Arhive oznaka: Pjevalovac

Motajica 2022.

30 godina od izilaska jedinica TO opštine Prnjavor na sjeverne granice opštine

IZILAZAK JEDINICA TERITORIJALNE ODBRANE OPŠTINE PRNJAVOR NA GRANICE OPŠTINE-MOTAJICU

Početkom 1992. godine kada još nije stvorena Vojska Republike Srpske, a polazeći od  procjene ugroženosti opštine Prnjavor ratnim dejstvima iz pravca Derventa[1] ,i stalnog praćenja vojnopolitičke situacije od organa lokalne vlasti. I dalje se organizuju formirane jedinice TO po mjesnim zajednicama na izvršavanje obezbjeđenja važnih objekata i uspostavljanja vojnih punktova na pojedinim putnim komunikacijama u mjesnim zajednicama, po naređenjima rejonskih štabova TO..(sa sajta: lpbr-prnjavor.info Motajica 1992.)

Sjećanja i kazivanja komandant TO opštine puk Vlade Živkovića i komandira samostalne pješadinske čete TO Smrtića st.vodnika Đurić Željke o izilasku jedinica TO opštine na Motajicu 1992. godine

O značaju izilaska na Motajicu, ratni komandant lpbr povodom Dana opštine 24.3.2012. godine, ističe:

Boračka organizacija opštine Prnjavor organizovala je  izlazak nekadašnjih saboraca i svih zainteresovanih sugrađana na obronke planine Motajice, lokalitet Lipe, kako bi obilježila početak odbrane ovog područja u proteklom ratu.    Predsjednik opštinske Boračke organizacije Vlado Živković podsjetio je da je Drugi odred formiran s ciljem zaštite i odbrane stanovnika Prnjavora, Dervente i Trestenaca, a da su na Motajici zaposjednute prve odbrambene linije.[2]

Lipe, 2012.

U početku su u borbena dejstva bile uključene pješadijske čete iz Trstenaca, Smrtića i Velike Ilove i vod iz Pečeneg Ilove, uz podršku artiljerijskih jedinica, da bi im se 2.5.1992. godine pridružile čete iz Potočana i Štrbaca, odred „Vukovi s Vučijaka“ i dva voda iz Palačkovaca.        „U tom momentu bilo je mobilisano 1.260 boraca, ali ne treba zaboraviti da su se naspram nas nalazile daleko veće i jače neprijateljske snage. Na prostor Republike Srpske ušle su regularne snage hrvatske vojske koje su počinile stravične zločine u Sijekovcu, Brodu i Derventi. Stanovnici Kostreša su bili u poluokruženju, što je bio signal da moramo vojnički krenuti u oslobađanje i pomoć braći koji su bili u zoni ratnih dejstava“, rekao je Živković.

On je dodao da je najveći problem nastao raspadom JNA, odnosno njene 327. jedinice koja je bila zadužena da zatvara pravac kojim se kretala neprijateljska vojska, a zbog čega je direktno došla u pitanje bezbjednost opštine Prnjavor.                                                                                                          „Izlazak na Lipe Opštinskog štaba Teritorijalne odbrane Prnjavor 24. 3.1992. godine i uspostavljanje linije odbrane bilo je ključno za zaštitu našeg stanovništva, a najveću zahvalnost treba odati borcima koji su ugradili živote u temelje Srpske i onima koji su pet godina nosili teret rata“, naglasio je Živković.

Okupljanju nekadašnjih saboraca prisustvovao je i načelnik opštine Prnjavor Darko Tomaš koji je rekao da na ovo mjesto treba dolaziti kako bi se dala podrška ljudima koji su učestvovali u odbrani svoje opštine, ali i da istovremeno treba uputiti poruku mira, tolerancije i razumijevanja kako slična dešavanja ne bi bila ponovljena. (SRNA)

Željko Đurić, st.vodnik, ratni komandir pješadijske čete  TO iz Smrtića, opština Prnjavor, prvi koji je izašao na Motajicu, preko društvenih mreža kaže:

Đurić, tačnije u rejon sela Pjevalovac i spojili se sa mještanima sela Trstenci

Željko Đurić

Opština Prnjavor proslavlja Dan opštine 24.3. koji je netačan i lažan datum.  Zbog sve većeg broja mještana Smrtića koji negoduju povodom proslave Dana opštine, osjećam potrebu da iznesem nekoliko važnih činjenica. Naime 26.3.1992. godIne u popodnevnim časovima regularne jedinice Hrvatske vojske izvršile su napad na selo Sijekovac u opštini Brod i ubili 10-ak mještana, među kojima je pobijena porodica Zečević (otac i tri sina) koji su kasnije sahranjeni u Smrtićima. Ta vijest je brzo stigla do Prnjavora i tadašnja opštinska vlast je odlučila da se odmah [7] mobiliše jedinica teritorijalne odbrane MZ Smrtići i uputi na spoljašne granice opštine Prnjavor. Odmah smo izvršili mobilizaciju jedinice čiji sam bio ja komandir čete i u večernjim satima toga dana izašli smo u Motajicu, tačnije u rejon sela Pjevalovac i spojili se sa mještanima sela Trstenci koji su se takođe organizovali i bili uznemireni. Jedini povod izlaska na Motajicu je napad na selo Sijekovac 26.3.1992. god.  Najveća zasluga za donošenje takve odluke imaju Dragan Đurić, tadašnji narodni poslanik i načelnik prnjavorske policijske stanice pokojni Radislav Vinčić i na taj način opština Prnjavor je ostala zaštićena, netaknuta i van borbenih dejstava. Nikakav 24.mart, koji opštinska vlast sada slavi i brani kao da je toga datuma napisana naredba i da se izađe na Motajicu što je apsolutna neistina.

