prnjavor na Derventskom ratištu, Benkovačkom 1991-[1]1995. godine u SR Hrvatskoj i ratištima u z/o 1.KK VRS prema prikupljenim podacima
Broj pripadnika u jedinici „Vukova sa Vučijaka“ po prvom rasporedu dobrovoljaca u jedinicu TO i JNA 246 boraca, i u VRS preko 650 boraca, a prošlo preko 1.100 pripadnika u devet vojnih pošta. Najviše u 1.prnjavorskoj lpbr 513 boraca ili 78%
Prema podacima iz ove jedinice kroz bataljon je prošlo preko 1000 boraca VRS , od kojih je 47 poginulo, a 180 ranjeno.
Sve ukupno u ratnim jedinicama TO, JNA i VRS bilo prema prikupljenim podacima 548 pripadnika prvi put.
Poginulo 52 i jedan pripadni je umro. Status RVI ima 153 pripadnika „Vukova“, 69 pripadnika je ranjeno i 11 povređeno, i bez utvrđenog statusa 244. Poslije rata umrlo je 51 pripadnika „Vukova“
Prema pregledu u početnom periodu mobilizacije i održavanje brojnog stanja „Vukova“- popunu gubitaka iznosilo je po godinama rata u VRS:
Vojna pošta
Svega
%
1992.
1993.
1994.
1995.
Starost
7001/45 Prnjavor
307
46,87%
254
53
26,44
7007 Banja Luka
18
2,75%
18
24,97
7127 Derventa
135
20,61%
117
18
26,28
7519 Prnjavor
195
29,77%
86
57
52
24,67
Ukupno
655
100%
371
175
57
52
25,59
Prema kategoriji vojnog lica brojčana popunjenost ratne jedinice iznosi[2] izvršena je sa vojnicima (3) 92%, podoficira (4) i oficira (5) ostalo.
raspored
Svega
%
3
4
5
Starost
mobilizacija
390
59,54%
374
12
4
25,54
1 popuna
198
30,23%
174
18
6
26,75
prekomanda
67
10,23%
57
7
3
24,87
Ukupno
655
100%
605
37
13
25,72
Pregled gubitaka pripadnika „Vukova“ po godinama rata od težih ranjavanja boraca koji se neće vratiti u jedinicu, poginulih ,umrlih i samoubistvu u ratu, stanje je:
gubici
Svega
%
1992.
1993.
1994.
1995.
1996.
rana
12
20,34%
6
1
5
poginuo
22
37,29%
11
6
3
1
1
poginuo
21
35,59%
13
4
3
1
umro
1
1,69%
1
samoubistvo
3
5,08%
1
1
1
ukupno
59
100%
31
11
7
9
1
U operativnom brojnom stanju u jedinici „Vukova“je bilo raspoređeno preko 700 boraca (bez gubitaka od 7%)
Godišnjica otkrivanja spomenika. PARASTOS I POMEN POGINULIM PRIPADNICIMA VOJSKE REPUBLIKE SRPSKE IZ MJESNE ZAJEDNICE ŠARINCI
Kod spomenika u blizini društvenog doma u Šarincima u 16.00 časova , organizovan je pomen, parastos i obilježavanje godišnjice od otkrivanja spomenika i 19 godina od otkrivanja Spomenika Slobode poginulim pripadnicima Vojske Republike Srpske iz mjesne zajednice Šarinci, koji svoje živote položiše za Republiku Srpsku, za slobodu svojih porodica, za našu slobodu i slobodu ovih prostora.
Otkrivanje spomenika izvršeno je 18.8.2002. godine, i otkrivanje Spomenika slobode 20.8.2006. godine
Ugrađeno je 18 likova poginulih pripadnika Vojske Republike Srpske.
Godišnjica otkrivanja spomenika. PARASTOS I POMEN POGINULIM BORCIMA VOJSKE REPUBLIKE SRPSKE IZ MJESNE ZAJEDNICE HRVAĆANI
Otkrivanje spomenika izvršeno je 9.8.1998. godine.
Ugrađena su 9 likova poginulih boraca Vojske Republike Srpske.
Kod spomenika pored Društvenog doma, Hrvaćanima u 11.30 časova, organizovan je pomen, parastos i obilježavanje godišnjice od otkrivanja i osveštenja spomenika poginulim pripadnicima Vojske Republike Srpske iz mjesne zajednice Hvaćani, koji svoje živote položiše za Republiku Srpsku, za slobodu svojih porodica, za našu slobodu i slobodu ovih prostora.
Obilježavanje Dana sjećanja na sve stradale i progane Srbe u hrvatskoj zločinačkoj akciji Oluja i pogroma Srba iz Republike Srpske Krajine i krajiških opština BiH, biće održano 4. avgusta u 20 časova, u Mrkonjić Gradu. Predsjednik Organizacionog odbora, Milorad Dodik, pozvao je sve Srbe da taj dan dođu u Mrkonjić Grad, rekavši da će pored kompletnog rukovodstva Republike Srpske, obilježavanju prisustvovati i predsjednik Srbije, Aleksandar Vučić, te patrijarh srpski Porfirije. Podsjećamo, Vlada Srpske proglasila je 4. avgust Danom žalosti u Republici Srpskoj.
Centralno obilježavanje Dana sjećanja na stradale i prognane Srbe u hrvatskoj vojno-policijskoj akciji „Oluja“ biće održano u utorak, 4. avgusta u Mrkonjić Gradu. Tužnu godišnjicu obilježiće i prognani Krajišnici u Beogradu.
Akcija „Oluja“Foto: RTRS
Pred nama su dani tuge kada se izbjegli i prognani Krajišnici sjećaju stradanja srpskog naroda u „Oluji“ 1995. godine i napuštanja rodne grude.
Ova tužna godišnjica biće obilježena i u Beogradu od strane Udruženja porodica nestalih i poginulih lica „Suza“.
5. 8.1995. godine, Hrvatska vojska je ušla u gotovo napušten Knin i istakla zastavu Hrvatske na Kninskoj tvrđavi , dok su kolone izbjeglica preko srpskih teritorija u BiH krenule ka Srbiji. Prema podacima „Veritasa“, tokom „Oluje“ iz domova je protjerano više od 220.000 krajiških Srba, a na evidenciji se nalaze imena 1.869 poginulih i nestalih Srba, od kojih 1.220 civila. Međunarodni sud pravde je u presudi iz februara 2015. godine „Oluju“ okvalifikovao kao etničko čišćenje, ali ne i kao genocid, mada svjetski eksperti za tu oblast tvrde da je ta operacija imala sve karakteristike genocida, prenosi RTRS.
NOVI EGZODUS SRPSKOG NARODA, pisao je Naš zavičaj Prnjavor, novembra 1995. godine:
Novembra 1995.Broj 31. VIII 1995.str 1
Humanitarne i druge organizacije, kao i stanovnici naše opštine, u okvirima svojih mogućnosti, pružili pomoć protjeranom narodu iz zapadnih dijelova naše Republike.
Od 16. septembra do 1. oktobra u kolektivnom smještaju, koji se nalazio u učionicama i dvoranama Srednjoškolskog .centra „Rada Vranješević” i OŠ „Nikola Tesla“, registrovano je 4.816 prognani. Srba s područja opština Drvar i Petrovac. dok je kroz Prnjavor na putu za Derventu, Brod, Šamac. Modriču i druga mjesta, dnevno prolazilo i po 8 hiljada.
Ratna predsjedništva opština Drvar i Petrovac odredila su, od 1.118 porodica, koliko ih je pristiglo u Prnjavor, samo oko 400 porodica koje su dobile smeštaj u našoj opštini.
U prioritetu smještaj bile su porodice poginulih boraca i invalida ovog srpskog odbrambenog rata. Preostali su, nakon petnaestodnevnog okrepljenja u Prnjavoru, sa svojom imovinom, koja se nalazila u konjskim zapregama, traktorskim prikolicama i automobilima, najčešće s jednim zavežljajem, nastavili u druge opštine naše Republike.
Valja istaći da su prosvjetni i drugi radnici, predvođeni profesorom Milanom Hrgićem, uložili izuzetne napore na organizaciji kolektivnog smještaja. Oni su velikom broju unesrećenih petnaestak dana bili domaćini , vodeći brigu ne samo oko ishrane, nego oko svega što je trebalo djeci, ali i starim i iznemoglim licima.
U organizaciji Opštinskog štaba civilne zaštite Prnjavor, koji je koordinirao sve poslove u ovoj humanitarnoj akciji , u pripremanju hrane, što je obezbijedio Opštinski odbor Crvenog krsta, nadljudske napore uložili su i zaposleni u Hotelu „Nacional“, a predvodila ih je Nada Vuković, upravnica objekta i članice Kola srpskih sestara, sa predsjednicom Nadom Vejinović na čelu. Za cjelokupno zalaganje Opštinski štab Civilne zaštite uputio im je javnu pohvalu.
Prnjavorčani su se i ovaj put , baš kao i prilikom avgustovskog egzodusa srpskog naroda iz okupirane Srpske Krajine, pokazali svoju plemenitost i stalnu spremnost da drugima u nevolji pomognu.(N.Sančanin)
februar 1994.
Inače, prnjavorski borci iz 1.lpbr i drugih ratnih jedinica, su u više navrata pomagali srpski narod na Zapadno Slavonskpom ratištu 1991. godine (tri poginula iz 1.prnjavorske lpbr i 10 iz drugih brigada JA) i Benkovačkom ratištu 1993/94. godine (tri poginula iz 1.lpbr i sedam „Vukova sa Vučijaka“). Pomoć je pružila i opština Prnjavor i pozadinska baza 1.lpbr u pozadinskom obezbjeđenju izbjeglog naroda.
PARASTOS I POMEN POGINULIM PRIPADNICIMA VOJSKE REPUBLIKE SRPSKE IZ MJESNE ZAJEDNICE GORNJA MRAVICA
Otkrivanje spomenika izvršeno je 25.8.1998. godine.
17 likova poginulih ili zaroblјenih boraca Vojske Republike Srpske
Spomenik u GornjojMravici 2018
Kod saniranog spomenika pored mjesne kancelarije u Gornjoj Mravici u 17.00 časova , organizovan je pomen, parastos i obilježavanje godišnjice od otkrivanja spomenika poginulim pripadnicima Vojske Republike Srpske iz mjesne zajednice Gornja Mravica, koji svoje živote položiše za Republiku Srpsku, za slobodu svojih porodica, za našu slobodu i slobodu ovih prostora.
PARASTOS I POMEN POGINULIM PRIPADNICIMA VOJSKE REPUBLIKE SRPSKE IZ MJESNE ZAJEDNICE NASEOBINA LIŠNJA
Otkrivanje spomenika izvršeno je 11.8.2002. godine.
upisani 22. poginula borca VRS. Godine 2014. upisana još 4 poginula borca: Glavendekić Đoko, Vukomanović Darko, Grbić Zoran i Rakić Radenko
Kod spomenika između crkve i osnovne škole u Naseobini Lišnja u 12.00 časova , organizovan je pomen, parastos i obilježavanje godišnjice od otkrivanja spomenika poginulim pripadnicima Vojske Republike Srpske iz mjesne zajednice Naseobina Lišnja, koji svoje živote položiše za Republiku Srpsku, za slobodu svojih porodica, za našu slobodu i slobodu ovih prostora.
