Arhive kategorija: Odred TO

30 godina od prelaska Odreda TO u ZS

Navršeno 30 godina kako je Odred  TO PRNJAVOR prešao na Zapadno-slavonskom ratištu, 13.10.1991. godine

ODRED TO OPŠTINE ISPUNIO ZADATAK

Laminci

Početak ratnog puta počinje kada Prvi prnjavorski  teritorijalni odred pod komandom kapetana prve klase Živojina Kuzmanovića, po naredbi komande 5. korpusa sa 119 boraca i starješina po kišovitom vremenu 13.10.1991. oko 13.00 časova iz rejona prikupljanja s.Laminci kod Gradiške, prelazi r. Savu i uvodi se,  pod dejstvom minobacačke vatre i snajpera, na  liniju odbrane u Donjim  Bogićevcima, u Zapadnu  Slavoniju, RH,  u zoni odgovornosti 329. oklopne brigade JA.[1]

 

Ergela Vučijak

Odred je mobilisan 18.9.1991. godine i prvi komandant je bio k1k Milorad Kuzmanović- Kuzmo, postravljen na ovu dužnost još 1978. godine. Zbog određenih problema u izvršenju uloge i zadataka odreda[2] ,po naredbama predpostavljenih komandi, smenjen je sa dužnosti komandanta odreda i na njegovo mjesto postavljen k1k Živoj Kuzmanović 12.10.1991. godine u rejonu prikupljanja  Lamincima, opština Gradiška

Naredbom od 18.10.1991.  godine, komande 5. korpusa, odred je izvučen iz sastava 2. partizanske brigade TO i pretpočinjen  komandi  329. oklopne brigade na novu lokaciju s. Gornja Varoš,  a na položaj u rejonu Dragalić. od 31.10. do 16.6.1992. godina kada se odred izvlači iz sastava 329.okbr JA i odlazi u rejpon Prnjavora.

Prema prikupljenim podacima brojno stanje Odreda  u 1991. godini,  mobilisano po ratnoj formaciji 319 vojnih obveznika: oficira 22, podoficira 56 i vojnika 241, do 13.10.1991. godine. Prelaskom r.Save u sastavu 329. okbr JNA bilo je raspoređeno 540 boraca: vojnika 397, podoficira 116 i 27 oficira.  163 mobilisanih je prešlo r. Savu. Zbog kasnijeg unapređenja, došlo je do povećanja brojnog stanja podoficira i oficira [3]

Stanje u rejonu odbrane teritorijalnog odreda Prnjavor u novembru 1991. godine[4]  i do kraja držanja odbrane je bilo stabilno i čvrsto u sastavu 328.okbr JNA, sa elementima:

Neprijateljske namjere. Snage 122. br ZNG HV vrše su stalne, pa čak i za vrijeme primirja, pripreme za izvođenje napada, jačine oko 500 pripadnika, grupisani na liniji Zgonovi – Poljane – Gorice, a jače snage na liniji Prvča – V. Grede, oko 2000 pripadnika.

Cilj dejstava ustaških snaga je bio da osloncem na naseljena mjesta i zaprečavanjem spreče dalji prodor naših snaga, nanesu gubitke i stvore uslove za izvođenje napadnih dejstava na pravcu: Poljane – Dragalić – Okučani.

Ustaške snage su sve masovnije vrše ubacivanja u šumu Prašnik, na krila i međuprostore naših snaga. Posljednje primirje koriste za dovlačanje novih snaga i pregrupisavanje već postojećih.

  1. okb sa odredom-bTO Prnjavor, 1/inžb (-1) TNM i slavpvo 30/2, organizuje odbranu u rejonu: s. Gorice – s. Dragalić – s. D.Bogićevci. zadatak: Upornom odbranom i aktivnim dejstvima, uz masovno zaprečavanje i u sadejstvu sa susjedima nanijeti ustaškim snagama gubitke i sprečiti im prodor na pravcu s.Gorice – s.Dragalić.

Podržava BrAG 122mm 329.okbr. KM odreda bilo je u rejonu OŠ s.Dragalić.

Desno, u rejonu s.Gorice – Donji Bogićevci odbranu je izvodio 3. okb sa zadatkom da spriječiti prodor ustaša iz pravca s.Gorice – s.Velika Greda. Lijevo odbranu izvodi 2.okb. sa zadatak: Spriječiti prodor neprijatelja na pravcu: Mašići – Medari – Gornji Bogićevci.

Odluka je bila organizovati odbranu u dodijeljenom rejonu sa ciljem: da u  sadejstvu sa susjedima, uz artiljerijsku podršku i zaprečavanje nanijeti ustašama gubitke i ne dozvoliti im prodor preko rejona odbrane ka selu Okučani. Težište odbrane je bilo  na pravcu Poljane – Dragalić.

Borbeni poredak za odbranu odreda-bataljona TO u liniji : pruga – s.Dragalić – nadvožnjak. Gotovost za odbranu: odmah.

1.pč bto je posijedala  i branila rejon odbrane: desno, nadvožnjak autoputa, lijevo put za s.Poljane, 500m po dubini. sa zadatkom: U sadejstvu sa drugom četom, kao i lijevim i desnim susjedom uz art. podršku  i masovno zaprečavanje, nanijeti „plavom“ gubitke i ne dozvoliti im prodor preko rejona odbrane čete.

2.pč bto je posijedala i branila rejon odbrane: desno put za s.Poljane, lijevo 300m preko pruge. sa zadatakom: U sadejstvu sa desnim i lijevim susjedom, 2.okb, organizovati aktivnu odbranu uz aktivnu podršku prateće čete organizovati odbranu na pom pravcu i ne dozvoliti „plavom“ prodor ka s.Okučani i dalje.

Prateća četa sa vodom mb82mm i vodom BsT82mm organizovala  je vatrenu grupu sa zadatkom: da  podržati izvođenje odbrane čete otvaranjem vatre po rejonima: s.Gorice – s.Poljane – ciglane, i  spriječiti napredovanje snaga neprijatelja na pravcu duž autoputa, duž pruge i iz pravca s.Poljane u pravcu s. Dragalić.

Organizovano je neprekidno osmatranje praktično ispred prednjeg kraja vlastite odbrane. Odjeljenja osmatrača obezbijediti radio uređajima radi neprekidnog izvještavanja KM bataljona.(korićženi su noćni nišani za osmatranje i dejstvo).

Težište inžinjerijskog obezbjeđenja imati na utvrđivanje i zaprečavanje.

Borci odreda TO u zimu 1992. godine

zima 1992.

Komandant

Komandant TO opštine Prnjavor na obilježavanju prve godišnjice lpbr-13.10.1991. godine, odlazak odreda teritorijalne odbrane Prnjavor u Zapadnu Slavoiju i bez predaha časno izvršavanje zadataka do dolaska snaga UNPROF-ra, Nova Varoš, Gređani, Donji Bogićevci, Gorice i Dragalić. U tom periodu izgubili smo tri druga borca i mnogo zadobijenih rana. Šta reći za sada više – ostalo se sve zna, nego zahvalnost svim borcima i starješinama koji su u to vrijeme smogli snage i ostali ono što su bili vojnici, starješine, ratnici. Treba istali da je kroz odred prošao veliki broj  boraca koji su kasnije svoja ratna iskustva prenosuli na svoje  drugove borce.

U drugom govoru povodom druge godišnjice, komandant lpbr:

Prnjavorski odred TO, i pored mobilizacijskih i kadrovskih problema, u jednom dijelu uspijeva da se konsoliduje i naredbi komandanta 5. Korpusa o formiranju brigade TO u Rakovačkim barama treba da krene u borbena dejstva van područja prnjavorske opštine. Na poziv Alije Izetbegovića, Odred napušta većina muslimana. Ipak, Odred je sa 120 vojnih obveznika, 10.10.1991. godino otišao u Lamince, a narednog dana u Lamince je otišlo je još 140 vojnih obveznika koji su nakon smotre i saopštenja da ide u borbena dejstva preko reke Save odbili naređenje, zbog čega su razoružani vraćeni u Prnjavor.     Prva komanda ratne jedinice Odroda TO: komandant Živojin Kuzmanović, zamjenik Srećko Aulić, operativac Vitomir Đurđević, pomoćnik komandanta za obavještajno-bezbjednosne poslove   Nikola Merlović, pomoćnik komandanta za moralni rad Ivo Rakonjac, pomoćnik za pozadinu Slobodan Šljivić i 114 boraca, 13.10.1991. godine prelazi Savu i uvodi se na liniju odbrane u Donjim Gogićevcima. Od tada pa do odlaska iz Zapadne Slavonije na linijama odbrane u Gornjoj Varoši u sastavu Druge partizanske brigade, a zatim 329. oklopne brigade u Goricama i Dragaliću, uz stalne provokacije i žestoke okršaje, kroz odred je prošlo oko 900 boraca, od kojih su tri -poginula i više ranjeno. Odred je kasnije, kao 1. bataljon bio okosnica formiranja Prnjavorske lake pješadijske brigade.

Borac Ljubo Božić, komandir interventne jedinice u 1.lpb za Glas borca lpbr, kaže:

Božić

intv 1.lpb

Za mene je rat počeo još u Zapadnoj Slavoniji, gdje sam se obreo na lični zahtjev, znači dobrovolјno. Razumlјivo je da sam danas lјut irazočaran s obzriom na orgije i ustaška šepurenja po Slavoniji, koju smo nakon 8 mjeseci napustili uvjereni da srpski narod nikada više neće seliti. Bio sam na odmoru kada su obRvili vijest da narod ponovo bježi i da Zapadnu Slavoniju ponovo gubimo. Uz razočarenje,  i ogorčenje, sjetio sam se te prilike naših odlazaka preko Save. Pjevali smo onu „Savo vodo i te tvoje vrbe, nećeš vićše pronositi Srbe“. Bio sam tada ponosan što, i meni zahvalјujući, Savom više neće plutati srpski leševi. da mi je neko tada govorio da će do toga ponovo doći, odgovorio bih mu da je u groznici i da bunca. Na žalost i srpsku sramotu, danas slušam kako leševe Srba viđaju i naši graničari na Savi kod Odžaka. Ja sam samo lјut i razočaran, savjest mi je inače čista i želio bih da zapišete da bih išao da to spriječim samo da su nas zvali. Garantujem vam da od sto možda ne bi išla petorica. Ni danas mi nije jasno zašto nas nisu zvali i ko je odlučio da se ne pomogne hilјadama nedužnih i golorukih. A sada se priča da ih je oko pet hilјada stradalo od ustaškog noža i pod gusjeniiama ustaških tenkova. Nikada neću prihvatiti da niko među nama nije znao šta se sprema i kakav će kraj biti. Ja sam vjerovao u našu borbu za Zapadnu Slavoniju.

major Živojin Kuzmanović, komandant 1.odreda TO i 1.lpb, u listu NIN od 17.maja 1996. godine:

major Živojih Kuzmanović-Žika

Živojin Kuzmanović (Donji Vijacani, 1941), ratni komandant, profesor matematike, za vlast nepodoban i kao takav nezaposlen, danas je predsjednik Udruzenja boraca opstine Prnjavor. Ponosan na svoje rate uspjehe, ipak nerado o njima govori: „Za godinu ratovanja bataljon kroz koji je proslo 800 boraca izgubio je 9 i imao 67 ranjenih boraca.“ Svakodnevne susrete sa invalidima i porodicama poginulih i nestalih dozivljava kao razlog vise za ogorcenje: „Strasni su susreti sa rodbinom nestalih boraca. Nista im ne mozete reci. A vecina su poginuli i ostali na planinama. Preko njih je pretutnjala vojska. A kupili smo stare i bolesne po ulici i slali na front…“ Orden Karadjordjeve zvijezde III reda, kojim ga je odlikovao predsjednik Republike juna mjeseca 1994. godine, primio je nedavno iz ruku pomocnika komandanta Prvog krajiskog korpusa: „Kada su mi 1994. godine rekli da sam odlikovan, smatrao sam da je normalno da mi drzava dodijeli priznanje. Kasnije, kad sam vidio kako se vlast odnosi prema meni i ko je sve dobio odlikovanje, odlucio sam da ga odbijem. Prijatelji su me, ipak, ubijedili da ga primim. Nisam nimalo srecan.“ Nekako u isto vrijeme kad je dobio odlikovanje minirana je ordinacija njegove supruge, specijaliste medicine rada, u centru grada: „Iste noci minirano je pet poslovnih prostora. Znam ko je to uradio i po cijem nalogu. Zna i vlast, a zna i narod.“ Slijedi prica o nevidljivoj strani ratovanja paravojskama, dobrovoljcima, pljacki, trgovini sa neprijateljem.

Pregovori i ubjedjivanje: Poziv za mobilizaciju dobio sam 18.9.1991. godine. U Teritorijalnoj odbrani podijele nam naoruzanje i bojevu municiju i ja vidim da to nece biti vjezba. Odazvalo se nas 309. Bilo je i Muslimana i Hrvata. Sve je bilo u redu dok jednog dana ne dodjose u nas kamp predstavnici stranaka. Nas poslanik Djuric poceo je da psuje oznake JNA i trazi skidanje zastave. Nakon 15 dana dobijem naredjenje Petog korpusa da moja jedinica sa jedinicama iz Gradiske, Srpca i Dervente formira u Lamincima brigadu. Narednih nekoliko dana vode se pregovori sa nekim oficirima: jedni nece da idu sa teritorija svojih opstina, drugi hoce. Traje ubjedjivanje i kad sam vidio na sta to lici i kuda vodi, postrojim vojsku i kazem da onaj ko zeli da ide u Lamince dodje sutra na zborno mjesto. Dosla je polovina ljudi. Dosli i politicari. Predsjednik Izvrsnog odbora obukao i uniformu i kaze meni da ide i on. Pitam ga gdje su mu cinovi, a on kaze: „Ja sam obican vojnik.“ „Kad si obican vojnik i bices obican vojnik“, kazem. Kad je on to ozbiljno shvatio, kaze: „Ja cu doci za 24 sata.“ Nije dosao! Stigli smo u Lamince, a tamo nema ni komande ni komandanta. Cekamo, dolazi neki general Tica. Kaze nam da idemo na front. Niti znamo gdje idemo, niti smo izvidjeli teren, ne znamo nista… Postrojim vojsku i kazem: „Ja vam necu lagati. Mi odavde idemo u rat. Ko zeli da ide neka krene, ko nece neka ostane.“ Tako je nakon tri dana „priprema“ krenulo u rat nas 178 od 309 koji su se odazvali mobilizaciji.