Za list „Javnost“ u rublici „Panorama Srpske“ urednik lista „Tvrđava od septembra 1997. godine u prilogu „Trvđava i gnezdo srpstva“, gospodin Nedeljko Sančanin, piše:

…“ kao posebno značajan istorijski datum za ovu opštinu ističu  26.mart 1992. godine.

Reč je,  zapravo, o zauzimanju položaja prnjavoskih boraca na obroncima Motajice. Bila je to svojevrsna brana prodoru  ustaških jedinica iz susedne Dervente i Broda. Ceni se da upravo zahvaljujući  tom mudrom i pravovremenom potezu najodgovornijih ljudi u Prnjavoru i, naravno, junaštva njegovih sinova – izbegnuta su neposredna ratna dejstva, po grad i okolinu. Ovome treba dodati i iz potaje spremanje prnjavorskih muslimana da se u pogodnom trenutku pridruže braći ustašama.[3]

Prifil grupa 27.mtbr-Soko od 6.7.2021.godine

Grupa Soko

Ne treba zaboraviti činjenicu pripadnika TO sa prostora opštine Prnjavor koji su sa malim odstupanjem zauzeli položaje na Pavlovom brdu (rejon Dubočac) 15. aprila 1992. godine. Ovi su pripadnici ušli u sastav bataljona naredbom više komande od 10. jula 1992. godine tadašnji 4. bataljon je rasformiran a ljudstvo raspoređeno u 1. i 3. bataljon na mesto 4. bataljona dolazi Banjalučki bataljon sa Rakovačkih bara.

SKUPŠTINA OPŠTINE PRNJAVOR-DAN OPŠTINE

Odluka iz 2001.

Skupština opštine Prnjavor, na sjednici održanoj 24.10.2001. godine donijela je odluku o proglašenju praznika opštine Prnjavor. Za praznik Opštine proglašen je  24. mart i obilježava se kao Dan opštine („Službeni glasnik opštine Prnjavor, broj 9 od 29.10.2001. godine).

Prema programu Skupštine opštine Prnjavor za rješavanje pitanja iz oblasti BIZ u opštini Prnjavor za 2018. godinu („Službeni glasnik opštine Prnjavor“, broj 5 od 07.03.2018. godine) utvrđeno je obilježavanje  Dan opštine „Motajica 2018.“, kao najznačajnija aktivnost Dana opštine Prnjavor. Dan kada su borci sa područja opštine Prnjavor izašli na obronke Motajice radi odbrane opštine Prnjavor od agresije muslimansko-ustaških formacija. Planirano je okupljanje oko 800 boraca sa područja opštine Prnjavor, Trstenaca i Dervente. Nosilac aktivnosti je Boračka organizacija opštine Prnjavor.

ZAKLJUČAK

I na kraju, 24. ili 26. mart 1992. godine, je li toliko važno, kada je opština odlučila o Danu opštine i kada  komandant lpbr Prnjavor sa Prve i Druge godišnjice formiranja lpbr, 13.10.1992. godine, ističe značaj posjedanja položaja na Motajici  :[4]

Komandant

25.3.1992. godine – opština Prnjavor postaje biti ugrožena, ugrožene naše porodice, dobra, a sve zahvaljujući raspadu JNA, odnosno 327.mt brigade, od kojih je ostalo 120 vojnika.  Sjećam se riječi već slavnih boraca odreda TO Prnjavor „ Da li su naše porodice bezbijedne“. Sa tadašnjim snagama Odreda TO Šibovska blokiramo liniju r.Sava – Pjevalovac -Agići[6] . Ulazimo duboko u teritoriju opštine Derventa, što je po svim načelima TO bilo nezamislivo, ali spriječavamo prodor ustaških snaga u Prnjavor.

Komandant lpbr Prnjavor sa Druge godišnjice formiranja lpbr, 13.10.1993. godine, ponovo, ističe:[5]

Komandant lpbr

Uporedo sa borbama u Zapadnoj Slavoniji i organizacijom popune Odreda iz jedinica mjesnih zajednica, na području opštine jača sistem odbrane. Od jedinica mjesnih zajednica ponovo su formirani rejonski štabovi TO Potočani,  Donji Vijačani i Šibovska. Počela je obuka komandira jedinica. Opštinski štab TO donosi odluku o formiranju odjeljenja Vojne policije, a polovinom novembra urađena je i procjena ugroženosti teritorije opštine Prnjavor[1] i izdato naređenje o pojačanim mjerama  fizičkog obezbjeđenja  objekata na području  opštine. Pripreme jedinica traju sve do druge polovine marta 1992. godine. Na rubnim područijima opštine, prema procjeni ugroženosti teritorije, rade se fortifikacijski objekti, a posebno na pravcu prema Derventi.

Od jedinica Rejonskog štaba Šibovska i čete iz Trstenaca počinje formiranje 2. Odreda TO. U isto vrijeme obučavaju posade za haubičku bateriju 122 mm, PAT i T-12, a u Šibovskoj se stvara pozadinska baza koja je na samom početku, a kasnije odigrala veliku ulogu u kompletnom opremanju i snabdijevanju jedinica naoružanjem, MTS i hranom.

Zbog novo nastale situacije na prostoru derventske opštine. Jedinice tadašnjeg 2. Odreda TO Prnjavor izmještene su na liniju Pjevalovac – Simića brdo – Agići, što je, kako se to kasnije pokazalo, bilo presudno za našu opštinu uz jačanje borbene gotovosti i utvrđivanje linije odbrane 2.Odreda TO Prnjavor.  OPŠTO Prnjavor dao je ogroman doprinos u formiranju jedinica u Kalenderovcima, Osinji i drugim srpskim  selima, pomažući im kadrovski, u naoružavanju, odjeći,  obući, ishrani i lijekovima. Ovim su kasnije stvoreni uslovi za ponovono formiranje 327. mt brigade koja je tada bila u rasulu.

Uz ratna dejstva na Bijelom brdu koja su počela u aprilu 1992. godine 2.Odred TO preformiran je u bataljon, a od naših jedinica formiran je još jedan bataljon, koji su kasnije /20.5.1992. godine/ ušli u sastav 327. mt brigade pod komandu 5. korpusa.

Već 29.5.1992. godine  stigla je naredba o formiranju Prnjavorske lake pješadijske brigade. Opštinski štab TO je stavljen u ulogu komande brigade, a 5. korpus je reorganizovan u 1. KK.

U jedinicama TO mjesnih zajednica bilo je na raspolaganju oko 1350 v/o. U međuvremenu iz Dragalića se vratio Prnjavorski odred koji je ušao u sastav Brigade kao 1.pješadijski bataljon.

Za kraj Pjesma Motajička. Pjesma osvojila treću nagradu na konkursu manifestacije „Istina o Srbima“, Gradiška 2007.godine, od 34 pristigla rada. Autor je major Vojin Trivičević iz Štrbaca, komandant rejonskog štaba TO Šibovska i član komande lpbr Prnjavor tokom rata.

PJESMA MOTAJIČKA

pjesma motajička

Motajice lijepe tvoje šume

Da nadšume

Sve ljudske bezume

Nema pravde do Pasije pravde

Jadovice

Jadne udovice

Od Orljaka

Pa sve do oblaka

Svud jastrebi kruže

I uzlijeću

Na gavrane usput

Nalijeću

Kad će slavuj jednom

Da zapjeva

Za sve one što bi

Pjesmu htjeli

Motajica

Klupko od umota

Da ga utka u mrežu pauka

Bez vrištanja

I bolnih jauka

Motajice

Pjevaj svoju pjesmu

Nek se čuje do¸sestre Kozare

Do Ljubića najbližega brata

Sviraj pjevaj

Protiv svih granata.

[1] Procjenu je izradio obavještajni organ Štaba TO opštine i RjŠTO Šibovska, koja je predviđala nekoliko pravaca ugroženosti opštine sa sjevera „plavog“-ZNG HV i procjenu snaga rejonskog štaba TO Šibovska.procjena-rjšto

[2] 1.pješadinska četa 2.OdTO iz Trstenaca držala je položaje od s.Korovi do

Pjevalovac 2.pč TO

s.Kladara, a na težištu odbrane 2.Od je bila 2. pješadijska četa iz Smrtića,Pečeneg Ilove i vod iz Pjelovalca, i držala liniju duž komunikacije u Pjevalovcu od s.Trstenci do raskrsnice Markovac u dužini preko 5km, a brojala je preko 130 pripadnika TO. 3.pješadinska četa iz Štrbaca i Mravice držale je položaje desno  u Kuljenovcima prema Lugu. vod PVO u rejonu Stublača, hab 122mm u rejoinu Orljak, vmb82mm u Agićima, a KM odreda Vučija jama na Motajici.

[3] RjŠTO Šibovska pripadao je i samostalni vod TO iz Konjuhovaca (muslimana) koji su u početku bili naoružani. Komandir je bio konjuhovački hodža. Kasnije je jedinica razoružana.

