Godišnjica posljednog ratišta 1.lpbr

Zona odgovornosti s.Gojakovac – r.Usora Teslićko ratište,

Vitkovci, posljedni položaji brigade, novembar 1995.

Naređenjem od 8.11.1995. godine 1. Prnjavorska lpbr posjela je položaje, a 16. kmtbr krenula je na novi zadatak. Sa 16.kmtbr brigada je sadejstvovala početkom rata na zapadno-slavonskom ratištu, a tokom rata i na brčanskom ratištu u operaciji „Struja“. Linija odbrane brigade od Gojakovca do rijeke Usore[1] u dužini od oko 18 kilometara , nikada duža l/o, srećom svi položaji su uređeni, a u l/o na Tesličkom ratištu, širi rejon Vitkovci nalazi se 1.525 boraca. Ovdje treba napomenuti da za izvršavanje ovog zadatka pridodat nam je radnički bataljon iz Prnjavora koji se nalazio na liniji odbrane u Svilaju u sastavu 1. okbr 1.KK VRS. Brigada nikad brojnija.

Tokom 1995. godine na ovom dijelu ratišta vođene su velike borbe u odbrani Doboja i Teslića sa značajnim muslimanskim snagama. Početkom novembra 1995. započeo je premještaj i ostalih jedinica Šesnaeste sa dobojsko-teslićkog ratišta u Krajinu. Komandant Brigade sa dijelom starješina otišao je 4. novembra 1995. na izviđanje nove zone odgovornosti na Manjači, dok su u tadašnju zonu odgovornosti u Pousorju stigle starješine Prve prnjavorske lake pješadijske brigade, koja je tada branila dio fronta na Uni, kako bi se upoznali sa organizacijom odbrane i ukupnog života. Oni su obišli i upoznali čitavu liniju fronta, koja se protezala pravcem: kota 303- Kerića brdo – istočne padine Gojakovca – kota 300 – zapadne padine Varivoca – istočne padine kote 313 – zapadne padine Komina – zapadne padine Kojine vode – istočne padine Paljevina – Biličići – Simakići – tt 306 – zapadne padine kote 316 – Doležani – Kanatova kosa – Gaj – Bugarinovići – jugozapadne padine Miljevca – ušće Osredačkog potoka u Usoru (sjeverno 300 metara). Radilo se o preko 15 kilometara fronta, što je starješine Prnjavorske brigade iznenadilo i zabrinulo. Šesnaesta je imala u prosjeku po četiri borca u rovovima, što ih je dodatno iznenadilo. Iako su se uvjerili da je linija fronta odlično utvrđena, smatrali su da nemaju dovoljno snaga za toliki dio fronta, što je uticalo na njihovu neodlučnost i sporost prilikom preuzimanja linije [2]

Usaglašeno je da 1. Korpus bude preformiran u 4 divizije, a naša brigada da bude u sastavu 1. divizije zajedno sa 16. mtbr, gradiškom , 2. krajiškom, ključkom i srbačkom brigadom, No kako ova organizacija nije još zaživila mi smo sada pod direktnom komandom OG-9 Doboj.

Linija odbrane popunjena i u skladu naših mogućnosti solidno organizovana, srećom nema žešćih borbenih dejstava, najčešće su to sporadična prepucavanja sa jedne ili sa druge strane, niko ne kreće naprijed.

Povremena dejstva neprijatelja u r/o 3.pb u rejonu Gojakovca poginula su tri pripadnika brigade, poslije potpisivanja u Dejtonu, izilaze i snage AFOR-a

Prosjena situacije – da ne bi bili u stanju pružiti jak otpor neprijatelju, nismo klonuli duhom, moral nezadovoljavajući, ali zona odgovornosti prevelika, bojimo se da je pretpostavljena komanda precijenila naše mogućnosti.

Kako je zaživio OG-1 1.divizija imamo gotovo svakodnevne posjete, načelnik OG-1 puk Gvozden , nekadašnji komandant 1.gradiške lpbr, 18.11. 1995. godine obilazi jedinicu, na zajedničkom referisanju komandant potpukovnik Vlado traži da se skrati zona odgovornosti. Izgleda da su to samo naše želje, od toga nema ništa, a mi grcamo u problemima, posebno je teško organizovati pozadinsko obezbjeđenje jedinica na tolikom prostoru.

U Deitonu 21.11.1995. godine potpisan je mir između zaraćenih strana, borci na liniji oduševljeno su pozdravili ovaj potpis, pucalo se u vazduh na našoj strani ali i Muslimani su pucali, dosta je bilo krvoprolića. Nismo znali uslove potpisanog mira, ali preko četiri godine krvavog rata njima su bile i prevelike. Znamo da nije ovo kraj rata, ali bar se nazire i neće biti više onako krvavih borbi.

Poslije potpisanog mira u Deitonu borbenih dejstava nema, pješadijska vatra ponekad se otvara sa muslimanske strane, ali i naši borci uzvrate.

Na osnovu potpisanog mira u Deitonu, zaraćene strane povlače se dva kilometra u dubinu svoje teritorije, napuštamo linijsku odbranu i organizujemo odbranu formiranjem devet punktova na koja su smješteni borci brigade.

Naređenjem OG-1 od 6.1.1996. godine brigada se povukla u dubinu teritorije, liniju razrgraničenja kontrolišemo patrolama. Konačno razgraničenje a pod kontrolom IFOR-a i poljskog bataljona završeno je 19.1.1996. godine. Iz zone borbenih dejstava izvučeno je sve teško naoružanje i prebačeno u Prnjavor na remont. Nova organizacija rada, šaljemo patrole od Gojakovca do Žerkovine na rijeci Usori. Period razgraničenja prošao je bez i jednog incidenta. Konačno, 21.3.1996. godine i posljednji borac povukao se iz zone razdvajanja. Do 31.3.1996. godine razduženi su gotovo svi borci. Sa radom nastavljaju pojedinci koji moraju svu opremu i naoružanje uskladištiti.

Demobilizacija 1.lpbr Prnjavor 31.3.1996.godine Trg srpskih boraca Prnjavor.