Karta i flomasteri: U Donje Bogicevce dovede me neki kapetan i kaze: „Vidis ovo selo. Njega branis odavde dovde.“ I ode. Pitam neke ljude gdje je komanda i oni me odvedu do komandanta. Ulazim i vidim – na kaucu lezi ogroman covjek, pokriven cebetom. Pitam jednog mladog kapetana gdje je komandant i on mi pokazuje tog pod cebetom. Pitam ga je li ziv, a on odgovara: „Jeste, ali sad ga zdrmala mina.“ Trazim da mi se da polozaj neprijatelja i borbeni zadatak, a on vadi cistu kartu i tuce flomastera i kaze: „Evo ti, crtaj sebi!“ Ja mu kazem da ja ne znam gdje je neprijatelj, a on kaze: „Ne znam ni ja.“ Vidim da tu nemam sta da trazim i vratim se da rasporedim vojsku i formiram odbranu. Saznao sam u kom pravcu je mjesto Prasnik i tamo okrenem odbranu, ocekujuci napad iz tog pravca. Medjutim, neprijatelj je bio lijevo od nas na brdu Gorica i mogao nas je sve pobiti. Srecom, jedna mina prvog dana ubi zdrijebe na njivi u nasoj blizini pa se vojska uozbilji i udje u zaklone. Odatle smo se morali povuci.                Dolazimo u selo Gredjane i bivamo prepotcinjeni oklopnoj brigadi. Jedne veceri okupi nas komandant i cita naredjenje: ponovo zauzeti Donje Bogicevce i Goricu. Govori covjek, a znoj ga obliva. Pitam ga postoje li minska polja, gdje je neprijateljska artiljerija, ko nas podrzava… Kaze: „Ja sam vam procitao naredjenje koje sam primio.“ Krenem iz komande i sretnem jednog komandanta bataljona. Čovjek sav izgubljen, kaze: „Mi smo gotovi.“ Vidim, njegova vojska bjezi. Obidju moji ljudi liniju i vide da su svi pobjegli osim mog bataljona. Eto, vidite! Naredjenje je dobila brigada koja treba da ima 3 000 ljudi a ostalo je nas 150 da izvrsi zadatak. Napisem tada pismo komandantu korpusa da mi vise ne postojimo, pa smo ponovo prepotcinjeni novoj brigadi.

Dobrovoljci: Jednog dana zove me komandant i naredjuje mi da povedem svu vojsku i da spasavam selo Goricu, gdje su u napadu razbijeni dobrovoljci. Na Gorici bilo je 1 000 tih cetnika (tako smo zvali Šeseljeve dobrovoljce iz Srbije). Devedeset mojih boraca zaustavilo je napad neprijatelja, a njih hiljadu bjezi. Kada su ih Hrvati napali u rejonu Masicke Sagovine listom su bjezali i ostavili najmodernije naoruzanje i opremu. Oni nisu bili nikakva vojska. Njihovo ratovanje svodilo se na pljacku. Bilo je casnih dobrovoljaca, pojedinaca koji su dosli da se dokazu i bili su hrabri borci. Kada je dosao general Vukovic zaveo je red u vojsci RSK i naredio da dobrovoljci napuste Slavoniju. Narucio je za njih 20 autobusa i naredio im da naoruzanje ostave kod mosta u Gradiski. Oni su pet dana lezali po travi a nisu htjeli da predaju oruzje. Onda je na most doveo protivavionske mitraljeze, okrenuo prema njima i zaprijetio da ce ih sve pobiti. Tako ih je sve istjerao.

Akcija paravojske: U Gornjoj Varosi dobijem naredjenje da se javim u Staru Gradisku. Dodjem tamo, kazu, moras u kasarnu „Kozara“ u Banjaluci. Sretne me kolega i kaze: „Sta radis ovdje, u Gornjoj Varosi ti je darmar.“ Vracam se u Gradisku i srecem svog zamjenika, sav se trese: „Komandante, tamo je pokolj. Hoce sve da pobiju.“ Sjedam u auto i u Gornjoj Varosi zaticem stanovnistvo postrojeno uza zid a ispred BOV sa mitraljezom. Izlazim i pitam: „Ko ovdje komanduje?“ Kazu: „Svabo“. Sreca pa sam tog Svabu upoznao ranije. Zovnem ga i pitam sta hoce sa ovim ljudima. Kaze on: „Sve pod zemlju.“ Naredim mu da za deset minuta napusti moju zonu odgovornosti. Narodu kazem da ide svojim kucama, a oni svi stoje kao ukopani. Uhvatim jednog za ruku i povedem i ostali krenu za nama niz ulicu. Nailazimo pored seoske crkvice koju su ovi srusili PAM-om. Ostao samo jedan dio tornja i na njemu visi Isusovo raspece. Zene padose na zemlju i pocese mi ljubiti noge. Kazu: „Ti si nas Isus.“ Pisem komandi izvjestaj o tome sta se dogodilo sa tacnim podacima gdje je i sta ukradeno. To me je moglo kostati glave jer sam kasno shvatio da je to tako trebalo biti. A sta je bilo? Mene je trebalo izvuci da bi u selo upala paravojska i obavila svoj posao. Kad sam ja otisao oni su dosli mom zamjeniku i rekli da treba da izvrse pretres, a da on izvuce svoju vojsku iz sela i vrsi obezbjedjenje. Sve zivo su u selu opljackali.

ZAKLJUČAK

Ratni put odreda TO opštine Prnjavor  trajao 245 ratnih dana ili 8 mjeseci i 2 dana, od 13.10. do 22.5.1992. godine, a vojne knjižice zaključene 15.6.1992. godine u vojnoj pošti 8840 Banja Luka. Kroz odred , prema prikupljenim podacima, raspoređeno je bilo 540 borca:  27 oficira, 116 podoficira i 397 vojnika. Kroz jedinice odreda je prošlo 572 boraca.  Tri borca su poginula, a 159 je ranjeno, povrijeđeno ili bolesno. Prosjek godina života 28,9 najmlađi 18, a najstariji 58 godinu. Ukupno provedeno 1808 mjeseci rata kod boraca. Poslije rata umrlo je 49 boraca.[5]

Dragalić, 1991.

Komandant TO opštine na ratištu Zapadne Slavonije, 1991.godine sa borcima odreda.

Ratni put Brigade je dug i mukotrpan. ali pobjednički. Počeo je na ratištima Zapadne Slavonije, a samo nešto kasnije na granicama prnjavorske opštine, na derventskom ratištu. Dakle prije zvaničnog formiranja Brigade. Tadašnji Odred teritorijalne odbrane, nakon skloplјenog primirja na slavonskom ratištu. ušao je u sastav Brigade kao 1 . batalјon (komandant lpbr u prvom Glasu borca lpbr)

III_1993. Naš zavičaj ZSR

[1] Iz ratnog dnevnika odreda, brigade- borbeni put lpbr 1991-1995. godine, materijal iz 1997. godine

[2] bilo je i obavještenja za javnost, jedno od 8.10.1991.godine  komande odreda TO građanima opštine Prnjavor:

major Milorad Kuzmanović

Odred teritorijalne odbrane opštine Prnjavor kao dio oružanih snaga Jugoslavije ima prevashodni zadatak da brani sve građane i cjelkovitost opštine Prnjavor, a u čijem sastavu se nalaze pripadnici svih naroda i narodnosti opštine Prnjavor. Odred TO je mobilisan 18.9.1991. godine i lociran je u rejonu sela Lužani, gdje se vrši vojno-stručna obuka njegovih obveznika u cilju jačanja borbene gotovosti svog sastava za dejstva na području opštine Prnjavor u slučaju agresije kao i u cilju odvraćanja eventuvalnih međunacionalnih sukoba. Naša opština je oduvijek krasila skladne međunacionalne odnose a što je naše najveće bogastvo i čije očuvanje predstavlja i život svih nas. Samim svojim formiranjem i dejstvom odred je već do sada odigrao značajnu ulogu na smirivanju stanja i sprečavanju mogućih međunacionalnih tenzija.                         S obzirom na veliko interesovanje roditelja, supruga, djece, braće, sestara, prijatelja i djevojaka naših vojnih obveznika da li odred odlazi sa područja naše opštine Prnjavor. Komanda odreda TO opštine Prnjavor ih obavještava da Odred ostaje na području opštine Prnjavor kako bi mogao efikasno da izvršava sve zadatke u cilju odbrane stanovništva i materijalnih dobara naše opštine.

[3] Prema ratnoj formaciji odred je brojčano iznosio 343 pripadnika i spadao je u jače manevarske jedinice TO opštine za izvršavanje zadataka i izvan teritorije opštine. Odred je po formaciji brojao 18 oficira, 28 podoficira i 297 vojnika. Motornih vozila 5, a stoke 61.

[4] Zapovijest komandanta odreda-bataljona TO KIK Živojina Kuzmanovića u   s. Dragalić, za odbranu komandirima 1.2. i prateće čete odreda od 26.11.1991. godine, vidi zapovijest-26.11.1991.

Osnovni zadatak jedinica JNA i TO na ratištu je bio deblokada vojnih objekata, skladišta i jedinica.

[5] Nije bilo obilježavanja i okupljanja pripadnika odreda TO opštine povodom godišnjice formiranja i odlaska odreda na svoj prvi ratni zadatak na ratište Zapadne Slavonije.

Poginuli borci odreda TO

Tri poginula boraca Odreda ТО u zoni borbenih dejstava.

Grupa Oblik B/D Stanje %
Vojnici u zoni borbenih dejstava 1 0,18%
Podoficiri u zoni borbenih dejstava 2 0,37%
   ukupno 3 0,55%

Prema vrsti deјstava i kategoriji povreda[1]

Poginuli u svi u opštini Nova Gradiška

Dejstvo Kategorija Mjesto Opština
streljačko 1 Grudni koš Gornja Varoš Nova Gradiška
MES-a     2 Grudni koš Dragalić Nova Gradiška
  ukupno   3           

Prema starosti

0,55% poginulih boraca od brojnog stanja odreda ТО

Starost Svega %
20 do 29 godina 1 0,18%
30 do 39 godina 2 0,37%
 UKUPNO 3 0,55%

Spisak poginulih boraca odreda

Grupa Prezime ime oca ime rođen Mjesto Dana u ratu Uzrast
4 DUCAN Bogdan TOMISLAV 1957 Prnjavor 149 35
4 MORAVAC Živko NEDELJKO 1959 Šarinci 149 33
3 PRGONJIĆ Veljko ZORAN 1971 Gornja Mravica 14 20

 

 

 

Grupa: 3 vojnici i 4 podoficiri.

Imena poginuh boraca uklesana su na kamene ploče u Spomen-crkvi na Vučijaku, na spomenicima u mjesnim zajednicama gdje su živeli, i u Spomen sobi poginulih boraca VRS u Banjaluci.

[1] Pregled povređenih je prema kategoriji prikazano u Novom glasniku Vj, broj 1/94 strana 102

Analiza popune odreda TO

Popuna odreda sa prekomandama

Kroz [1] odred je prošlo   570 pripadnika od mobilizacije sa prelaskom preko r. Save do preformacije (16.6.1992.) sa unutrašnjim prekomandama i otpuštanjem.

 570 boraca prošlo kroz odred, odnosno bili na rasporedu.

Značajno je da je 83 pripadnika odreda od mobilizacije 18.09.1991.g. pretpočinjeni 2.partbrTO i prešli r.Savu 13.10.1991. godine

 

Čin na mobilizaciji prešli r.Savu
Vojnik na k-noj dužnosti 9
Razvodnik 3
Desetar 5
Vodnik 11
Stariji vodnik 2
Poručnik 1
Kapetan 1 klase 3
Ukupno od 83 pripadnika 34

VES  prešli r.savu
11101 32
11102 1
11103 2
11104 4
11105 10
11109 1
11801 3
11811 1
11812 3
12101 1
12403 2
12501 1
12701 4
21001 1
21101 1
21102 3
21902 1
22113 1
22401 2
22404 1
22503 1
31001 1
31101 2
31102 2
31202 1
31702 1
ukupno 83

Organizaciono-formacijska struktura odreda je po formaciji JNA četnog sastava: 2 pješadijske čete TO sa pratećom četom sastava voda MB82mm i PO vodom BsT 82mm, komandom odreda, prištabskim odjeljenjima: veze, izviđačko i kurirsko odjeljenje i pozadinski vod.

of_odredi

Pregled plana i popune po nižim jedinicama pripadnika koji su prošli kroz odred

 
NJ 8450_OdTO 8450_plan 3 4 5 % stanje %popune
1 k-da OdTO 13 1 5 8 107,69 14 2,46
2 odjeljenje veze 9 5 6   122,22 11 1,93
3 izviđačko odjeljenje 10 12 5 1 180,00 18 3,16
4 kurirsko odjeljenje 7 11 6   242,86 17 2,98
5 pionirsko odjeljenje 9 8 2 1 110,00 11 1,93
6 1.pč 93 147 29 6 195,70 182 31,93
7 2.pč 93 177 45 8 247,31 230 40,35
8 prč 73 22 11 3 49,32 36 6,32
9 pozv 36 37 11 3 141,67 51 8,95
  ukupno 343 420 120 30   570 100,00

541 pripadnika je brojno stanje odreda na dan preformacije (16.6.1992.),što je podatak za dalju analizu

Pregled stanja popune

vojnicima, podoficirima i oficirima prema nižim jedinicama odreda TO ili bataljona TO kako se jedinica vodila u sastavu 329.okbr JA

NJ svega % vojnici podoficiri oficiri
1 14 2,59% 1 5 8
2 6 1,11% 4 2
3 16 2,96% 10 5 1
4 16 2,96% 10 6
5 8 1,48% 5 2 1
6 176 32,53% 144 28 4
7 228 42,14% 175 45 8
8 32 5,91% 19 10 3
9 45 8,32% 34 9 2
ukupno 541 100,00% 402 112 27
Stanje plana i popune jedinice
Niža

jedinica

8450 OdTO 8450_

plan

3 4 5 % stanje %

popune

1 k-da OdTO 13 1 5 8 107,69 14 2,59
2 odjeljenje veze 9 4 2   66,67 6 1,11
3 izviđačko odjeljenje 10 10 5 1 160,00 16 2,96
4 kurirsko odjeljenje 7 10 6   228,57 16 2,96
5 pionirsko odjeljenje 9 5 2 1 80,00 8 1,48
6 1.pč 93 144 28 4 189,25 176 32,53
7 2.pč 93 175 45 8 245,16 228 42,14
8 prč 73 19 10 3 43,84 32 5,91
9 pozv 36 34 9 2 125,00 45 8,32
ukupno   343 402 112 27 541 100,00
Popuna nižih jedinica prema godinama rata
Oznaka NJ stanje 1991 1992
T-8450/1 14 13 1
T-8450/2 6 4 2
T-8450/3 16 15 1
T-8450/4 18 16 2
T-8450/5 6 6
T-8450/6 176 137 39
T-8450/7 227 172 55
T-8450/8 34 31 3
T-8450/9 44 37 7
ukupno 541 431 110
Grafički prikaz popune Odreda TO

popuna_odred

Prosječna starost pripadnika odreda iznosi  29 godina,

u punoj fizičkoj snazi za izvršavanje borbenih zadataka. Najmlađi pripadnik je imao 18 a najstariji 58 godinu. Odstupanje od prosječne starosti iznosi u prosjeku 6 godina.

Grupa Prosjek Najmladji Najstariji
vojnici 28,48 18 58
podoficiri 29,60 20 45
oficiri 34,55 19 51

Prosječno brojno stanje 541 pripadnik,

sa odstupanjem u prosjeku od 6,01 pripadnik, što iznosi 3,19% od ukupnpg broja radno-sposobnog stanovništva od 15 – 64 godine opštine, odnosno 1,15% od broja stanovnika opštine Prnjavor po popisu iz 1991. godine.

Prema polu i prosječnom brojnom stanju jedinice:
Pol Svega Prosjek StDev Var Min Maksi % %M15-64 %E
Muški 536 29,05 6,75 45,56 18 58 99,08% 3,16% 1,14%
Ženski 5 25,60 5,27 27,80 20 33 0,92% 0,03% 0,01%
 Ukupno 541 27 6,01 36,68 19 45,5 100,00% 3,19% 1,15%
Grafički prikaz godina starosti
Grafikon starosti pripadnika odreda po kategoriji grupe: vojnici, podoficiri i oficiri

Grafikon starosti pripadnika odreda po kategoriji grupe: vojnici, podoficiri i oficiri

Prema narodnosti stanje popune:

Najviše ima srba sa 96% , što je razumljivo, jer po popisu iz 1991. godine srbi su činili  preko 72% populacije opštine.

Narodnost svega %
Srbi 521 96,30%
Hrvati 3 0,55%
Muslimani 6 1,11%
Ukrainci 11 2,03%
541 100,00%
Prema rodu ili službi na kojoj su raspoređeni, najviše je bilo roda pješadije sa 88% pripadnika.

Pregled prema rodu-službi u nižim jedinicama.

rod/sluzba svega % 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Pješadija 477 88,17% 9 1 16 13 7 172 223 28 8
Artiljerija 1 0,18% 1
Veza 12 2,22% 5 2 4 1
ABHO 2 0,37% 1 1
Tehnička služba KOV 6 1,11% 1 5
Intendantska služba 18 3,33% 1 1 16
Sanitetska služba 14 2,59% 2 2 1 9
Saobraćajna služba 11 2,03% 2 1 1 7
541 100,00% 14 6 16 16 8 176 228 32 45

Na ratištu Zapadne Slavonije (oktobar 91-maj 92), od ukupno angažovanih boraca odreda 88 odsto činili su borci pješadije.(znatno iznad formacije). Angažovanjem na težištu odbrambenih i napadnih zadataka u protivpješadijskoj borbi i POB kao pridodata jedinica okbr.

Prema statusu kategorije borca

prema Zakonu o pravima boraca, RVI…, još nije kategorisano 217 pripadnika odreda.

Svega <> 1 2 3 4 5 6 7
541 217 180 15 21 29 18 29 32
U statusu vojnih invalida ima 126 pripadnika odreda
23,29% pripadnika ima status RVI.
Svega % RVI VRS RVI MUPRS
126 23,29% 123 3
30 pripadnika odreda ili 5,5% je odlikovano  u toku rata,
47 pripadnika nagrađeno ili 8,69% u toku rata .
Najviše je bilo raspoređeno iz naselja Prnjavora 80 pripadnika.
naselje Svega %
Babanovci 7 1,29%
Brezik 5 0,92%
Čivčije 2 0,37%
Čorle 9 1,66%
Crkvena 6 1,11%
Donja Ilova 14 2,59%
Donja Mravica 6 1,11%
Donji Galjipovci 13 2,40%
Donji Palačkovci 10 1,85%
Donji Smrtići 5 0,92%
Donji Štrpci 19 3,51%
Donji Vijačani 27 4,99%
Drenova 26 4,81%
Gajevi 2 0,37%
Gornja Ilova 14 2,59%
Gornja Mravica 11 2,03%
Gornji Galjipovci 3 0,55%
Gornji Palačkovci 22 4,07%
Gornji Smrtići 13 2,40%
Gornji Štrpci 24 4,44%
Gornji Vijačani 14 2,59%
Grabik Ilova 6 1,11%
Gusak 2 0,37%
Hrvaćani 7 1,29%
Jadovica 1 0,18%
Karać 1 0,18%
Konjuhovci 1 0,18%
Kremna 11 2,03%
Kulaši 7 1,29%
Lišnja 1 0,18%
Lužani 4 0,74%
Maćino brdo 2 0,37%
Mlinci 3 0,55%
Mračaj 2 0,37%
Mravica 4 0,74%
Naseobina Lišnja 2 0,37%
Novo Selo 2 0,37%
Okolica 7 1,29%
Okučani 2 0,37%
Orašje 8 1,48%
Otpočivaljka 1 0,18%
Paramije 1 0,18%
Pečeneg Ilova 4 0,74%
Popovići 27 4,99%
Potočani 14 2,59%
Prnjavor 80 14,79%
Prosjek 11 2,03%
Ratkovac 14 2,59%
Šarinci 6 1,11%
Šereg Ilova 3 0,55%
Šibovska 4 0,74%
Skakavci 3 0,55%
Velika Ilova 10 1,85%
Vršani 4 0,74%
Banja Luka 8 1,48%
Čelinac 10 1,85%
Doboj 1 0,18%
Kneževo 11 2,03%
Kotor Varoš 1 0,18%
Laktaši 1 0,18%
Rudanka 1 0,18%
Srbija 1 0,18%
541
Prema komandnoj dužnosti:

Od 3 komandira čete bilo je raspoređeno 7 starješina na dužnost komandira čete TO.

Komandne duznosti
komandant bataljona 1
zamjenik komandanta bataljona 3
pomoćnik komandanta bataljona 7
komandir čete 7
zamjenik komandira čete 6
komandir voda 20
komandir odjeljenja 34
referenti 12
četne/baterijske starješine 10
Prema komandnoj dužnosti i činu stanje:
Komandna duznost čin
komandant bataljona Major
zamjenik komandanta bataljona Poručnik
zamjenik komandanta bataljona Kapetan
zamjenik komandanta bataljona Kapetan 1 klase
pomoćnik komandanta bataljona Vojnik na k-noj dužnos
pomoćnik komandanta bataljona Stariji vodnik
pomoćnik komandanta bataljona Potporučnik
pomoćnik komandanta bataljona Kapetan
pomoćnik komandanta bataljona Kapetan 1 klase
komandir čete Vodnik
komandir čete Stariji vodnik
komandir čete Kapetan 1 klase
zamjenik komandira čete Vojnik na k-noj dužnos
zamjenik komandira čete Vodnik
zamjenik komandira čete Vodnik 1 klase
zamjenik komandira čete Kapetan 1 klase
komandir voda Vojnik na k-noj dužnos
komandir voda Desetar
komandir voda Vodnik
komandir voda Potporučnik
komandir voda Kapetan
Prema činu, najviše bilo vodnika od podoficira i kapetana I klase od oficira.
Naziv čina
Vojnik na k-noj dužnos 13
Razvodnik 15
Desetar 48
Mlađi vodnik 4
Vodnik 46
Vodnik 1 klase 2
Stariji vodnik 3
Stariji vodnik 1 klase 2
Potporučnik 3
Poručnik 1
Kapetan 3
Kapetan 1 klase 6
Major 1p
Komandne dužnosti prema formacijskom položaju u odredu
Komandne duznosti svega % Formacijski položaj TO VES-TO FČ TO
komandant bataljona 1 0,18% KOMANDANT ODREDA TO 31102 k1-maj
zamjenik komandanta bataljona 3 0,53% zamjenik komandanta 31102 k1
referenti 1 0,18% referent opšt poslova 21001 v1k
pomoćnik komandanta bataljona 1 0,18% PK za MiPV 31301 k-k1
pomoćnik komandanta bataljona 1 0,18% PK za Pozadinu 31102 kap
pomoćnik komandanta bataljona 2 0,35% PK za BOP 31102 por
referenti 1 0,18% ref. ThSl 22113 v1k
referenti 1 0,18% ref. InSl 22401 v1k
referenti 4 0,70% ref.SnSl/k-dir sno 32501 por
referenti 2 0,35% izvidjac ABHO 11901 voj
1 0,18% komandir odjeljenja 11801 mlv
2 0,35% komandir odjeljenja 11102 des
1 0,18% komandir odjeljenja 11101 des
komandir voda 1 0,18% komandir odjeljenja 11701 mlv
komandir čete 4 0,70% komandir čete 31102 por-k
zamjenik komandira čete 1 0,18% zkpc-pmvp 31102 por
četne/baterijske starješine 3 0,53% četni starješina 21001 v1k
komandir voda 3 0,53% komandir voda 31101 pp-p
komandir voda 1 0,18% komandir voda 21102 2.sv
zamjenik komandira čete 1 0,18% puškomitraljezac 11103 raz
zamjenik komandira čete 1 0,18% komandir voda 21102 sv
komandir voda 2 0,35% komandir voda 21102 sv
komandir voda 1 0,18% strelac-snajperista 11109 voj
komandir voda 3 0,53% komandir voda 31102 ppor
četne/baterijske starješine 1 0,18% k-dir 1.orbr 11117 des
četne/baterijske starješine 1 0,18% nišandžija 11117 voj
komandir čete 2 0,35% komandir čete 31102 por-k
zamjenik komandira čete 2 0,35% zkpč-pmvp 31102 por
četne/baterijske starješine 3 0,53% četni starješina 21001 v1k
komandir voda 2 0,35% komandir voda 21102 sv
komandir voda 2 0,35% komandir voda 21102 sv
komandir voda 1 0,18% komandir voda 31102 ppor
komandir čete 1 0,18% komandir čete 31001 por-k
zamjenik komandira čete 1 0,18% pom k-dira za MPR 31001 por
četne/baterijske starješine 1 0,18% četni starješina prč 21001 v1k
četne/baterijske starješine 1 0,18% nišandžija BsT 11104 voj
komandir voda 1 0,18% komandir voda 31001 por
komandir voda 2 0,35% komandir voda 21101 z-z1
referenti 1 0,18% k-dir tho/ujedno rukovalac 22113 sv1-z
referenti 1 0,18% medicinski tehničar 12503 des
11,40%
Raspored po dužnosti u odredu
VESR Formacijsko mjesto-položaj svega % 3 4 5
11101 strelac 348 61,05% 299 47 2
11102 izviđač u pješadiji 23 4,04% 14 8 1
11103 nišandžija mitraljeza-PM 11 1,93% 10 1
11103 poslužilac mitraljeza 11 1,93% 10 1
11104 nišanija na BsT 10 1,75% 7 3
11104 poslužilac na BsT 10 1,75% 7 3
11105 nišandžija MB M60 i 82 31 5,44% 24 7
11105 poslužilac MB M60 i 82 31 5,44% 24 7
11109 snajperist 5 0,88% 3 2
11117 nišandžija ručnog bacača 1 0,18% 1
11117 poslužilac ručnih bacača 1 0,18% 1
11801 radio-telegrafist 4 0,70% 1 2 1
11812 telefonist-linijaš 8 1,40% 7 1
11903 dekontaminator 1 0,18% 1
12101 mehaničar za pješ naoružanje 3 0,53% 2 1
12118 механичар за радио-уређаје 1 0,18% 1
12403 kuvar 14 2,46% 12 2
12418 berberin 1 0,18% 1
12501 bolničar 10 1,75% 9 1
12503 medicinski tehničar 1 0,18% 1
12701 vozač automobila 11 1,93% 7 4
21001 KO-KV opšti kurs, SŠ u građanstvu 2 0,35% 1 1
21101 SVŠ smjer pješadija 9 1,58% 1 7 1
21102 KO-KV pješadije kurs ,SŠ u građanstvu 17 2,98% 15 2
21107 KO-KV MB82 kurs ,SŠ u građanstvu 1 0,18% 1
21209 KO računar MB120 kurs SVŠ-SŠG 1 0,18% 1
21802 radiotelegrafist, SŠ,kurs KO 1 0,18% 1
21902 KO izviđački-ABHO. Kurs ,SŠ u građanstvu 1 0,18% 1
22113 KO-za naoružanje kurs,SŠ u građanstvu 1 0,18% 1
22401 InSVŠ- osnovna 2 0,35% 1 1
22404 KO kuvari,SŠ u građ.kurs za kuvare 1 0,18% 1
22503 KO-med.tehničar kurs,SŠ u građanstvu, 1 0,18% 1
31001 Pješadija-VA ili ŠRO 1 0,18% 1
31101 Pješadija-Vojna akademija KOV 15 2,63% 2 13
31102 Pješadija-Škola rezervnih oficira 1 0,18% 1
31202 ŠRO artiljerije 1 0,18% 1
32144 TVA-ŠRO ThSl -naoružanje 1 0,18% 1
32501 Medicinski fakultet i ŠRO 2 0,35% 1 1
Status pripadnika odreda poslije rata:
Grupa Ukupno % <> 1 2 4 5 7 8 10 12 13 14
voj 402 74,31% 60 180 92 3 28 5 17 6 1 10
pof 112 20,70% 7 66 27 1 7 1 2 1
of 27 4,99% 19 4 4
ukupno 541 100,00% 67 265 123 3 1 35 5 22 8 1 11
1. kategorisan borac, 2. statsu RVI, 4. status pripadnika MUP-a, 5. pripadnik VSK, 7. poginuli, 8. nestali, 10. umrli poslije rata, 12. odselili, 13.ranjeni, nisu riješili status, 14. bolesni, nisu riješili status, <> nije riješen status.
Kolektivno naoružanje prema formaciji odreda.Muzej 1.KK

[1] Analiza podataka rađena na osnovu baze podataka izrađene u accessu uz upotrebu tabela i grafiko

Analiza popune 2. odreda TO

Popuna 2.odreda TO opštine 

Brojno stanje odreda broji 1279 boraca.Kroz [1] 2.odred TO je prošlo  1356 pripadnika od fomiranja iz jedinica TO mjesnih zajednica  do preformacije (10.6.1992.) sa unutrašnjim prekomandama i otpuštanjem.

Prosječno brojno stanje 2. odreda TO opštine je 1279 pripadnika, 2 poginula boraca..

Organizaciono-formacijska struktura odreda je po formaciji TO tip II četnog sastava: 3 pješadijske čete TO sa pratećom četom sastava voda MB82mm i PO vodom BsT 82mm, komandom odreda, prištabskim odjeljenjima: veze, izviđačko i kurirsko odjeljenje i pozadinski vod.

Drugi odred nije bio predviđen planom razvoja TO opštine, ali je na osnovu ukazane potrebe u martu mjersecu fomiran 2.odred od pripadnika rejonskih štabova TO i prostornih struktura jedinica TO u mjesnim zajednicama.

2.odred TO postao je najjača borbena jedinica TO opštine

of_odredii

Prema polu b/s odreda

Pol Svega % Prosek StDev Var Min Mak %M15-64 %S
muški 1208 99,67% 30,84 8,11 65,80 17 63 7,13% 2,57%
ženski 4 0,33% 25,25 6,90 47,58 18 34 0,02% 0,01%
ukupno 1212 100,00% 28 7,50 56,69 17,5 48,5 7,16% 2,58%

U odnosu na broj vojnih obveznika i broj raspoređenih u RJ JA I TO na početku i kraju rata stanje je:U TO je mobilisano 3115 lice, sa prosjekom starosti od 31 godina, standardna devijacija odstupanja od prosjeka starosti  9 godina, dok je varijansa svih vrijednosti prosjeka starost 82 godina, najmlađi pripadnike sa 18 a najstariji pripadnik jedinice ima 65 godina. Učešće brojnog stanja odreda je  6,62% u odnosu na popis  stanovništva opštine u 1991. godini.

Pol Svega % %vo1991 %Rvo1991 %S1991 %vo1995 %Rvo1995 %S1995
1 1208 99,67% 8,98% 43,55% 2,57% 10,34% 27,57% 2,63%
2 4 0,33% 0,03% 0,14% 0,01% 0,03% 0,09% 0,01%
1212 100,00% 9,01% 2,64%

Učešće brojnog stanja TO u 1995. godini odnosu na broj u evidenciji od 26,65% i raspoređenih v/o u RJ VRS 71% i 6,77% u odnosu na procjenjeni broj 45995 stanovnika opštine u 1995. godini.Učešće brojnog stanja TO u 1991. godini odnosu na broj u evidenciji od 23% i raspoređenih v/o u RJ 112% i 6,62% u odnosu na popis  stanovništva opštine u 1991. godini.