[4] Govor 13.10.1992 komandant lpbr na smotri lpbr na stadionu FK „Ljubić“ u Prnjavoru na obilježavanju Prve godišnjice formiranja lpbr .

[5]  Govor 2.10.1993.komandant lpbr na obilježavanju Druge godišnjice formiranja lpbr u Domu kulture Prnjavor.

[6] Rat u Bosni sve je bliži, a krajem marta 1992. godine osvanule su barikade u Pjevalovcu, na magistralnom putu Nova Topola – Srbac – Derventa. Susjedni Trstenci, pod vođstvom Zlate Nedića, manje-više uredili su položaje prema Bijelom brdu.     Kasnije četa Nedića ulazi u sastav 2. odreda TO Prnjavor i 1.mtb 327/27.mtbr VRS. (Srbačka brigada u otadžbinskom ratu, Srbac 2012. godine, str 33).

[7] SIJEKOVAC 26. MART 1992. GODINE.

Regularne vojne snage iz Republike Hrvatske ušle su u Brod u noći između 3. i 4. marta 1992. godine , prelazeći most na Savi tada je ušlo oko 2.000 dobro naoružanih vojnika, zajedno sa hrvatsko – muslimanskim paravojnim jedinicama započinju zločine.

Sijekovac, 2022.

U Sijekovcu 26. marta 1992. godine počinjen je prvi masovni zločin u građanskom ratu u BiH, tog dana na kućnom pragu ubijeni su: JOVAN ZEČEVIĆ rođen 1920. godine , njegovi sinovi MILAN ZEČEVIĆ rođen 1950. godine , VASO ZEČEVIĆ, rođen 1958. godine i PETAR ZEČEVIĆ, rođen 1953. godine. Tela su sahranjena u selu Smrtići – Prnjavor.

Istog dana ubijeni su LUKA MILOŠEVIĆ rođen 1943. godine i njegova dva sina ŽELJKO rođen 1968. godine i DRAGAN rođen 1974. godine. Ostao je LUKIN treći sin SAŠA od devet godina. Jedan od hrvatskih vojnika već je bio izvadio nož da ga zakolje, ali je naišao drugi vojnik i spasio dete.

Od ruku krvnika tog dana stradaju i MIRKO RADANOVIĆ rođen 1965. godine i SRETO TRIVIĆ rođen 1927. godine.

Napadu na Sijekovac prethodila je likvidacija ANDRIJE MARTIĆA rođenog 1935. godine , njegovog sina MOMIRA rođenog 1961. godine i njihovog komšije DUŠANA DUJMIĆA (Dujanić, isp.) rođenog 1967. godine , te ranjavanje ANDRIJNE supruge MERIME i BRANKA DUJMIĆA dan ranije u Brodu. Prethodno je miniran kafić u Brodu čiji je vlasnik bio ANDRIJA MARTIĆ.

Od 25. marta do 7. oktobra 1992. godine kada je Vojska Rerublike Srpske oslobodila Brod, ubijeno je 229 civila, 25 zarobljenih regruta Jugoslovenske narodne armije. Masovni zločin nad decom počinjen je u Sijekovcu i Brodu od sredine maja 1992. do kraja avgusta 1992. nestala su 115 deteta uglavnom romske nacionalnosti. Do sada su pronađena i iskopana 23 dečija leša.

U Brodu, Odžaku, Modriči, Derventi silovano je više stotina žena. Njih 47 podnelo je prijavu i smoglo snage da o tome govore i svedoče pred sudovima. U Sijekovcu pisanu naredbu za privođenje – silovanje je radio zapovednik pozadine HVO Čaušević Ahmet.

Posebno boli što, nakon toliko godina niko nije procesuiran. Znaju se počinioci zločina i pod čijom komandom su izvršeni.

Nastradalima neka je večna slava i hvala !  (Prifil grupa 27.mtbr-Soko od 26.3.2022.godine)

Dodik: Srbi nikada ne smiju zaboraviti zločine nad njima

Srna
 Dodik: Srbi nikada ne smiju zaboraviti zločine nad njima
BROD – Srpski član Predsjedništva BiH Milorad Dodik poručio je danas u Sijekovcu kod Broda Srbi nikada ne smiju zaboraviti zločine koje su nad njima počinili u proteklom ratu, kao i prethodnim ratovima na ovim prostorima.

Sjećanje komandira Trstenačke čete Milana Milinković na izilazak prnjavorskih boraca na Motajicu u rejon Pjevalovca (TVK3 27.3.2022.): 

komandir čete iz Trstenaca

Tih teških martovskih dana, posebno se sjeća Milan Milinković iz Trstenaca kod Dervente. Sa ponosom kaže da je bio komadant trstenačke čete a kroz glavu mu i sada prolaze sjećanja ali i ljudi, posebno iz Ilovskog i Smrtićkog kraja za koje kaže da su prvi stali u odbranu.

Tada su već imali oformljenu liniju ali kako kaže bez ljudi iz Prnjavora, zaustavljanje neprijatelja bi bilo nemoguće.

