U zoni odgovornosti 329.okbr JA
u čijem sastavu kao ojačanje upotrebljen odred TO opštine u sastavu 2.partbrTO bila je 121. brigada ZNG, Nova Gradiška
121. brigada ZNG
Novogradiška brigada službeno je ustrojena 1. listopada 1991. godine, a njezina 1. bojna svoj ratni put je počela kao dobrovoljačka postrojba Zbora narodne garde 28. lipnja pod zapovjedništvom Željka Žgele koja je prije toga bila 3. bojna 108. brodske brigade. Od zarobljenog oružja u Novoj Gradiški osniva se još jedna bojna koja će postati 2. bojna 121. brigade.
Nakon ustrojavanja 3. listopada, 121. brigada zajedno sa 108. brigadom kreće u svoju prvu akciju, protunapad duž stare ceste Nova Gradiška-Okučani pri kojem je JNA izgubila pet tenkova i dva oklopna transportera. Tijekom studenog brigada vrši nove protunapade i pomiče crtu obrane u smjeru Mašića i Medara.
Na južnoj crti obrane brigada drži položaje na Goricama s jednom satnijom 3. brigade i 99. brigadom.
Od 10. prosinca brigada učestvuje u zajedničkoj akciji s ciljem uspostave potpunog nadzora nad putem Nova Gradiška – Požega i selima Snjegavić, Golobrdac, Čečavac, Jeminovac, Sinlije, Opršinac, Vučjak Čečavski i Ruševac. Nakon devet dana borbi zauzeto je jako neprijateljsko uporište Mašička Šagovina, a 30. prosinca zauzeto je i selo Širince. Akcija ‘Širinci’ zaustavljena je tek 3. siječnja 1992. nakon potpisivanja Sarajevskog primirja.
Nakon primirja 121. brigada drži položaje naspram 18. korpusa Srpske vojske Krajine, a taktička skupina odlazi na istočnoslavonsko bojište.
U jesen 1944. godine brigade se preustrojava u 121. domobransku pukovniju. Zajedno sa pukovnijom brigada je imala 156 poginulih i 536 ranjenih.
Izvor: http://www.vojska.net/hrv/oruzane-snage/hrvatska/brigada/121/
ZLOGLASNA HANDŽAR DIVIZIJA18.3.1992. godine iz Zagreba autobusom stigli su u tadašnji Bosanski brod, odnosno danas Brod,. Po dolasku su prenoćili u jednoj kasarni, a već sutradan otpočeli su diverzantske i zločin ačke akcije protiv nenaoružanog civilnog srpskog stanovništva.
Prvi zločin na prostoru BiH počinili su upravo pripadnici „Handžar divizije“, i to na području današnje opštine Brod. Zločin se dogodio u mjestu Sjekovac, 26.3.1992. godine. tog kobnog dana u 16 časova pripadnici muslimansko-hrvatskih oružanih formacija iz takozvanog „Intervetnog voda“ i „Handžar divizije“ izvršili su zločinački napad na civilno stanovništvo u Sijekovcu. Na svirep i monstruozan način ubili su deset civila, a preostali dio stanovništva su zarobili i odveli u zatvor…Potom su opljačkali , minirali ili zapalili 50 srpskih kuća…(vidi Kako je počeo rat u BiH, Srpski borac, maj/jun 2002.)
[1] vidi Formiranje 2. Odreda TO opštine, naredbom komandanta TO 23.3.1992. godine sa oko 1260 boraca sa zadatkom odbraniti sjeverne granice opštine Prnjavor.
Razlozi koji su doveli do izilaska snaga TO opštine Prnjavor na Motajicu:-obavještajni podaci
1.Prelazak regularnih snaga Hrvatske vojske na područje Bosanski Brod, Derventa, Odžak, Cera, Jakeša, Pećnik,
2. Raspad jedinice 327 mtbr JNA koji pokriva gore navedeni pravac (odbrana granice duž rijeke Save),
3. Formiranje jedinica HVO-a i Armije BiH na širem području Posavine,
4. Pokolj familije Zečević u Sijekovcu, i patnje srpskog stanovništva Bosanskog Broda, Dervente i šire područje Posavine
5. Presecanje komunikacijskog pravca Derventa – Doboj,
6. Miniranja mosta u mjestu Palačkovci, opština Prnjavor
HRVATI I MUSLIMANI SE NAORUŽAVAJU [2]
Nakon priznavanja nezavisnosti Bosne i Hercegovine od strane međunarodne zajednice, ozbiljno je usložena ukupna političko-bezbjednosna situacija u zoni odgovornosti brigade, što se ogleda u sljedećem:
- u svih pet opština sa kojih se popunjavala brigada na vlast dolaze nacionalne stranke a hrvatsko-muslimanska koalicija uzela je najznačajnija mjesta u organima vlasti sa ciljem preuzimanja ukupne vlasti;
- Vlada BiH donosi odluku da se vojni obveznici ne odazivaju na poziv za mobilizaciju, te tako prouzrokuje neodazivanje vojnih obveznika muslimanske i hrvatske nacionalnosti. Time je ozbiljno ugrožena borbena gotovost jedinica;
HDZ i SDA organizuju protestne skupove i blate pripadnike JNA, traže da se vojni obveznici ne odazivaju na mobilizaciju i da jedinice JNA napuste opštine Brod i Derventu;
- pritisci se nastavljaju postavljanjem barikada na izlazu iz Dervente prema Brodu i Doboju;
- muslimani i Hrvati izvode česte diverzantske akcije (Koraće, most na rijeci Vijaka);
hrvatsko -muslimanska koalicija vezuje svoje nacionalne zastave kao simbol zajedničke borbe protiv Srba (Kulina, Plehan, Modran, Bijelo brdo,…);
- šikaniraju se i otpuštaju radnici srpske nacionalnosti iz privrede;
- upadom pripadnika Zbora narodne garde u Brod dolazi do egzodusa Srba iz ovog područja prema Derventi i Modriči, a u selu Sijekovac dolazi do masovnog pokolja stanovništva i paljenja srpskih kuća.
Sve ovo je probudilo svijest kod srpskog naroda da se mora organizovano suprotstaviti najezdi neprijatelja.
SUKOBLJENE SNAGE prema zapovesti za napad OG Istočna Posavina, 6.5.1992.
101.bosanskobrodska brigada HVO, formirana 3.3.1992. godine, 103. derventska brigada HVO, 3/3 br „A“ 108.br, 157. br, Riječki bataljon
Vidi više: general Slobodan Praljak, Pad bosanske Posavine 1992. godine https://www.scribd.com/document/52721132/Slobodan-Praljak-Pad-Bosanske-Posavine
Popis gradova i općina gdje je djelovao HVO
[2] Hronologija-ratni put 327.mtbr Derventa, 2019.godine, str.9
Skinuto sa sajta Armije RBiH: