Brigada je formirana krajem decembra 1992. godine, a postala je operativna 19. januara 1993. [3 ] Jedinica je ustrojena po uzoru na čuvenu prištapsku jedinicu JNA Prvu gardijsku motorizovanu brigadu . Kroz sastav brigade je prošlo oko 7.000 boraca i uglavnom su je činili mladi regruti i dobrovoljci iz cele Republike Srpske . Sedište brigade se nalazilo prvo u Han Pijesku pa zatim u Kalinoviku . [4]
Po formaciji, u sastavu Prve gardijske su se nalazili 2 motorizovana bataljona, mešoviti artiljerijski divizion, laki artiljerijski divizion PVO, mehanizovani bataljon kao i, pozadinski bataljon i prištapske jedinice (četa vojne policije, četa veze, izviđačka četa, inžinjerijska četa, komanda stana).
U sastavu brigade vojne poše 7577 Sarajevo, brojni naziv 8132 sa područja grada Prnjavor bilo je raspoređeno tokom rata 130 pripadnika brigade, a kroz brigadu je prošlo 147 boraca prnjavorčana. Prosječna starost pripadnika brigade 20 godina života.
Tri pripadnika su poginula, 6 ranjenih i tri bolesna borca u sastavu brigade iz Prnjavora.Tri pripadnika brigade umrla su poslije rata. Inače poslije rata Grad Prnjavor je stalno popunjavao ovu jedinicu regrutima sa podrućja grada, dok je bila u formaciji VRS.
Grad Prnjavor finansijski podržava rad Udruženja gardista 1.gmtbr GŠVRS.
Služenjem parastosa u Crkvi Svetih apostola Petra i Pavla u Kalinoviku, te polaganjem cvijeća na mjesnom spomen obilježju, Prva gardijska brigada Glavnog štaba Vojske Republike Srpske obilježila je krsnu slavu i godišnjicu 19.1.. Brigada, je prvi put postrojena na Bogojavljenje 1993. godine u Pjenovcu kod Han Pijeska. 117 mladih gardista živote je položilo na branik otadžbine.