“Bez njih nebi mogli da zaustavim hrvatske snage. Da se tada nismo svi ujedinili bilo bi jako teško jer jedna hrvatska brigada dobro opremljena, nadirala prema Prnjavoru. Ja sam jako ponosan na sve njih a posebno na prnjavorčane koji su tada bili tu”,kaže Milinković

Četa vojne policije 327.mtb na Pjevalovcu, 8.4.1992. godine (Grupa SOKO)

Grupa Soko

Sutradan 8. aprila iz Raščića se otvara vatra na kasarnu iz minobacača, a toga dana četa vojne policije upućena je na Markovac. Oslobodila je ovo mesto, a zatim odlaze u Pjevalovac. U akciji na Markovac tom prilikom u lice je ranjen policajac Zdravko – Mačak Tatomir.

 

 

Tomić Srđan, lpbr_prnjavor.info

 

 

Vukovi sa Vučijaka 1992.

Borbe u opštini Derventa

Povratkom sa zapadno-slavonskog ratišta, 16.3.1992. godine, gdje su bili kao interventni vod po evidenciji 26 pripadnika u sastavu 329.okbr JA Vukovi, odlaze na Vučaijak na odmor.

1992. Kremna Vučijak , smotra pred akciju

Nakon izvršene smotre jedinice, odmah se na derventsko ratište Vukovi se upućuju u rejon Pjevalovac – Trstenci  od 17.3.1992. do 30.4.1992.  na uspostavljanju linije odbrane i izviđanje p/k u sastavu Teritorijalne odbrane opštine Prnjavor.

Brojno stanje po evidenciji vojne pošte TO Prnjavor,  Vukova  čini 169 pripadnika u tri pješadijske čete, komandu i pozadinsko odjeljenje.

 

Karta položaja 2.odreda TO Prnjavor

Vukovi Sadejstvuju jedinicama novoformiranog 2.odreda TO opštine Prnjavor na liniji Pjevalovac – Agićko brdo-Agići na magistralnom putu PrnjavorDerventa 1992.

Na lijevom krilu napada Potočanska četa 2.odreda TO Prnjavor, sredina Vukovi i desno krilo četa TO iz Trstenaca sa komandirom st.vodnik  Vojko Vukajlović iz Kulaša.

Od dejstva streljačke i minobacačke vatre ranjena su 5 pripadnika Vukova u rejonu Pjevalovca 15.4.1992.

Kod pripadnika TO gubici na ovom pravcu su veliki: ranjavanje od MB vatre 9.4. Trstenci, 27.4. Bos.Lužani, 30.4. Pjevalovac, a najteži gubici 2.maja 17 pripadnika sa dva poginula.

Dalji zadadak na derventskom ratištu Vukovi dobijaju pravac djelovanja kasarna u gradu prema ulazu u grad 20.4.1992. od dejstva streljačke i minobacačke vatre ranjena su 3 pripadnika Vukova a jedan poginuo (Nenad Božić iz Štrbaca, Prnjavor) u rejonu oko benzinske pumpe Dervente.

Drugi put Vukovi primaju zadatak odbrane kasarne u gradu sa čuvanjem mostova na r.Ukrini i pravca prema s.Babinom brdu.

monografija 1.bvp,Banja Luka 2016.

U sadejstvu sa jedinicama 327.mtbr, 5.bvp 5.KJNA i jedinicom CJB Banja Luka Vukovi 12.5.1992. učestvuju u zajedničkoj akciji na presjecanju komunikacije Brod-Derventa-Doboj. Izvršen je početni uspjeh i prodor u rejon benzinska pumpa-partizansko groblje i prjesečena komunikacija Brod-Derenta. Oslobođen je veliki broj civila koji su prebačeni na lijevu stranu r.Ukrine. Na desnom krilu napada nalaze se  dijelovi 327.mtbr, odred „Živojin Mišić“ i tč sa zadatkom da presijeku komunikaciju na Rabiću. Usljed angažovanja rezervnih hrvatsko-muslimanskih snaga, došlo je do zastoja u napadu što je rezultiralo povlašenje naših naga na lijevu ovalu r.Ukrine prema kasarni JNA . (1.bataljon 1.KK, Banja Luka, 2016. str. 57)

Križ, Tešanj

Na dobojsko ratište vukovi se upućuju u rejon Križa prema jelahu u opštini Tešanj. U borbenim dejstvima od streljačke vatre ranjena su dva pripadnika Vukova u rejonu Križa-Vitkovci 6.4.1992. (Đumić Darko; , Milanković i Budak ?

Lišnja, Prnjavor

Po zahtjevu SJB Prnjavor Vukovi 1.6.1992. učestvuju u vojnopolicijskoj akciji oduzimanja nelegalnog oružja od pripadnike mjesne zajednice Lišnja Prnjavor u s.Puraći. Bilo je i obavještenje da se vrati oružje TO i ostalo na punkt na magistralnom putu. U pruženom oružanom otporu poginula su tri a četri lica su ranjena. Oštećeno je nekoliko kuća, džamija i drugih objekata. Zarobljena je značajna količina skrivenog MTS, naročito sanitetskog materijala i motornih vozila.