Struktura prema polu i starosti

U jedinice TO  je  mobilisano ,  najviše od 20 do 29 godina starosti   41,67%, što  čini 18,39% ukupnog muškog radnog stanovništva opštine od 15 do 64 godine,

STAROST UKUPNO % MUŠKI ŽENSKI
15-19 godina 77 2,47% 76

Prema ratnim jedinicama 2.Odreda TO opštine

Oznaka RJ Jedinica plan Popuna % %popune
T-8460/1 k-da OdTO 13 27 2,23% 207,69%
T-8460/2 odjeljenje veze 9 21 1,73% 233,33%
T-8460/3 izviđačko odjeljenje 10 34 2,81% 340,00%
T-8460/4 kurirsko odjeljenje 7 28 2,31% 400,00%
T-8460/6 1.pč 93 114 9,41% 122,58%
T-8460/7 2.pč 93 307 25,33% 330,11%
T-8460/8 3.pč 93 328 27,06% 352,69%
T-8460/9 prč 73 166 13,70% 227,40%
T-8460/10 pozv 36 83 6,85% 230,56%
T-8460/11 104 8,58%
427 1212 100,00%

popuna_odred

Prosječna starost pripadnika odreda iznosi  32 godina,

Grupa Svega % Prosjek Najmladji Najstariji
vojnika 1047 33,61% 30,67 17 56
podoficira 132 4,24% 31,18 19 53
oficira 33 1,06% 33,93 22 63
ukupno 1212 38,91% 31,93 19,33 57,33

Pregled prema kategoriji vojnih lica

G stanje % %M15-64 %E
3 1047 86,39% 6,18% 2,23%
4 132 10,89% 0,78% 0,28%
5 33 2,72% 0,19% 0,07%
1212 100,00% 7,16% 2,58%

Prema polu

Pol Svega % Prosek StDev Var Min Mak %M15-64 %S
muški 1208 99,67% 30,84 8,11 65,80 17 63 7,13% 2,57%
ženski 4 0,33% 25,25 6,90 47,58 18 34 0,02% 0,01%
ukupno 1212 100,00% 28 7,50 56,69 17,5 48,5 7,16% 2,58%

Prema polu i prosječnom brojnom stanju jedinice:u punoj fizičkoj snazi za izvršavanje borbenih zadataka. Najmlađi pripadnik je imao 18 a najstariji 58 godinu. Odstupanje od prosječne starosti iznosi u prosjeku 6 godina.
sa odstupanjem u prosjeku od 6,01 pripadnik, što iznosi 3,19% od ukupnpg broja radno-sposobnog stanovništva od 15 – 64 godine opštine, odnosno 1,15% od broja stanovnika opštine Prnjavor po popisu iz 1991. godine.Prosječno brojno stanje 541 pripadnik,

Prema starosti pripadnika ratnih jedinica

Starost Svega % Pol
15-19 godina 25 2,06% 1
15-19 godina 1 0,08% 2
20 do 29 godina 589 48,60% 1
20 do 29 godina 2 0,17% 2
30 do 39 godina 407 33,58% 1
30 do 39 godina 1 0,08% 2
40 do 49 godina 159 13,12% 1
50 do 59 godina 27 2,23% 1
preko 60 godina 1 0,08% 1
1212 100,00%
Grafikon starosti pripadnika odreda po kategoriji grupe: vojnici, podoficiri i oficiri
Grafički prikaz godina starosti

Grafikon starosti pripadnika odreda po kategoriji grupe: vojnici, podoficiri i oficiri

Prema planu i izvršenoj popuni odreda
8460_2OdTO_NJ 8460_plan 3 4 5 svega %
93 9 2 104 8,58%
k-da OdTO 13 9 3 15 27 2,23%
odjeljenje veze 9 17 4 21 1,73%
izviđačko odjeljenje 10 26 8 34 2,81%
kurirsko odjeljenje 7 26 2 28 2,31%
1.pč 93 98 15 1 114 9,41%
2.pč 93 271 30 6 307 25,33%
3.pč 93 289 35 4 328 27,06%
prč 73 142 19 5 166 13,70%
pozv 36 76 7 83 6,85%
427 1047 132 33 1212 100,00%
Najviše ima srba sa 96% , što je razumljivo, jer po popisu iz 1991. godine srbi su činili  preko 72% populacije opštine.Prema narodnosti stanje popune:
Narodnost svega %
Srbi 1179 97,28%
Hrvati 8 0,66%
Ukrainci 25 2,06%
1212 100,00%
Pregled prema rodu-službi u nižim jedinicama.Prema rodu ili službi na kojoj su raspoređeni, najviše je bilo roda pješadije sa 88% pripadnika.
rod/sluzba svega %
Pješadija 1063 87,71%
Artiljerija 4 0,33%
ARJ PVO 1 0,08%
Oklopno-mehanizovane jedinice 1 0,08%
Veza 33 2,72%
Tehnička služba KOV 19 1,57%
Vazduhoplovnotehnička služba 1 0,08%
Intendantska služba 28 2,31%
Sanitetska služba 18 1,49%
Saobraćajna služba 44 3,63%
1212 100,00%

Prema statusu kategorije borcaNa ratištu Zapadne Slavonije (oktobar 91-maj 92), od ukupno angažovanih boraca odreda 88 odsto činili su borci pješadije.(znatno iznad formacije). Angažovanjem na težištu odbrambenih i napadnih zadataka u protivpješadijskoj borbi i POB kao pridodata jedinica okbr.

prema Zakonu o pravima boraca, RVI…, još nije kategorisano 217 pripadnika odreda.

Svega <> 1 2 3 4 5 6 7
1212 432 432 41 65 56 40 59 87
23,29% pripadnika ima status RVI.U statusu vojnih invalida ima 126 pripadnika odreda
Svega % RVI VRS RVI MUP
233 19,22% 231 2
33 pripadnika nagrađeno ili 2,72% u toku rata .28 pripadnika odreda ili 2,31% je odlikovano  u toku rata,
Najviše je bilo raspoređeno iz naselja Prnjavora 80 pripadnika.
naselje Svega %
Babanovci 3 0,25%
Brezik 10 0,83%
Čivčije 2 0,17%
Čorle 22 1,82%
Crkvena 12 0,99%
Doline 1 0,08%
Donja Ilova 41 3,38%
Donja Mravica 21 1,73%
Donji Galjipovci 6 0,50%
Donji Palačkovci 17 1,40%
Donji Smrtići 49 4,04%
Donji Štrpci 31 2,56%
Donji Vijačani 68 5,61%
Drenova 19 1,57%
Gajevi 2 0,17%
Gornja Ilova 45 3,71%
Gornja Mravica 26 2,15%
Gornji Galjipovci 4 0,33%
Gornji Palačkovci 37 3,05%
Gornji Smrtići 144 11,88%
Gornji Štrpci 28 2,31%
Gornji Vijačani 71 5,86%
Grabik Ilova 36 2,97%
Gusak 7 0,58%
Hrvaćani 22 1,82%
Jadovica 6 0,50%
Kokori 10 0,83%
Konjuhovci 1 0,08%
Kremna 5 0,41%
Kulaši 16 1,32%
Lišnja 1 0,08%
Lužani 11 0,91%
Maćino brdo 2 0,17%
Mlinci 4 0,33%
Mračaj 2 0,17%
Mravica 4 0,33%
Naseobina Hrvaćani 1 0,08%
Naseobina Lišnja 3 0,25%
Novo Selo 2 0,17%
Okolica 14 1,16%
Orašje 15 1,24%
Otpočivaljka 3 0,25%
Paramije 6 0,50%
Pečeneg Ilova 72 5,94%
Popovići 40 3,30%
Potočani 25 2,06%
Prnjavor 112 9,24%
Prosjek 17 1,40%
Ralutinac 1 0,08%
Ratkovac 10 0,83%
Šarinci 22 1,82%
Šereg Ilova 9 0,74%
Šibovska 1 0,08%
Skakavci 6 0,50%
Srpovci 9 0,74%
Velika Ilova 37 3,05%
Vršani 13 1,07%
Banja Luka 2 0,17%
Derventa 2 0,17%
Doboj 1 0,08%
Gradiška 2 0,17%
Krupa 1 0,08%
1212
Od 3 komandira čete bilo je raspoređeno 7 starješina na dužnost komandira čete TO.Prema komandnoj dužnosti:
Komandne duznosti
komandant bataljona 1
zamjenik komandanta bataljona 3
pomoćnik komandanta bataljona 7
komandir čete 7
zamjenik komandira čete 6
komandir voda 20
komandir odjeljenja 34
referenti 12
četne/baterijske starješine 10
Prema komandnoj dužnosti i činu stanje:
Komandna duznost čin
komandant bataljona Major
zamjenik komandanta bataljona Poručnik
zamjenik komandanta bataljona Kapetan
zamjenik komandanta bataljona Kapetan 1 klase
pomoćnik komandanta bataljona Vojnik na k-noj dužnos
pomoćnik komandanta bataljona Stariji vodnik
pomoćnik komandanta bataljona Potporučnik
pomoćnik komandanta bataljona Kapetan
pomoćnik komandanta bataljona Kapetan 1 klase
komandir čete Vodnik
komandir čete Stariji vodnik
komandir čete Kapetan 1 klase
zamjenik komandira čete Vojnik na k-noj dužnos
zamjenik komandira čete Vodnik
zamjenik komandira čete Vodnik 1 klase
zamjenik komandira čete Kapetan 1 klase
komandir voda Vojnik na k-noj dužnos
komandir voda Desetar
komandir voda Vodnik
komandir voda Potporučnik
komandir voda Kapetan
Prema činu, najviše bilo vodnika od podoficira i kapetana I klase od oficira.
cin svega %
Vojnik na k-noj dužnos 23 1,90%
Razvodnik 34 2,81%
Desetar 90 7,43%
Mlađi vodnik 4 0,33%
Vodnik 39 3,22%
Vodnik 1 klase 2 0,17%
Stariji vodnik 15 1,24%
Stariji vodnik 1 klase 3 0,25%
Zastavnik 3 0,25%
Potporučnik 1 0,08%
Poručnik 3 0,25%
Kapetan 5 0,41%
Kapetan 1 klase 3 0,25%
225 18,56%

U okviru vojno-evidencionih sposobnosti i sledujući VES-u i činu

Kolektivno naoružanje prema formaciji odreda.Muzej 1.KK

[1] Analiza podataka rađena na osnovu baze podataka izrađene u accessu uz upotrebu tabela i grafikona u excelu i SPSS,

Brojno stanje odreda TO

Analiza brojnog stanja Odreda TO Prnjavor na Zapadno-slavonskom ratištu 1991-1992. godine [1] 

  1. Broj boraca u Odredu TO Prnjavor

mobuilizacija

U 1991. godinu , istraživanjem je utvrđena popuna od 442 raspoređenih boraca odreda u sastavu 329. oklopne brigade Jugoslovenske vojske na zapadno-slavonskom ratištu u SR Hrvatskoj, što čine 99,1%  pripadnici muškog pola, što je razumljivo, jer su oni nosioci borbenih dejstava, a samo 0,9% odnosi se na ženski pol koji je raspoređen u sanitetsku jedinicu odreda. I u 1992. situacija je ista u vezi pola, ali sa popunom od 101 pripadnika.

Ratni put odreda trajao je 245 ratnih dana od 13.10. do 22.5.1992. godine, ili 8 mjeseci i 2 dana.

brojno stanje  541 pripadnika, poginulo je 3 borca.

Pregled brojnog stanja 1991-1992:

Kategorija lica svega % % od formacije 343 v/O
oficira 27 4,99% 7,87%
podoficira 112 20,70% 32,65%
vojnika 402 74,31% 117,20%
ukupno 541 100,00% 157,73%

Daljim istraživanjem utvrđen je broj od 572 pripadnika odreda  raspoređenih po nižim jedinicama odreda sa unutrašnjim prekomandama i ponovnog dolaska u jedinicu, u toku izvršavanja borbenog zadataka na zapadno-slavonskom ratištu (prošlo kroz jedinicu), zaključno sa 15.6.1992. godine.[2] 

2. Broj boraca po polu v/o raspoređenih u odred

Pol Svega Prosjek StDev Var Min Mak %
Muški 536 29,05 6,75 45,56 18 58 99,08%
Ženski 5 25,60 5,27 27,80 20 33 0,92%
Ukupno 541 27 6,01 36,68 19 45,5 100,00%

U odred je mobilisano 541 lice, sa prosjekom starosti od 27 godina, standardna devijacija odstupanja od prosjeka starosti 6 godina, dok je varijansa svih vrijednosti prosjeka starost 36, 68 godina, najmlađi pripadnike sa 18 a najstariji pripadnik jedinice ima 58 godina. Učešće brojnog stanja odreda je  1,15% u odnosu na popis  stanovništva opštine u 1991. godini.

[1] Statistička analiza podataka rađena je iz baze podataka u aplikaciji access.

[2] Prema informacionom sistemu u odredu je evidentirano 459 pripadnika.  Odred nije imao popunu po formaciji od 434 pripadnika. Na licu mjesta npr. po spisku na dan 29.11.1991. godine odred je brojao 212 boraca.

Popuna Odreda TO opštine

Popuna odreda sa prekomandama

Kroz [1] odred je prošlo   570 pripadnika od mobilizacije sa prelaskom preko r. Save do preformacije (16.6.1992.) sa unutrašnjim prekomandama i otpuštanjem.

 570 boraca prošlo kroz odred, odnosno bili na rasporedu.

Značajno je da je 83 pripadnika odreda od mobilizacije 18.09.1991.g. pretpočinjeni 2.partbrTO i prešli r.Savu 13.10.1991. godine

 

Čin na mobilizaciji prešli r.Savu
Vojnik na k-noj dužnosti 9
Razvodnik 3
Desetar 5
Vodnik 11
Stariji vodnik 2
Poručnik 1
Kapetan 1 klase 3
Ukupno od 83 pripadnika 34

 

VES prešli r.savu
11101 32
11102 1
11103 2
11104 4
11105 10
11109 1
11801 3
11811 1
11812 3
12101 1
12403 2
12501 1
12701 4
21001 1
21101 1
21102 3
21902 1
22113 1
22401 2
22404 1
22503 1
31001 1
31101 2
31102 2
31202 1
31702 1
ukupno 83

Organizaciono-formacijska struktura odreda je po formaciji JNA četnog sastava: 2 pješadijske čete TO sa pratećom četom sastava voda MB82mm i PO vodom BsT 82mm, komandom odreda, prištabskim odjeljenjima: veze, izviđačko i kurirsko odjeljenje i pozadinski vod.

of_odredi

 

Pregled plana i popune po nižim jedinicama pripadnika koji su prošli kroz odred

 
NJ jedinica 8450_plan 3 4 5 % stanje %popune
1 k-da OdTO 13 1 5 8 107,69 14 2,46
2 odjeljenje veze 9 5 6 122,22 11 1,93
3 izviđačko odjeljenje 10 12 5 1 180,00 18 3,16
4 kurirsko odjeljenje 7 11 6 242,86 17 2,98
5 pionirsko odjeljenje 9 8 2 1 110,00 11 1,93
6 1.pč 93 147 29 6 195,70 182 31,93
7 2.pč 93 177 45 8 247,31 230 40,35
8 prč 73 22 11 3 49,32 36 6,32
9 pozv 36 37 11 3 141,67 51 8,95
ukupno 343 420 120 30 570 100,00

541 pripadnika je brojno stanje odreda na dan preformacije (16.6.1992.),što je podatak za dalju analizu

Pregled stanja popune

vojnicima, podoficirima i oficirima prema nižim jedinicama odreda TO ili bataljona TO kako se jedinica vodila u sastavu 329.okbr JA

NJ svega % vojnici podoficiri oficiri
1 14 2,59% 1 5 8
2 6 1,11% 4 2
3 16 2,96% 10 5 1
4 16 2,96% 10 6
5 8 1,48% 5 2 1
6 176 32,53% 144 28 4
7 228 42,14% 175 45 8
8 32 5,91% 19 10 3
9 45 8,32% 34 9 2
ukupno 541 100,00% 402 112 27
Stanje plana i popune jedinice
Niža jedinica jedinica 8450_plan 3 4 5 % stanje %popune
1 k-da OdTO 13 1 5 8 107,69 14 2,59
2 odjeljenje veze 9 4 2 66,67 6 1,11
3 izviđačko odjeljenje 10 10 5 1 160,00 16 2,96
4 kurirsko odjeljenje 7 10 6 228,57 16 2,96
5 pionirsko odjeljenje 9 5 2 1 80,00 8 1,48
6 1.pč 93 144 28 4 189,25 176 32,53
7 2.pč 93 175 45 8 245,16 228 42,14
8 prč 73 19 10 3 43,84 32 5,91
9 pozv 36 34 9 2 125,00 45 8,32
ukupno 343 402 112 27 541 100,00

Popuna nižih jedinica prema godinama rata

Oznaka NJ stanje 1991 1992
T-8450/1 14 13 1
T-8450/2 6 4 2
T-8450/3 16 15 1
T-8450/4 18 16 2
T-8450/5 6 6
T-8450/6 176 137 39
T-8450/7 227 172 55
T-8450/8 34 31 3
T-8450/9 44 37 7
ukupno 541 431 110
Grafički prikaz popune Odreda TO

popuna_odred

Prosječna starost pripadnika odreda iznosi  29 godina,

u punoj fizičkoj snazi za izvršavanje borbenih zadataka. Najmlađi pripadnik je imao 18 a najstariji 58 godinu. Odstupanje od prosječne starosti iznosi u prosjeku 6 godina.

Grupa Prosjek Najmladji Najstariji
vojnici 28,48 18 58
podoficiri 29,60 20 45
oficiri 34,55 19 51

Prosječno brojno stanje 541 pripadnik,

sa odstupanjem u prosjeku od 6,01 pripadnik, što iznosi 3,19% od ukupnpg broja radno-sposobnog stanovništva od 15 – 64 godine opštine, odnosno 1,15% od broja stanovnika opštine Prnjavor po popisu iz 1991. godine.

Prema polu i prosječnom brojnom stanju jedinice:
Pol Svega Prosjek StDev Var Min Maksi % %M15-64 %E
Muški 536 29,05 6,75 45,56 18 58 99,08% 3,16% 1,14%
Ženski 5 25,60 5,27 27,80 20 33 0,92% 0,03% 0,01%
 Ukupno 541 27 6,01 36,68 19 45,5 100,00% 3,19% 1,15%
Grafički prikaz godina starosti
Grafikon starosti pripadnika odreda po kategoriji grupe: vojnici, podoficiri i oficiri

Grafikon starosti pripadnika odreda po kategoriji grupe: vojnici, podoficiri i oficiri

Prema narodnosti stanje popune:

Najviše ima srba sa 96% , što je razumljivo, jer po popisu iz 1991. godine srbi su činili  preko 72% populacije opštine.

Narodnost svega %
Srbi 521 96,30%
Hrvati 3 0,55%
Muslimani 6 1,11%
Ukrainci 11 2,03%
541 100,00%
Prema rodu ili službi na kojoj su raspoređeni, najviše je bilo roda pješadije sa 88% pripadnika.

Pregled prema rodu-službi u nižim jedinicama.

rod/sluzba svega % 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Pješadija 477 88,17% 9 1 16 13 7 172 223 28 8
Artiljerija 1 0,18% 1
Veza 12 2,22% 5 2 4 1
ABHO 2 0,37% 1 1
Tehnička služba KOV 6 1,11% 1 5
Intendantska služba 18 3,33% 1 1 16
Sanitetska služba 14 2,59% 2 2 1 9
Saobraćajna služba 11 2,03% 2 1 1 7
541 100,00% 14 6 16 16 8 176 228 32 45

Na ratištu Zapadne Slavonije (oktobar 91-maj 92), od ukupno angažovanih boraca odreda 88 odsto činili su borci pješadije.(znatno iznad formacije). Angažovanjem na težištu odbrambenih i napadnih zadataka u protivpješadijskoj borbi i POB kao pridodata jedinica okbr.

Prema statusu kategorije borca

prema Zakonu o pravima boraca, RVI…, još nije kategorisano 217 pripadnika odreda.

Svega <> 1 2 3 4 5 6 7
541 217 180 15 21 29 18 29 32
U statusu vojnih invalida ima 126 pripadnika odreda
23,29% pripadnika ima status RVI.
Svega % RVI VRS RVI MUPRS
126 23,29% 123 3
30 pripadnika odreda ili 5,5% je odlikovano  u toku rata,
47 pripadnika nagrađeno ili 8,69% u toku rata .
Najviše je bilo raspoređeno iz naselja Prnjavora 80 pripadnika.
naselje Svega %
Babanovci 7 1,29%
Brezik 5 0,92%
Čivčije 2 0,37%
Čorle 9 1,66%
Crkvena 6 1,11%
Donja Ilova 14 2,59%
Donja Mravica 6 1,11%
Donji Galjipovci 13 2,40%
Donji Palačkovci 10 1,85%
Donji Smrtići 5 0,92%
Donji Štrpci 19 3,51%
Donji Vijačani 27 4,99%
Drenova 26 4,81%
Gajevi 2 0,37%
Gornja Ilova 14 2,59%
Gornja Mravica 11 2,03%
Gornji Galjipovci 3 0,55%
Gornji Palačkovci 22 4,07%
Gornji Smrtići 13 2,40%
Gornji Štrpci 24 4,44%
Gornji Vijačani 14 2,59%
Grabik Ilova 6 1,11%
Gusak 2 0,37%
Hrvaćani 7 1,29%
Jadovica 1 0,18%
Karać 1 0,18%
Konjuhovci 1 0,18%
Kremna 11 2,03%
Kulaši 7 1,29%
Lišnja 1 0,18%
Lužani 4 0,74%
Maćino brdo 2 0,37%
Mlinci 3 0,55%
Mračaj 2 0,37%
Mravica 4 0,74%
Naseobina Lišnja 2 0,37%
Novo Selo 2 0,37%
Okolica 7 1,29%
Okučani 2 0,37%
Orašje 8 1,48%
Otpočivaljka 1 0,18%
Paramije 1 0,18%
Pečeneg Ilova 4 0,74%
Popovići 27 4,99%
Potočani 14 2,59%
Prnjavor 80 14,79%
Prosjek 11 2,03%
Ratkovac 14 2,59%
Šarinci 6 1,11%
Šereg Ilova 3 0,55%
Šibovska 4 0,74%
Skakavci 3 0,55%
Velika Ilova 10 1,85%
Vršani 4 0,74%
Banja Luka 8 1,48%
Čelinac 10 1,85%
Doboj 1 0,18%
Kneževo 11 2,03%
Kotor Varoš 1 0,18%
Laktaši 1 0,18%
Rudanka 1 0,18%
Srbija 1 0,18%
541
Prema komandnoj dužnosti:

Od 3 komandira čete bilo je raspoređeno 7 starješina na dužnost komandira čete TO.

Komandne duznosti
komandant bataljona 1
zamjenik komandanta bataljona 3
pomoćnik komandanta bataljona 7
komandir čete 7
zamjenik komandira čete 6
komandir voda 20
komandir odjeljenja 34
referenti 12
četne/baterijske starješine 10
Prema komandnoj dužnosti i činu stanje:
Komandna duznost čin
komandant bataljona Major
zamjenik komandanta bataljona Poručnik
zamjenik komandanta bataljona Kapetan
zamjenik komandanta bataljona Kapetan 1 klase
pomoćnik komandanta bataljona Vojnik na k-noj dužnos
pomoćnik komandanta bataljona Stariji vodnik
pomoćnik komandanta bataljona Potporučnik
pomoćnik komandanta bataljona Kapetan
pomoćnik komandanta bataljona Kapetan 1 klase
komandir čete Vodnik
komandir čete Stariji vodnik
komandir čete Kapetan 1 klase
zamjenik komandira čete Vojnik na k-noj dužnos
zamjenik komandira čete Vodnik
zamjenik komandira čete Vodnik 1 klase
zamjenik komandira čete Kapetan 1 klase
komandir voda Vojnik na k-noj dužnos
komandir voda Desetar
komandir voda Vodnik
komandir voda Potporučnik
komandir voda Kapetan
Prema činu, najviše bilo vodnika od podoficira i kapetana I klase od oficira.
Naziv čina
Vojnik na k-noj dužnos 13
Razvodnik 15
Desetar 48
Mlađi vodnik 4
Vodnik 46
Vodnik 1 klase 2
Stariji vodnik 3
Stariji vodnik 1 klase 2
Potporučnik 3
Poručnik 1
Kapetan 3
Kapetan 1 klase 6
Major 1p
Komandne dužnosti prema formacijskom položaju u odredu
Komandne duznosti svega % Formacijski položaj TO VES-TO FČ TO
komandant bataljona 1 0,18% KOMANDANT ODREDA TO 31102 k1-maj
zamjenik komandanta bataljona 3 0,53% zamjenik komandanta 31102 k1
referenti 1 0,18% referent opšt poslova 21001 v1k
pomoćnik komandanta bataljona 1 0,18% PK za MiPV 31301 k-k1
pomoćnik komandanta bataljona 1 0,18% PK za Pozadinu 31102 kap
pomoćnik komandanta bataljona 2 0,35% PK za BOP 31102 por
referenti 1 0,18% ref. ThSl 22113 v1k
referenti 1 0,18% ref. InSl 22401 v1k
referenti 4 0,70% ref.SnSl/k-dir sno 32501 por
referenti 2 0,35% izvidjac ABHO 11901 voj
1 0,18% komandir odjeljenja 11801 mlv
2 0,35% komandir odjeljenja 11102 des
1 0,18% komandir odjeljenja 11101 des
komandir voda 1 0,18% komandir odjeljenja 11701 mlv
komandir čete 4 0,70% komandir čete 31102 por-k
zamjenik komandira čete 1 0,18% zkpc-pmvp 31102 por
četne/baterijske starješine 3 0,53% četni starješina 21001 v1k
komandir voda 3 0,53% komandir voda 31101 pp-p
komandir voda 1 0,18% komandir voda 21102 2.sv
zamjenik komandira čete 1 0,18% puškomitraljezac 11103 raz
zamjenik komandira čete 1 0,18% komandir voda 21102 sv
komandir voda 2 0,35% komandir voda 21102 sv
komandir voda 1 0,18% strelac-snajperista 11109 voj
komandir voda 3 0,53% komandir voda 31102 ppor
četne/baterijske starješine 1 0,18% k-dir 1.orbr 11117 des
četne/baterijske starješine 1 0,18% nišandžija 11117 voj
komandir čete 2 0,35% komandir čete 31102 por-k
zamjenik komandira čete 2 0,35% zkpč-pmvp 31102 por
četne/baterijske starješine 3 0,53% četni starješina 21001 v1k
komandir voda 2 0,35% komandir voda 21102 sv
komandir voda 2 0,35% komandir voda 21102 sv
komandir voda 1 0,18% komandir voda 31102 ppor
komandir čete 1 0,18% komandir čete 31001 por-k
zamjenik komandira čete 1 0,18% pom k-dira za MPR 31001 por
četne/baterijske starješine 1 0,18% četni starješina prč 21001 v1k
četne/baterijske starješine 1 0,18% nišandžija BsT 11104 voj
komandir voda 1 0,18% komandir voda 31001 por
komandir voda 2 0,35% komandir voda 21101 z-z1
referenti 1 0,18% k-dir tho/ujedno rukovalac 22113 sv1-z
referenti 1 0,18% medicinski tehničar 12503 des
11,40%
Raspored po dužnosti u odredu
VESR Formacijsko mjesto-položaj svega % 3 4 5
11101 strelac 348 61,05% 299 47 2
11102 izviđač u pješadiji 23 4,04% 14 8 1
11103 nišandžija mitraljeza-PM 11 1,93% 10 1
11103 poslužilac mitraljeza 11 1,93% 10 1
11104 nišanija na BsT 10 1,75% 7 3
11104 poslužilac na BsT 10 1,75% 7 3
11105 nišandžija MB M60 i 82 31 5,44% 24 7
11105 poslužilac MB M60 i 82 31 5,44% 24 7
11109 snajperist 5 0,88% 3 2
11117 nišandžija ručnog bacača 1 0,18% 1
11117 poslužilac ručnih bacača 1 0,18% 1
11801 radio-telegrafist 4 0,70% 1 2 1
11812 telefonist-linijaš 8 1,40% 7 1
11903 dekontaminator 1 0,18% 1
12101 mehaničar za pješ naoružanje 3 0,53% 2 1
12118 механичар за радио-уређаје 1 0,18% 1
12403 kuvar 14 2,46% 12 2
12418 berberin 1 0,18% 1
12501 bolničar 10 1,75% 9 1
12503 medicinski tehničar 1 0,18% 1
12701 vozač automobila 11 1,93% 7 4
21001 KO-KV opšti kurs, SŠ u građanstvu 2 0,35% 1 1
21101 SVŠ smjer pješadija 9 1,58% 1 7 1
21102 KO-KV pješadije kurs ,SŠ u građanstvu 17 2,98% 15 2
21107 KO-KV MB82 kurs ,SŠ u građanstvu 1 0,18% 1
21209 KO računar MB120 kurs SVŠ-SŠG 1 0,18% 1
21802 radiotelegrafist, SŠ,kurs KO 1 0,18% 1
21902 KO izviđački-ABHO. Kurs ,SŠ u građanstvu 1 0,18% 1
22113 KO-za naoružanje kurs,SŠ u građanstvu 1 0,18% 1
22401 InSVŠ- osnovna 2 0,35% 1 1
22404 KO kuvari,SŠ u građ.kurs za kuvare 1 0,18% 1
22503 KO-med.tehničar kurs,SŠ u građanstvu, 1 0,18% 1
31001 Pješadija-VA ili ŠRO 1 0,18% 1
31101 Pješadija-Vojna akademija KOV 15 2,63% 2 13
31102 Pješadija-Škola rezervnih oficira 1 0,18% 1
31202 ŠRO artiljerije 1 0,18% 1
32144 TVA-ŠRO ThSl -naoružanje 1 0,18% 1
32501 Medicinski fakultet i ŠRO 2 0,35% 1 1
Status pripadnika odreda poslije rata:
Grupa Ukupno % <> 1 2 4 5 7 8 10 12 13 14
voj 402 74,31% 60 180 92 3 28 5 17 6 1 10
pof 112 20,70% 7 66 27 1 7 1 2 1
of 27 4,99% 19 4 4
ukupno 541 100,00% 67 265 123 3 1 35 5 22 8 1 11
1. kategorisan borac, 2. statsu RVI, 4. status pripadnika MUP-a, 5. pripadnik VSK, 7. poginuli, 8. nestali, 10. umrli poslije rata, 12. odselili, 13.ranjeni, nisu riješili status, 14. bolesni, nisu riješili status, <> nije riješen status.
Kolektivno naoružanje prema formaciji odreda.Muzej 1.KK

[1] Analiza podataka rađena na osnovu baze podataka izrađene u accessu

Ratni put Odreda TO

Odred  TO PRNJAVOR na  Zapadno-slavonskom ratištu, 13.10.1991. godine

ODBRANA SRPSKOG NARODA NA ZSR 1991-92.

Laminci

Po naredbi komande 5. korpusa Prvi prnjavorski  teritorijalni odred pod komandom kapetana prve klase Živojina Kuzmanovića sa 119 boraca i starješina po kišovitom vremenu 13.10.1991. oko 13.00 časova iz rejona prikupljanja s.Laminci, Gradiška prelazi r. Savu i uvodi se,  pod dejstvom minobacačke vatre i vatre iz snajpera, na  liniju odbrane u Donjim  Bogićevcima, u Zapadnu  Slavoniju, RH,  u zoni odgovornosti 329. oklopne brigade JA. Dijelovi ove jedinice prešli su rijeku Savu 18. 8.1991. i zauzeli pravac s.Gorice – s.Donji Bogićevci – s. Dragalić- s.Medari …[1]

Za komandira Prve čete TO odreda postavljen je k1k Tomašević Slobodan.  Preko radio-Prnjavora građani su svakodnevno informisani o stanju i aktivnostima Odreda u ratnim uslovima.

U toku 15.10.1991. Odred vrši obezbjeđenje razmještaja, a prateći vod  obezbjeđuje prvu liniju. Padom mraka do duboko u noć neprijatelj je dejstvovao jakom artiljerijskom vatrom. Narednog dana, 16.10. Odred se po zadatku izmješta kamionima u poslije podnevnim satima  na novi rejon upotrebe u s. Gređani, ponovo tučeno jakom artiljerijskom vatrom. Nije bilo gubitaka. Stigla je, 18.10.1991.  nova naredba komande 5. korpusa, odred je izvučen iz sastava 2. partizanske brigade TO i pretpočinjen  komandi  329. oklopne brigade na novu lokaciju s. Gornja Varoš, gdje treba da se ljudstvo odmori i pripremi za naredni zadatak. Do 23.10. vršene su provokacije neprijatelja u večernjim satima po rasporedu pozadinskog voda i komande. Stanje u jedinici je normalno, a po naređenju komande 5. korpusa  vrše se pripreme za borbena dejstva, život i rad u zimskim uslovima. Radi se na obuci jedinica i na obezbjeđenju rezervi MTS, hrane odjeće, obuće, sanitetskog materijala i drugih potreba. Na provokacije iz pješadijskog naoružanja odgovoreno je vatrom. Oko podne 27.10. nesrećnim slučajem pri pretresu jedne kuće smrtno je pogođen pripadnik 2. teritorijalne čete odreda, dok se po sunčanom vremenu 1. teritorijalna četa odreda izmješta na položaj rejona Dragalić. do 31.10. kada je zamjenjuje 2. teritorijalna četa. Dalje se radi prema planu i programu jedinice uz redovan odlazak kućama na odmor. Uspostavljena je prijavnica na ulazu i izlazu sela. Prateća četa se naslazi na odmoru. Stanje u odredu je redovno, saopšteno je naređenje 5. korpusa JNA u cilju primjene i poštovanja vatre u gradovima i selima, do 4.11. kada je lakše ranjen u ruku pripadnik 2. čete. Informisani su pripadnici odreda o informaciji vojnicima i starješinama od strane komande 5. korpusa o aktuelnim pitanjima izgradnje borbenog morala. Odluka Predsjedništva SFRJ koja se odnosi na deblokadu kasarni, o preuzimanja poginulih i sahrane vojnih lica, itd. Na povremene provokacije neprijatelja odgovara se vatrom.

Ujutro 25.11. odred se po naredbi kamionima izmješta u s. Gorice oko 16.00 časova. Bilo je užasno blato, a odred je bio pod dejstvom jake artiljerijske vatre. Dio jedinice je odmah zauzeo položaje koji su bili prazni, jer su ih prethodno držali četnici koji su ih napustili. Na položaju je i dalje radio jedan tenk koji je bio pogođen od strane neprijatelja u kome je ostao jedan aktivan vojnik. Nastavljeno je sa smještajem jedinice u postojeće objekte. Te večeri je bila jaka artiljerijska vatra, ali je prošlo bez gubitaka. Ujutro 26.11. vrijeme je bilo oblačno, došla je naredba da se odred izmjesti iz sela Gorice u rejon sela Dragalić[2]protiv 121.brZNG. Oko 8 i 30 minuta došla su vozila za transport. Pošto su položaji u Dragalićima bili nepopunjeni jedan dio jedinice je pješke krenuo sa opremom i naoružanjem na položaje u Dragaliće. Čitavo vrijeme neprijatelj je dejstvovao jakom artiljerijskom vatrom na selo Gorice i rejon Nadvožnjaka. U večernjim satima uspješno je izvršeno izmještanje ljudstva, a lakše je ranjen vojnik 1. čete. neprijatelj je pokušao proboj uz prugu, ali naše jedinice nisu bile ni zauzeli položaj. I dio članova komande odreda izišao je na položaj da bi odbili napad. Tu veče je odbrana vršena iz objekata, jer svi objekti nisu bili zaposjednuti. neprijatelj je odbijen, a stigla je pomoć devet vojnih policajaca iz štaba TO Prnjavor.

Odluka k-danta Odreda TO Prnjavor za odbranu 1991.

Narednih dana je bilo sporadične pucnjave, naročito u večernjim satima i ujutro. Naši borci su te napade odbili. Pristiglo je pojačanje od 34 vojnika iz Smrtića i Popovića, koji su odmah raspoređeni na položaj odbrane odreda. Jedinice se nalaze na položajima, sanje je dobro. Neprijatelj je, ponovo, gađao u poslijepodnevnim satima granatama sa Gorica i sa rejona Poljane iz pješadijskog naoružanja. Lakše je ranjen jedan vojnik iz 1. čete. Raspoloženje u jedinicama je i dalje dobro, a borbeni moral na visini. Sve je spremno naredna borbena dejstva. Na neprijateljska dejstva naše snage žestoko otvaraju vatru iz pješadijskog naoružanja. Odred stabilizira odbranu u zoni odgovornosti 3.okb sa pridodanom mehanizovanom četom 329. Okbr preimenovane u  jugoslovensku vojsku.

ZASTAVA ZEMLJE, KOJE VIŠE NEMA

Idemo, ovo je rat, mi smo vojska bez domovine, idemo da branimo svoj srpski narod…Pero Čolić, pukovnik zapisi o borbama za Staru Gradišku, Sztrug, Donja i Gornja Varoš, Donji Bogićevci, Pivovare, autoput, Voćarice (Srpska Vojska,8.6.1994. str 36-37

Početkom decembra položaje odreda posjetila je delegacija skupštine opštine i donijela poklone vojnicima u hrani, piću i cigaretama. Odred su posjetili i komandant TO opštine i sekretar sekretarijata za narodnu odbranu opštine Prnjavor. U komandu odreda na dužnost pomoćnika komandanta za bezbjednost upućen je pješadijski kapetan iz sekretarijata za NO opštine, koji će kasnije prekomandovan za komandira 1. teritorijalne čete. Dosadašnji pomoćnik komandanta je preuzeo dužnost zamjenika komandanta odreda. Dana 7.12. po hladnom vremenu sa slabim snijegom u rejonu nadvožnjaka pogođen je golf zagrebačke registracije od strane PO voda minom iz BsT. Vozilo je izgorelo, a vozač je iskočio i isti se predao 1. četi. Kod njega je pronađeno velika količina novca u dinarima, slovenačkih tolara i njemačkih maraka. Uhapšeni pripadnik UPF je predat sa dokumentima i novcem organu bezbjednosti 329. okbr i odvežen u Staru Gradišku. Stigla je naredba komandanta OkŠTO Banja Luka o unapređenju u čin vodnika pet pripadnika odreda. U večernjim satima 19.12. po oblačnom vremenu, neprijatelj je napao položaje naših jedinica iz pješadijskog naoružanja. Naše snage odgovorile su iz svih vrsta naoružanja u sadejstvu sa tenkovima i haubicama te odbile taj napad. Nakon odbijenog napada tokom čitavog dana i naredne noći, ponovo su napali iz pješadijskog naoružanja duž čitavog rejona odbrane odreda i zone odgovornosti 329. okbr .

22.12.1991.

Povodom 22. decembra stigla je naredba komandanta vojne pošte 8840 Banja luka o pohvali pet pripadnika odreda i šest za nagradno odsustvo od 10 dana, dok je komandant štaba TO opštine nagradio 14 pripadnika sa pet dana nagradnog odsustva. Istog dana naš odred je pojačan sa 26 vojnih obveznika na čelu sa kapetanom 1. klase, zamjenikom komandira 2. teritorijalne čete. U jutarnjim satima po sunčanom i hladnom vremenu počeo je jak artiljerijski napad iz rejona Poljane  usmjeren na pravcu s. Medara. Neprijatelj je gađao i višecijevnim bacačima raketa, a u večernjim satima naši su odgovorili dejstvima iz haubica. Sutradan je ubačena grupa PVF u šumu Prašnik koja je dejstvovala snajperskom vatrom po vozilima koji su snabdijevali odred. U 24.00 časa 31.12. došlo je do pucnjave u kojoj je ranjen (samoranjavanje) vojnik na prijavnici iz sastava 2. čete. Pripremljen je doček Nove godine, a predstavnik komande 329. okbr su došli u naš odred i čestitali Novu godinu. Narednog dana u ranim jutarnjim časovima neprijatelj je artiljerijom napao rejone s. Trnova, s. Mašiće i s. Gorice. Naši su odgovorili na vatru i odbili napad. U toku dana nije bilo jačih dejstava, ali je gađan u rejonu Prašnika PO zoljom naš kamion za nabavku municije i hrane koji se vraćao iz Stare Gradiške, ali nije pogođen.

Dragalić, 1991.

Borbena dejstva Odreda u 1992. godini

U toku dana 3.1. stiglo je naređenje o totalnom prekidu vatre istoga dana u 18.00 sati. Primirje je ispoštovano sa obadvije strane. Naredni dani su protekli mirno uz poštovanje primirja. Odred su posjetili delegacija komade 329. okbr sa pukovnikom, načelnikom štaba. Pristigla je i delegacija sela Šarinaca iz naše opštine sa poklonima u jelu i piću, pletenih čarapa i priglavaka. Organizovano je i proslava Božića. Opština je 11.1. kupila i dovezla 160 novih maskirnih uniformi. Stanje u jedinici je redovno. U 14,00 sati 13.1. izvršena je razmjena poginulih zarobljenika na benzinskoj pumpi. Razmijenjen je naš jedan za njihova dva zarobljenika. U večernjim satima njihovi su pripucali iz pješadijskog naoružanja. Takođe, u večernjim satima, 15.1. došlo je do manjih provokacija od strane hrvatskih bojovnika jer je u međuvremenu priznata Hrvatska od strane EZ. Idućeg dana u rejonu nadvožnjaka izvršena je razmjena zarobljenika. Na referisanju u komadi odreda, komandant štaba TO opštine pročitao naredbe komandirima jedinica  o : osiguranju borbenog rasporeda jedinica, zabrani iznošenja ličnog naoružanja iz zone b/d  i o preduzimanju mjera. Stanje u jedinicama je redovno. Primirje se poštuje, a dolazi posjeta  delegacije iz komade okbr sa misijom UN (oficir veze iz Grčke, Portugalije, Holandije i vozač iz Španije) u vezi poštovanja primirja. Komandant odreda TO je u sastavu delegacije okbr koja učestvuje u pregovoru sa predstavnicima HV i predstavnicima vlasti u Novoj Gradišci, radi regulisanja prekida vatre i razmjene zarobljenika.

zima 1992.

Ujutro 7.2. otpočeo je žestok pješadijski napad od strane HV dejstvima minobacača, PAM-a i pješadijskog naoružanja. Na napad je odgovoreno samo pješadijskim naoružanjem uz ranjavanje jednog borca 2. čete. U noćnim satima, neprijatelj je ponovo počeo sa napadom iz minobacača, PAM-a i pješadijskog naoružanja u pravcu naše komande. U prije podnevnim satima otpočeo je napad HV dejstvima artiljerijskih granata iz pravca s.Gorica preko rejona Dragalić na s.Medare, gdje su se vodile borbe iz pješadijskog naoružanja. U toku dana stalno su bile provokacije od strane HV iz streljačkog naoružanja. U predvečerje iz rejona s.Mašića ispaljeni su na naš rejon odbrane pet tenkovskih granata, a u večernjim satima otpočeo  je pješadijski napad iz pješadijskog naoružanja i minobacača od strane HV. Dejstvovalo se i iz pravca s. Poljane. Idućeg dana iz pravca Prašnika grupa HV ponovo je gađala kolonu naših vozila iz PO „Zolje“ i pogodila kamion gdje je jedan vojnik poginuo a dva ranjena pripadnika JA. Na osnovu naređenja komande 329. oklopne brigade JA 20.2. uvedene su patrole radi kontrole međuprostora, a komandant odreda odlazi sa članovima mirovne misije, na pregovore sa predstavnicima HV u Novoj Gradišci. U međuvremenu, ponovo je bilo otvaranje vatre od strane HV i prekid primirja. U poslije podnevnim satima 23.3. po sunčanom i sparnom vremenu počeo je opšti napad iz minobacača, artiljerije i streljačkog naoružanja iz rejona: Poljana, Kovačevca, Visoke Grede i Gorica. Napad je bio žestok. Odgovoreno je iz svih naoružanja. Ranjen je jedan borac 2. teritorijalne čete teže u nogu od tromblonske mine. Odvezen je sanitetom u bolnicu u Bosansku Gradišku, a odatle je upućen u VMC Banja Luka. Napad je trajao do kasno u noć. idućeg dana obnovljen je napad artiljerijskim oružjem iz svih rejona. Granata je pogodila objekat kod komande pri čemu je lakše ranjen u lice pripadnik kurirskog odjeljenja. Komandant odreda 27.3. odlazi u Štab TO u Prnjavor na razgovor sa komandantom TO opštine o složenoj situaciji u BiH (Bos. Brod, Derventa). Idućeg dana podnijet je zahtjev komandi 329. okbr da se jedinica prebaci u rejon Prnjavora. Na referisanju u komadi brigade je odobren zahtjev. Pokrenuta je procedura izvlačenja jedinice i prebacivanje u rejon Prnjavora i upoznata jedinica. Usljed dejstva tenkovske granate iz rejona Prvče pogođen je nadvožnjak iznad bunkera pri čemu je ranjen i povređen dva boraca 1. čete. Zbog problema oko prebacivanja jedinice u Prnjavor, komandant sa načelnikom štaba okbr odlaži na službeni razgovor kod komandanta 5. Korpusa VJ. General je tražio da odred i dalje ostane na istom položaju u sastavu okbr. Stanje u jedinici da postepeno dolazi do pojedinačnog napuštanja jedinice. Saznali smo da je 10.4. ranjen komandant 329. okbr pukovnik Simić. Stanje na dan 11.4. je 190 pripadnika jedinice po spisku. Komandant Korpusa 17.4. je posjetio jedinicu i pohvalio kao najbolju jedinicu na frontu, ali i obavjestio da jedinica i dalje ostaje na položaju. Nema odlaska u prnjavor. Prije ponoći 19.4. otpočeo je opšti napad od strane neprijatelja iz svih oruđa. Efikasno je uzvraćeno, bez gubitaka. U toku sunčanog dana, 25.4. bilo je mirno oko 19.00 sati iz sastava 3. okb (2. okč) ispaljeno je nekoliko mina iz minobacača 60 mm. Potom neprijatelj ispaljuje dvije mini 60 mm iz minobacača, gdje druga pada u dvorište prodavnice  linije odbrane 2. čete, kada smrtno stradaju, za stolom,  dva vodnika, teže ranjen jedan vojnik i lakše zamjenik komandira 2. čete.

Dana 27.04. u 8.00 sati  održan je sastanak komandanta odreda, komandanta Štaba TO opštine, predstavnika opštine sa komandantom 5. korpusa u vezi situacije u Derventi i preseljenje odreda u Prnjavor. Predloženo je da odred ostane na liniji u Dragaliću do dolaska snaga UN. Dolazi informacija (08.05.) da se 5. korpus JA i ostale snage TO  transformiše u oružane snage srpske BiH. AVL se izjašnjavaju o odlasku u SRJ. Većina odlučila da ostanu. Opšta mobilizacija, svi v/o trebaju da se jave u kasarnu „Kozara“, jer ne mogu se direktno upućivati u RJ. brojno stanje odreda 192 borca. Patrole UNPROFOR-a patloriraju u zoni odgovornosti odreda. provokacije HV i daje su prisutne. Uspostavljena telefonska linija (93) sa snagama HV. Izvršena posjeta 27.05. predstavnika komande okbr i komandanta Štaba TO Prnjavora u komandi odreda i iskazana zabrinutost zbog situacije u opštini Prnjavor i lošeg sistema rukovođenja i komandovanja u 327. mt brigadi na liniji prema Derventi. Dogovoreno je da odred po smještaju u logorskoj prostoriji u rejonu brane Drenova dobiva osnovni zadatak obezbjeđenje objekata i intenzivna obuka za izvršavanje raznih oblika borbenih dejstava u cilju odbrane teritorije opštine. Obezbjeđeni su šatori na smještaj bataljona na logorskoj prostoriji po izvlačenju jedinice. Narednog dana odigrana je fudbalske utakmice između jedinica odreda. Prvo mjesto 1. četa. Isplaćena 01.06.,  akontacija plate po 15.000 dinara. I dalje se vrši razmjena kod nadvožnjaka u prisustvu UNPROFOR-a , Nepalskog bataljona. U kasnim noćnim satima u komandu odreda dolazi obavijest da je usvojen zahtjev za premještanje jedinice u rejon Prnjavora. Izvršeni su pripreme za premještanje odreda sa MTS.

Snage Hrvatske vojske

121.brZNG kasnije 121. brigada HV

Pregled ratnog puta Odreda TO:

 
POCETAK ZAVRSETAK REJON OPSTINA BRIGADA ZADATAK
18.9.1991. 10.10.1991. Vučijak Prnjavor TO opštine mobilizacija
10.10.1991. 12.10.1991. Laminci Bos.Gradiška 2.partbrTO marš
13.10.1991. 15.10.1991. Donji Bogićevci Nova Gradiška 2.partbrTO odbrana
16.10.1991. 18.10.1991. Gređani Nova Gradiška 2.partbrTO rezerva
18.10.1991. 26.10.1991. Gornja Varoš Nova Gradiška 329.okbr rezerva
27.10.1991. 30.10.1991. Dragalić Nova Gradiška 329.okbr 1.č.odbrana
27.10.1991. 30.10.1991. Gornja Varoš Nova Gradiška 329.okbr obezbjeđenje
30.10.1991. 24.11.1991. Dragalić Nova Gradiška 329.okbr 2.č.zamjena
25.11.1991. 26.11.1991. Gorice Nova Gradiška 329.okbr rezerva
26.11.1991. 31.12.1991. Dragalić Nova Gradiška 329.okbr odbrana
1.1.1992. 15.6.1992. Dragalić Nova Gradiška 329.okbr odbrana
15.6.1992. 15.6.1992. Dragalić Nova Gradiška TO opštine marš
16.6.1992. 30.6.1992. Brana Drenova Prnjavor TO opštine odmaranje

Šema ratnog puta odreda TO u danima

Pregled ratnog puta Odreda TO Prnjavor na zapadno-slavonskom ratištu 1991-1992. godine

Odred u Slavoniji ostaje osam mjeseci do dolaska snaga UNPROFOR-a.

Grafikon b/d i primirja

Grafikon b/d i primirja

Od 246 dana boravka na ratištu odred je 90 dana bio u borbenim dejstva u odbrani ili trpio provokativna dejstva neprijatelja:

U okviru borbenih dejstava vrijeme je bilo:Grafikon vremena u izvršavanju b/z

i kroz njega je prošlo veliki broj boraca, od kojih su tri poginula i više ranjeno. Ovdje su stečena prva ratna iskustva.

Odred TO u 1.lpb 1.lpbr Prnjavor

Naredbom komamdanta 2.vo i komande 5.KK o preformacijom jedinica TO od 16.6.1992. godine odred se preformira u 1. bataljon novoosnovane Prnjavorske lake pješadijske brigade VRS.

Preko rejonskih štabova TO organizuje se akcije pomoći porodicama čiji su pripadnici iz odreda na skidanju ljetine i obezbjeđenju drva.

Odstupni marš

Formirana je marševska kolona, 14.6. u 9.00 časova otpočeo je po marš po planu.  Kolona je prošla kroz Prnjavor. Sve je bilo veličanstveno i oko 12.00 sati kolona je stigla i jedinice razmještena po četama u šatore u rejonu jezera u Drenovi.

Komandant TO opštine saopštio je 16.6. da je naša jedinica u sastavu Lake pješadijske brigade Prnjavor kao 1. bataljon. Nova formacija bataljona 399 vojnika i starješina. Popuna napreduje sporo i nema čvršće veze sa komandom brigade. Vrijeme kišovito i preti opasnost da se poruše šatori zbog nevremena.

16.6. Odred u sastavu Lake pješadijske brigade Prnjavor kao 1. bataljon.

Reporteri lista „Naš zavičaj“ zabilježili su reportaže o jednom komandiru čete, članu komande odreda i borcima odreda na ZS ratištu.


[1] i 16.krajiška motorizovana brigada prešla je r. Savu 25.9.1991,godine iz pravca Gradiške.

Rukopis Borbeni put Prve prnjavorske lake pješadijske brigade 1991.-1995., 1997.godine, str.2

(Po)ratne price: Zivko (Živojin, Žika) Kuzmanovic, komandant, novinski članak iz NIN.a 2371, 7. maj 1996. godine

[2] vidi Izvod iz odluke k-danta b-odreda TO Prnjavor za odbranu, odobrene od k-danta 329. okbr  pukovnika Ratomira Simića

6.10.1991. napadnuta kolona komandanta Banjalučkog korpusa JNA, gen-ppuk Nikola Uzelac , između sela Bijela stijena i Donjeg Čaglica u opštini Pakrac. ( Honologija događaja 1990-1995. str.143)

Mobilizacija

Mobilizacija ratnih jedinica JNA

Za odbranu srpskog naroda i srpskih teritorija, u maju mjesecu 1991. godine počinju prva pozivanja – mobilizacije vojnih obveznika s područja opštine Prnjavor, u ratne jedinice JNA, a po zahtjevima komande 5. korpusa.Prioritet su vozači u OMJ JNA.

Mobilizacija TO opštine

Mobilizacija, kao planska aktivnost prelaska na ratnu organizaciju u opštini Prnjavor, sprovedena je po mobilizacijskim pravilima bivše JNA, a prema mobilizacijskom razrezu[1].

Prva ratna opšta mobilizacija jedinica i ustanova Teritorijalne odbrane opštine počela je pravovremeno od 18.9.1991. godine, bez proglašenja ratnog stanja, i počela da funkcioniše po ratnoj organizaciji i formaciji.

Plansko narastanje ratne teritorijalne odbrane odvijalo se postupno u največem broju ratnih jedinica i dinamikom izvršenja u skladu sa zahtjevima razvoja situacije na teritoriji opštine i neposrednom okruženju. Potpuno je mobilisan samo Odred teritorijalne odbrane, dio ratne komande štaba TO i prostorne jedinice teritorijalne odbrane u mjesnim zajednicama, prema pregledu;

Pregled narastanja jedinica teritorijalne odbrane u cilju obezbjeđenja potrebnog nivoa b/g – mobilizacije od 18.9.1991. godine.

RATNA JEDINICA   svega         % sept okt nov dec jan feb mart apr maj jun
OpŠTO 18 0,50% 6 7 3 2
rjšto 14 0,39% 8 1 1 4
zšč 72 2,02% 11 1 25 17 18
1.OdTO 316 8,85% 316
Odred TO 254 7,11% 53 42 114 5 5 24 2 8 1
pdv 28 0,78% 2 2 12 10 2
rjtomz 909 25,45% 510 37 8 14 11 8 62 161 98
rjtomz 857 23,99% 378 163 25 5 4 21 44 161 56
PbTO 45 1,26% 11 22 12
2.mtb 1 0,03% 1
2.OdTO 656 18,37% 101 392 163
3.OdTO 25 0,70% 25
hab122 31 0,87% 20 10 1
lpav 75 2,10% 22 38 15
mb120 13 0,36% 2 8 3
pionv 16 0,45% 3 3 10
pov 15 0,42% 4 6 5
rjVV 149 4,17% 3 88 58
vT-12 28 0,78% 1 20 7
vvp 19 0,53% 19
2.mtb 31 0,87% 31
Ukupno 3572 100,00% 1231 255 75 134 21 34 342 945 534

U prvim danima mobilizacije prema planovima popune jedinica odazvalo se 1231 vojni obveznik ili 34 % od ukupnog broja mobilisanih-pozvanih.

Prema godini mobilizacije, izvršenje popune ratnih jedinica TO

RATNA JEDINICA svega % 1991 1992
OpŠTO 18 0,50% 6 12
rjšto 14 0,39% 9 5
zšč 72 2,02% 11 61
1.OdTO 316 8,85% 316
Odred TO 254 7,11% 209 45
pdv 28 0,78% 4 24
rjtomz 909 25,45% 569 340
rjtomz 857 23,99% 571 286
PbTO 45 1,26% 45
2.mtb 1 0,03% 1
2.OdTO 656 18,37% 656
3.OdTO 25 0,70% 25
hab122 31 0,87% 31
lpav 75 2,10% 75
mb120 13 0,36% 13
pionv 16 0,45% 16
pov 15 0,42% 15
rjVV 149 4,17% 149
vT-12 28 0,78% 28
vvp 19 0,53% 19
2.mtb 31 0,87% 31
Ukupno 3572 100,00% 1695 1877

1. Prema strukturi popune ratnih sastava i jedinica TO

vojnika podof oficira ima % ratna jedinica sleduje oficira podoficira vojnika
1 17 18 0,50% OpŠTO 24 22 1 1
1 3 4 0,11% RjŠTO Donji Vijačani 10 5 1 4
1 1 2 0,06% RjŠTO Potočani 10 5 1 4
1 2 1 4 0,11% RjŠTO Prnjavor 10 5 1 4
1 1 2 4 0,11% RjŠTO Šibovska 10 5 1 4
63 8 1 72 2,01% zšč 56 3 6 47
239 56 21 316 8,84% OdTO 343 18 28 297
203 45 6 254 7,10% OdTO 343 18 28 297
25 2 1 28 0,78% pdv 35 2 4 29
147 12 1 160 4,48% sp četa TO mjesne zajednice Donji Vijačani 96 3 5 88
122 11 1 134 3,75% sp četa TO mjesne zajednice Potočani 96 3 5 88
108 20 9 137 3,83% sp četa TO mjesne zajednice Prnjavor 96 3 5 88
80 12 1 93 2,60% sp četa TO mjesne zajednice Smrtići 96 3 5 88
173 21 4 198 5,54% sp četa TO mjesne zajednice Štrpci 96 3 5 88
171 14 2 187 5,23% sp četa TO mjesne zajednice Velika Ilova 96 3 5 88
42 4 46 1,29% ss vod TO mjesne zajednice Drenova 23 1 2 20
46 1 3 50 1,40% ss vod TO mjesne zajednice Gornja Mravica 23 1 2 20
75 6 81 2,27% ss vod TO mjesne zajednice Gornji Vijačani 23 1 2 20
28 6 1 35 0,98% ss vod TO mjesne zajednice Kremna 23 1 2 20
68 8 76 2,13% ss vod TO mjesne zajednice Kulaši 23 1 2 20
65 7 1 73 2,04% ss vod TO mjesne zajednice Palačkovci 23 1 2 20
45 5 50 1,40% ss vod TO mjesne zajednice Pečeneg Ilova 23 1 2 20
65 6 4 75 2,10% ss vod TO mjesne zajednice Šibovska 23 1 2 20
23 1 24 0,67% ss vod TO mjesne zajednice Smrtići 23 1 2 20
16 4 1 21 0,59% ssvod TO mjesne zajednice Čorle 23 1 2 20
23 4 27 0,76% ssvod TO mjesne zajednice Donja Mravica 23 1 2 20
23 1 24 0,67% ssvod TO mjesne zajednice Galjipovci 23 1 2 20
14 14 0,39% ssvod TO mjesne zajednice Kokori 23 1 2 20
25 25 0,70% ssvod TO mjesne zajednice Konjuhovci 23 3 2 20
22 2 24 0,67% ssvod TO mjesne zajednice Okolica 23 1 2 20
30 4 34 0,95% ssvod TO mjesne zajednice Vršani 23 1 2 20
34 7 41 1,15% vod TO mjesne zajednice Donji Galjipovci 23 1 2 20
37 4 41 1,15% vod TO mjesne zajednice Hrvaćani 23 1 2 20
44 1 45 1,26% vod TO mjesne zajednice Lišnja 23 1 2 20
46 5 51 1,43% vod TO mjesne zajednice Naseobina Lišnja 23 1 2 20
33 10 2 45 1,26% PbTO 51 3 5 370
579 61 16 656 18,35% 2.OdTO 440 21 34 370
22 2 1 25 0,70% 3.OdTO 343 2 5 16
21 6 4 31 0,87% hab122 23
67 7 1 75 2,10% lpav 23
11 2 13 0,36% mb120 23
16 16 0,45% pionv 23
14 1 15 0,42% pov 23
138 7 4 149 4,17% rjVV 343
23 4 1 28 0,78% vT-12 23
19 19 0,53% vod vojne policije 23
30 3 2 35 0,98% 2.mtb/327.mtbr
3078 384 113 3575 100,00% Ukupno 3215 149 185 2371