Mišinci, Derventa

1992. u rejonu Cera Šiki i Ćato

Dolaskom u rejon Mišinci-Cer u sadejstvu sa jedinicama VRS 27.mtbr, Osinjskom lpbr, Prnjavorskom 2.lpb, Vukovi učestvuju u operaciji proboju koridora.

Od minobacačkih destava  od 8.6.1992. do  19.6.1992. kada je oslobođen rejon ustaškog uporišta Cer, ranjeno je  15 pripadnika Vukova

U Mišincima se nalazi spomenik za 12 poginulih boraca iz ovog mjesta kojima se služi parastos i položu  vijenci.

Oslobađanjem Cera jedinica Vukova nastavlja dalje desjtva na proboju koridora prema Modriči i Odžaku. Čuvene borbe se vode oko Dobor kule

Jakeš, Modrića

Od minobacačke i streljačke vatre od 30.6.1992. do  7.7.1992. u borbama u rejonu Jakeša, Duge kose gubici Vukova broje 12 pripadnika: 4 poginula i 8 ranjenih pripadnika Vukova.

Dabor kula, Odžak

U rejonu Maksim skok i Dabor kule  opštine Odžak, izbačeno iz stroja 10 Vukova: 4 poginula i 6 ranjenih.

Bolničarka Biljana Aleksić preživjela paklene okršaje sa Vukovima sa Vučijaka

Biljana Alekstić, bolničarka u „Vukovi sa Vučijaka“ i 3.lpb, N.Sančanin, Ženske duše, str.56-57, Banja Luka, 2001.

Derventa

Napad na Bijelo brdo iz pravca Kalačka i Raščiči i drugi pravac iz Begluka

U borba u Derventi u sastavu 27.mtbr 16.7.1992 do 26.9.1992. u rejonima Radešići, Babino brdo, Begluci, Raščići, Bijelo brdo, Sedlić, Koraće 34 gubitaka: 12 poginulih, 21 ranjenih i 1 povređenih.

Gradačac

U borba u Gradašcu u sastavu prnjavorske lpbr od  12.8.1992 do 18.9.1992. u rejonima Gradac, Turići, Prebrice, Brđani, Grabov Gaj, Cerik, Donja Mionica, Gašnjača, Tramošnica 33 gubitaka: 1 poginuli, 30 ranjenih i 2 povređenih.

Brod

U borba za Brod u sastavu prnjavorske lpbr od  1.10.1992 do 4.10.1992. u rejonima Zboriša i Broda 1 povreda, 1 ranjavanje i 1 samoranjavanje.

Zaključak u 1991. godini

Nakon značajnih borbenih dejstva i oslobađanja srpskih krajeva u Zapadnoj Slavpoiji Vukovi u 1992. godini prelaze na derventsko-brodsko ratište i učestvuju u značajnim bitkama vođenim za proboj koridora, oslobađanju Dervente, Modriće, Ožaka i Broda.

U 1992. godini jača brojno stanje i formiranje 1.udarnog bataljona 1.KK 28.6.1992. godine na Vučijaku.

Borbeni sastav Vukova u formacijskim ratnim jedinicama VRS, koji su prošli kroz jedinicu, prikupljanjem podataka:

  • 1991. u sastavu TO Okučani brojnog stanja 28 pripadnika
  • 1991. u satavu 329.okbr JA brojnog stanja 13 pripadnika
  • 1992. u sastavu 327.mtbr JA brojnog stanja 113 pripadnika
  • 1992. u satavu teritorijalne odbrane Prnjavor 169 pripadnika
  • 1992. u sastavu lpbr 550 pripadnika,
  • 1992 u sastavu 27.mtbr derventa  129 pripadnika, i
  • 1992. u sastavu SJB Prnjavor  5 pripadnika

1991. godini kroz jedinicu Vukova prošlo ukupno 55 pripadnika, dok gubici 9 pripadnika ( 1 poginuo i 8 ranjenih) ili 16% od brojnog stanja.

1992. godini u pet vojnih pošta evidentirano  986 pripadnika a gubici (poginuli,ranjeno i povređeno ) 135 ili 14% od brojnog stanja.

 Borbena dejstva Vukova u 1993. godini

Kašić, Benkovac , RSK

Naređenjem komandanta 1.KK od 26.1.1993. godine ponovo se formira 1. udarni bataljon „Vučijak“ u 27.mtbr na osnovu ukazane potrebe i pogoršanja situacije na prostoru RSK, a u cilju pružanja pomoći srpskom narodu i suprotstavljanju ustaške agresije.

Odlazak Vukova u Ravne Kotare-Benkovac doneo je nove pobjede, korišćenjem brzine izvođenja borbenih dejstava, manevar i sposobnost iznenađenja uz korišćenje PO sredstava, naročito „Ose“. Samo u jednoj akciji , prvi vod prve ćete izbacio je iz stroja više od 70 neprijateljskih vojnika. To su bili naši vrli borci: Pejić Duško, Lukić Dragan, Kaurin Vinko, Raljić Mitar i mogi drugi.  I svi ostali uložili su  pravo herojstvo i u borbama u Kašiću.

Ukupno je do sada u Vukovima izgubilo živote 49 pripadnika.-juli 1994.

I pored velikih gubitaka, jedan broj ljudi je od početka  u ovom sastavu Vukova. To su Šikarac, Milijaš, Ljubiša Slatinac, Spasojević Radojica, Biberi i još nekoliko drugih. Moće se reći da ova jedinica nema ni jednog aktivnog oficira. Razne profesije su ovdje, rame uz rame,  momci iz nekoliko opština, stasala za vođenje borbe na osnovu vlastitih iskustava i taktike.  Značajno je i dobra saradnja sa narodom. O vrijednosti „Vukova sa Vučijaka“ pohvalno se izražava i naša vrhovna komanda. (Naš zavičaj Prnjavor, avgust 1994. str.5)

U borba za Kašić u sastavu  i sadejstvu sa 92.mtbr Novigrad VSK u sastavu , Vukovi u fomacijskom sastavu 27.mtbr 1.KK VRS -VP 7127 Derventa,  od  1.2.1993 do 9.2.1993. nastradalih: 7 poginulih, komandant Vukova teško ranjen, 10 ranjenih, među njima i komadir 1. čete Šikarac Miro i 2 povređanih. Velika borba Vukova i velika količina ispaljenih artiljerijskih projektela iveliki gubici kod neprijatelja .[3]

Napad je izveden 4.2.1993. uspješno iz dva pravca, a cilj je pravoslavna crkva u selu Kašić.

Poslije ranjavanja komandanta bataljona Vukova i komandira 1. čete, nastavljaju se borbe pod komandom zamjenika Janše, Borke, Čate i nakon nekoliko dana zauzimaju se položaji prema Narandžićima-kula, ušli u Karin na more, i stali. Uborbama zarobljeno nekoliko tenkova, OT, artiljerijskih oruđa i dr. 19.3. vrši se smotra jedinice na Vučijaku, zaključuju vojne knjižice u sastavu 27.mtbr i jedinica se pušta na odmor.

Zbog  teškog ranjavanja i smrti komandanta Vukovi 15.3.1993.g. izvače se iz benkovačkog ratišta i odlaze u Prnjavor. Prisustvuju sahrani komandanat 17.3., a već

Smrt Veljka Milankovića jedne od legendi rata za odbranu srpskog naroda Dostojno heroja

Genaral-pukovnik Momir Talić, komandant 1.KK, na pogibiju Veljke Milankovića ,  Kao da sam sina izgubio

Milan Martić, ministar MUP RSK za Veljku Milankovića kaže Veliki srpski junak..

Veljko ja sa svojim „Vukovima“ odradio na veličanstven, herojski, njemu svojstven način – Kašić. Svi su ga poštovali, svi su mu se divili. Noć uoči operacije za Kašić,  u kojoj je teško ranjen, kada su se sakupili svi komandanti rekao sam: „Znam ko neće izdati na bojnom polju, jel tako brate Veljko“. A on je odgovorio: “ Moji Vukovi nikada neće izdati“. (Krajiški vojnik, februar 1993.str. 18)

U rejonu Blizne Zavidovići poginuo  Zekić Ratko 26.8.1993.

Tešanj

U borba u opštini Tešanja, rejon  Cerovica – Križ u sastavu prnjavorske lpbr od  3.11.1992, u borbama dva ranjavanja u  Filipovići 21.8.1993. poginuo Siniša Gunjić  u sastavu bVP 1.KK

U sastavu 1.bataljona vojne policije 1.KK VRS

U naredbi komandanta 1.KK  ponovo se formira  jedinica „Vukova“ kao udarni odred vodnog strukture u sastavu 1.bvp 1.KK VRS majora Dragoslava Lakića. Komandant odreda zastavnik Miro Šikarac.

U avgustu mjesecu u sastavu 1.bvp izvodi se borbena destva na pravcu s.Gojakovac  prema s.Filipovići prema Jelahu. U ovim borbama bataljon  uspjeva da pomjeri liniju fromna za 1-1,5km  u pravcu Jelaha. Borbe su bile teške sa 4 poginula pripadnika bvp, i Siniša Gunjević u neposrednoj rafalnoj vatri, pripadnik odreda Vukova, 21.8.. Ranjeno je 35 od čega 6 teže.

U knjizi  Bataljon vojne policije 1.KK, Birani da budu najbolji, banja Luka na strani 145 navodi se da U avgustu mjesecu pod 1.bvp, koji je tada imao pet četa, našla se i jedinica Vukova sa Vučijaka i jedna četa rezervnog sastava MUPRS. Komandant 1.bvp tada je bio kapetan Babić Dragomir, a komandant Vukova sa Vučijaka Miro Mlađenović.

U sastavu lpbr Prnjavor

Od novembra jedinica Vukovi sa Vučijaka su u formacijskom sastavu 3.lpb prnjavorske lpbr, brojnog stanja od 148 pripadnika rapoređenih u tri voda, komandu čete i minobacačko odjeljenje.

Naredbom komandanta lpbr od 2.5.1994. godine, Vukovi se izvlače iz sastava 3.lpb i formira se samostalna diverzantska jedinica sastava tri voda, komanda i pozadinska jedinica.

Vučijak, Kremna 1994.

2.7.1994. godine na Vučijaku okupili su se pripadnici udarnog bataljona 1.KK Vukovi sa Vučijaka radi smotre i obilježavanja treće godišnjice postojanja ove elitne jedinice VRS.

U ime komande 1.KK smotru je izvršio puk Milan Tomović uz pratnju komandanta Vukova Mire Šikarca.

 

 

 

 

Posljednja  akcija Veljke Milankovića (Krajiški vojnik,list 1.KK, 1993. februar, str.18)

Četvrti februar 1993. godine, dva sata ujutro. U osnovnoj školi u Benkovcu bila je neubičajna živost. „Vukovi sa Vučijaka“ spremali su se za akciju. Veoma brzo natovareni su kamioni municijom. „Vukovi“ ulaze u autobus na kratko se čula žestoka buka motora, zatim tišina.

U improvizovanoj kuhinji, nakon što je izdao posljednja naređenja, Veljko Milanković, komandant Vukova, ostao je nadvijen nad topografskom kartom. Kava, doručak „s nogu“ i krećemo na položaj. Sa ugašenim svetlima stižemo na Pržine.

Ispred nas je srpsko selo Kašić. Vijeme kao da je stalo. Stalno dolaze i odlaze kuriri, Milanković i Miro Mlađenović (načelnik štaba) vrše zadnju provjeru veza. S prvim rumenilom na istoku pržine su oživjele. Tenkovi zauzimaju položaj, posade trocjevaca i maljutki vrše posljednje pripreme. Sa zorom počinju detonacije sa sve žešće je i paljba iz pješadijskog naoružanja. Još se nije dobro ni razdanilo, a već hitamo u Smiljane Donje. Milanković izdaje posljednje naredbe Vukovima i tenkistima. Komandant Vukova odlazi u obilazak drugih položaja, a ja počinjem sa snimanjem. Kolona Vukova približavaju se Kašiću iz tri pravca. oko 10 sati kreću i tenkovi.[1]  Počinje pakao.

Ustaše raspolažu sa tenkovima i artiljerijom. nemilice tuku po našim položajima. Vukovi se ne zaustavljaju  već ulaze u Kašić, vode borbu prsa u prsa. Oko podne stiže Milanković. Ljut je što svi tenkovi [2] nisu izašli na položaje. Krenuli su i ovi tenkovi. Pošto mi nije dozvolio da se u tenku prebacujemo do prvih linija, krećem sa janšom i jednom grupom boraca preko polja, kuda su već prošli Vukovi. Ispod Kašića  ponovo srećem Milankovića i ne rastajemo se do tragičnog kraja.

Snimam pokret tenkova i njihova dejstva.

Svuda oko nas strašne detonacije i fijukanje metaka. Tenkisti nakon svake  ispaljene granate premeštaju položaje. Smoje desne strane Milanković objašnjava Janši šta bi valjalo preduzeti da sa tenkovi razvuku kako ne bi bili grupisani na tako malomprostoru.  Iako sve trešti od detonacija, ustajem i stojeći snimam.

U tom trenutku nekoliko metara ispred nas eksplodirala je granata. Detonacija me je bacila na zemlju. Postaljem svestan tek u transporteru da sam ranjen. U benkovačkoj bolnici čujem da je i komandant Vukova teško ranjen. Sudbina je htjela da smo ranjeni od iste granate i da sam čak snimio eksploziju te granate.

Veljko je potom prebačen u Knin, zatim za nekoliko dana u Banja Luku i na kraju na VMA u beogradu, gdje je od posljedica ranjavanja i umro.

Imao sam sreću da radeći kao ratni reporter dobro upoznam tog velikog čovjeka i komandanta. Na žalost, kad je napokon javnost počela saznavati punu istinu o „Vukovima sa Vučijaka“ i Veljku Milankoviću desilo se to što se desilo. (Rade Malešević, reporter TV Banja Luka i Stalni član Pres centra 1.KK).

[1] Jako brojno stanje Vukova, preko 250 pripadnika raspoređeni u tri čete na tri pravca prema s.Kašiću.

[2] Novi tenkovi T84 jačine 15 tenkova, i problem oko uvođenja tenkova u borbu.

.[3]  ostalo je 76 mrtvih ustaša. Krajiški vojnik, februar 1993. str.17