2. Pregled popune ratnih jedinica prema starosnoj strukturi

Grupa ratna jedinica svega % 15-19 godina 20 do 29 godina 30 do 39 godina 40 do 49 godina 50 do 59 godina preko 60 godina
3-voj rjšto 3 0,08% 1 2
3 zšč 63 1,76% 3 31 25 4
3 1.OdTO 239 6,69% 3 141 85 9 1
3 Odred TO 203 5,68% 4 121 63 12 3
3 pdv 25 0,70% 2 14 8 1
3 rjtomz 801 22,41% 12 191 206 226 157 9
3 rjtomz 771 21,57% 5 247 202 191 108 18
3 PbTO 33 0,92% 1 12 9 9 2
3 2.OdTO 579 16,20% 22 276 193 72 16
3 3.OdTO 22 0,62% 2 13 6 1
3 hab122 21 0,59% 2 5 9 5
3 lpav 67 1,87% 3 39 20 4 1
3 mb120 11 0,31% 1 5 4 1
3 pionv 16 0,45% 4 10 2
3 pov 14 0,39% 1 6 7
3 rjVV 138 3,86% 30 72 25 8 3
3 vT-12 23 0,64% 1 15 6 1
3 vvp 19 0,53% 4 9 6
3 2.mtb 30 0,84% 2 6 15 6 1
4-pof OpŠTO 1 0,03% 1
4 rjšto 4 0,11% 1 3
4 zšč 8 0,22% 1 2 2 3
4 1.OdTO 56 1,57% 1 21 28 6
4 Odred TO 45 1,26% 29 15 1
4 pdv 2 0,06% 2
4 rjtomz 90 2,52% 1 36 22 24 7
4 rjtomz 75 2,10% 25 16 22 11 1
4 PbTO 10 0,28% 2 7 1
4 2.OdTO 61 1,71% 1 34 20 4 2
4 3.OdTO 2 0,06% 2
4 hab122 6 0,17% 1 3 2
4 lpav 7 0,20% 3 3 1
4 mb120 2 0,06% 1 1
4 pov 1 0,03% 1
4 rjVV 7 0,20% 6 1
4 vT-12 4 0,11% 1 3
4 2.mtb 3 0,08% 2 1
5-of OpŠTO 17 0,48% 1 5 8 3
5 rjšto 7 0,20% 2 3 2
5 zšč 1 0,03% 1
5 1.OdTO 21 0,59% 6 10 5
5 Odred TO 6 0,17% 2 3 1
5 pdv 1 0,03% 1
5 rjtomz 18 0,50% 1 8 4 4 1
5 rjtomz 11 0,31% 1 3 5 2
5 PbTO 2 0,06% 1 1
5 2.OdTO 16 0,45% 6 7 1 1 1
5 3.OdTO 1 0,03% 1
5 hab122 4 0,11% 2 2
5 lpav 1 0,03% 1
5 rjVV 4 0,11% 3 1
5 vT-12 1 0,03% 1
5 2.mtb 2 0,06% 1 1
Ukupno 3575 100,00% 104 1410 1066 645 320 30


Pregled nacionalne strukture sastava TO opštine

Narodnost svega % vojnika podof oficira
Srbi 3330 93,28% 2859 372 99
Hrvati 34 0,95% 33 1
Muslimani 115 3,22% 104 5 6
Ukrainci 80 2,24% 70 6 4
Poljaci 1 0,03% 1
Česi 1 0,03% 1
Crnogorci 4 0,11% 3 1
Italijani 5 0,14% 4 1
ukupno 3570 100,00% 3074 384 112


U narednom periodu od prnjavorskih boraca formiraju se sljedeće jedinice:Brojna veličina TO Opštine 3570 vojnih obveznika.
U ratne jedinice TO opštine :  Štab, Odred TO, PDV, PoB i jedinice TO u mjesnim zajednicama u prva tri mjeseca, do kraja decembra 1991. godine mobilisano je 1693 vojnih obveznika, a od januara do maja 1992. godine mobilisano još 1877 vojnih oveznika iz rezervnog sastava svih kategorija.
Brojna veličina TO u početnom periodu rata bila je promjenljiva- od 1228 na početku mobilizacije (90 v/o ušli su u brojno stanje Odreda TO u nastavku rata i predpočinjavanju jedinicama JNA) do  57
 na dan 19.05.1992. godine. U brojnoj veličini TO obuhvata sve jedinice TO iz rezervnog sastava I dio jedinica JNA u toku aprila i maja 1992. godine koje su bile predpočinjene TO Opštine Prnjavor.

Prnjavorska laka pješadijska brigada,

Motajički bataljon u sastavu 327. odnosno 27. motorizovane brigade  i

popunjava se jedinica „Vukovi sa Vučijaka“. Kasnije su to najelitnije jedinice u sastavu Vojske Republike Srpske.

I na području opštine desili su se događaji koji su uznemirili stanovništvo, tako između sela Palačkovci i Štrpci na magistralnom putu Prnjavor-Derventa 8. septembra 1991. godine oko tri sata i 15 minuta miniran je most na rijeci Vijaka, te se saobraćaj odvijao drugim pravcima.[2]

Republika Hrvatska i dalje pojačava svoje snage u rejonu Bosanske posavine.                               Na području Bosanskog Broda i Dervente, prema vojnim izvorima, nalazi se 5 kompletnih brigada Zbora narodne garde, ojačane pripadnicima HOS-a i  jakim artiljerijskim i tenkovskim formacijama Republike Hrvatske. Do tada je otkriveno 70-tak tenkova i više transportera ZNG kojima se komanduje iz stožera Republike Hrvatske.[3]

Na području naše opštine, usljed razvoja poznatih događaja i novonastale situacije i potrebe obezbjeđenja pune borbene gotovosti 18. septembra 1991. godine na osnovu naređenja Okružnog štaba TO Banja Luka, Komande 5. krajiškog korpusa i komande 1. vojne oblasti[4], a zbog nastale i potrebe obezbjeđenja pune  borbene gotovosti od 20.00 časova počelo je  izvršenje mobilizacije jedinica  Štaba teritorijalne odbrane opštine Prnjavor. Pored mobilizacije štaba  i prištabskih jedinica TO-zaštitno-štabne čete,  mobiliše se i najjača manevarska jedinica Odred TO Prnjavor[5], protivdiverzantski vod(odred), pozadinska baza, što je po pregledu popune iznosilo 509 pripadnika: oficira, podocicira i vojnika, bez streljačke nastavne čete i jedinice TO mjesnih zajednica iz kojih će kasnije nastati Prnjavorska laka pješadijska brigada[6]. Čete TO brojale su 96 pripadnika po formaciji (tri streljačka voda) sa 23 i prateći vod sa 16 pripadnika. Samostalni streljački vodovi po mjesnim zajednicama brojali su po 23 pripadnika.

Mobilizacija ratnih manevrskih snaga TO opštine je izvršena na osnovu mobilizacijskih planova TO iz dobro izrađenog Plana upotrebe TO opštine: mobilizacijske procjene za OpŠTO sa prištabskim jedinicama, dopuna procjene za period januar-maj 1991. godine i mobilizacijske procjene za OdTO, kao i plana pozadinskog obezbjeđenja mobilizacije TO opštine[7].

Mobilizacija ratnih prostornih jedinica TO u mjesnim zajednica izvršena je po šemi Uzbunjivanja rejonskih štabova TO Prnjavor, Šibovska, Potočani i Donji Vijačani.

Primljeni signal za mobilizaciju komandant rejonskog štaba TO predaje  komandiru samostalne čete, odnosno voda TO mjesne zajednice. Izvršena je podjela naoružanja po ratnoj formaciji u sve mjesne zajednice u kojima su formirane ratne jedinice TO mjesne zajednice (uključujući i muslimansku Mravicu i Galjipovce). Kasnije je povučeno naoružanje iz voda TO MZ Mravica_Galjipovci.

U maju 1992. godine TO opštine u prostorne strukture imala na rasporedu 4 rejonska štaba TO, pet četa TO po 93 priupadnika i 15 samostalnih streljačkih vodova TO mjesnih zajednica po 23 pripadnika, ukupno 850 pripadnika.

Kada se uzme u obzir mobilisane operativne snage TO od 509 pripadnika, i u aprilu formiranje 2. odreda TO opštine jačine 436 (tri pješadijske čete)  što je obzirom na brojnost i opremljenost sa prostornim jedinicama TO opštine  bila značajna vojna sila od 2500 pripadnika.

Snage za podršku jedinica TO činile su vodovi MB i bestrzajnih topova a kasnije os i druge snage.tavljeni dijelovi 327.mtbr kroz baterije haubica 122mm, topove T-12, čete MB 120mm, baterije PAT

Formiranje Odreda teritorijalne odbrane TO Prnjavor

pristupilo se po objavi mobilizacije 18.9.1991. godine. U njegov sastav ulazilo je ljudstvo starosti do 35 godina s teritorije opštine Prnjavor i dobrovoljcima. Formacijski odred su činili komanda, 1 i 2. pješadijska četa (svaka sa tri streljačka voda i prateći vod) i prateća četa (vod minobacača 82mm sa 4 oruđa, 2 minobacača 60mm i vod bestrzajnih oruđa sa dva topa BsT), odjeljenje veze, izviđačko, kurirsko i pionirsko odjeljenje, pozadinski vod sa tri odjeljenja (intendansko, tehničko i sanitetsko).Formacijsko brojno stanje 343 pripadnika.

mobTO

Karta odluke o mob TO

Pregled izvršenog pristizanja ljudstva  u OdTO po nižim jedinicama (20.9.1991.)[8]

Broj vojnih obvjeznika u evidenciji VO Prnjavor VTO Banja Luka, raspoređenih u odred TO pred mobilizaciju 1991. godine

Broj vojnih obvjeznika u evidenciji VO Prnjavor VTO Banja Luka, raspoređenih u odred TO pred mobilizaciju 1991. godine

Pregled izvršenog pristizanja ljudstva  u OdTO po kategoriji vojnih lica (20.9.1991.)

Mobilizacija ne teče po planu i prvog dana mobilizacije popuna sa pripadnicima jedinice koji su bili na rasporedu , iznosi 50%. I pored problema u odzivu na mobilizaciju, počinje naoružavanje i obuka jedinica,  bojevo gađanje i  priprema za izvršavanje borbenih zadataka, dok se u rejonskim štabovima: Donji Vijačani, Potočani i Šibovska nastavljene aktivnosti na popuni nepopunjenih jedinica odreda i jedinica po MZ. U toku dana 20. i 21. 09. održana je zajednička sjednica Štaba TO sa predsjednikom SO-e Prnjavor i Savjetom za NO[8]   radi razmjene informacija o stanju popune jedinica, političko-bezjedonosnoj situaciji u opštini i podršci organa opštine i preduzeća mobilizaciji jedinica i njihovoj aktivnosti. Odred TO zadržava nacionalnu zastupljenost.

 

Za načelnika Štaba TO postavlja se kapetan prve klase Živojin Kuzmanović.

Grafikon narastanje Štaba TO, Odreda i jedinica TO u mjesnima zajedenicama do kraja 1991. godine

Vrše se pripreme za dejstva Odreda van područja opštine

Vrše se pripreme za dejstva Odreda van područja opštine po načelima upotrebe jedinica TO. Početkom oktobra nastavlja se sa izvršenjem bojevog gađanja pripadnika manevarskih jedinica TO i TO iz mjesnih zajednica, koji su u svojim očekujućim rejonima, opremanje jedinica ručnim PO naoružanjem i intendantskom opremom i prelazi se na pozadinsko snabdijevanje od JNA. Izdato je naređenje za uređenje teritorije,  izradu grudobrana i obezbjeđenje na raskrsnicama i mostovima Prnjavor, Tromeđa i Kulaši. Sve ove aktivnosti odvijaju se u saradnji sa pripadnicima aktivnog i rezervnog sastava milicije, odnosno SJB Prnjavor.

Tokom noći 1/2.10.  provocirani i rastjerani su na punktu pripadnici voda TO Kremna od strane jedinice Veljka Milankovića. U toku dana 02.10. održan je zajednički sastanak  užeg dijela Štaba TO  opštine sa Savjetom za NO i predsjednika političkih stranaka na kome je podržan rad štaba i aktivnosti jedinica uz svesrdnu pomoć svih prisutnih, kao i zakazana posjeta predsjednika SO-e i predsjednika stranaka Odredu TO na Vučijaku, mobilizacijskom zborištu.

izmještanje i transport naoružanja i municije iz kasarne Derventa u rejon Ribnjaka

Ribnjak 1991.

Uspješno je izvršeno izmještanje i transport naoružanja i municije iz kasarne Derventa u rejon Ribnjaka Prnjavor, radi formiranja ratnih jedinica. Obezbjeđenje daje jedinica TO Štrpci.

 

 

 

Krajem septembra , nakon naređenja komandanta OkŠTO puk Petar Spasojević, počinju pripreme Odreda TO za dejstva van teritorije opštine.

U toku dana 5.10.1991.g. dolazi naređenje komande 5. korpusa  general potpukovnika Nikole Uzelca o formiranju brigade TO u mjestu Rakovačke bare, Banja Luka, koja će preći u Zapadnu Slavoniju i uključiti se u zaštiti  srpskog naroda, što Štab prihvata, dok se prijavilo samo 100 vojnih obveznika od 302 koliko je odred bio popunjen[9]. 7.10. je napisana naredba o pokretu odreda TO van područja opštine, što 9.10. dolazi do promjene komandnog sastava odreda. Na osnovu naredbe komandanta TO opštine[10] za komandanta odreda postavlja se Kuzmanović Živojin, kapetan I klase, za zamjenika Aulić Srećko, poručnik,  a za referenta operativno-nastavnih poslova kapetan Đurđević Vitomir.

Odred se upućuje u rejon razmještaja selo Laminci

Narednog dana 120 vojnika odreda upućuje se u rejon razmještaja selo Laminci kod Bosanske Gradiške u objekte osnovne škole, dok ostali dio odreda, prema naredbi Štaba TO izvrši pripremu MTS i opreme i upućivanje u sastav odreda, što je  11.10.1991.g.  upućeno u Lamince još 140 vojnika. Međutim, 81 vojni obveznik se vratio istog dana u Prnjavor  ne želeći da se priključi odredu radi izvršavanja zadatka preko r. Save. Isti su razduženi sa ličnim naoružanjem i vraćeni u Prnjavor. Odred u Lamincima je kompletiran sa ljudstvom i MTS brojnog stanja 178 vojnika i starješina, svi rezervnog sastava[11].

Naredbom komandanta 5. korpusa JNA (banjalučkog) u sastav Druge partizanske brigade ulazi i Odred TO Prnjavor u rejonu Donji Bogićevci., i odredi TO Laktaši i Srbac.

Mobilizacijska zborišta ratnih jedinica TO:

Jedan od stalnih zadataka rejonskih štabova TO je popuna odreda TO pripadnicima prostornih jedinica TO opštine , koji nikako da se popuni do pune ratne formacije, zbog čestih promjena brojnog stanja.

Dolazak dobrovoljaca i napuštanje jedinice sa ličim naoružanjem je česta pojava. I pored toga, odred uspješno izvršava borbeni zadatak u s.Dragaliću.

Inače, Procenat mobilizacije stanovništva opštine Prnjavor u Vojsku Republike Srpske bio je oko 18%[12], što je više od teoretskih normi, koji predviđaju maksimalno naprezanje od 15%. U nekim opštinama RS bilo je 2%

Na dan obilježavanja godišnjice mobilizacije 1. odreda TO opštine i upućivanje u b/d na Zapadno-slavnosko ratište, 13.10.1992. godine, pred prvi put postroljenom brigadom, u govoru, komandant brigade major Vlado Živković, ističe:

18.9.1991. godine naređenje komandanta V korpusa, danas I krajiškog korpusa VRS o mobilizaciji u to vrijeme mnogi su o naređenjima diskutovali, a mi u teritorijalnoj odbrani opštine Prnjavor, kako to dolikuje vojnicima izvršavali (dileme nije bilo).

Bila je to borba bez metka, granata – jednom riječji diferencijacija u Teritorijalnoj odbrani opštine Prnjavor. Jedna so od rijetkih opština , zahvaljujući svima nama koji smo uspjeli staviti svo naoružanje pod kontrolu i okrenuti ga protiv zajedničkog neprijatelja.zakletva 13-10-1992_govor

Brojno stanje po mobilizaciji jedinica prikupljeno je na osnovu spiskova Štaba TO o jedinicama TO opštine, uručenih poziva sekretarijata za NO  i izvoda iz Vob-8 nadležnog opštinskog organa.

ZAKLJUČAK

Opštinski štab teritorijalne odbrane i Opštinski sekretarijat za narodnu odbranu sa uspjehom su izvršili pozivanje i raspored vojnih obveznika u ratne jedinice teritorijalne odbrane opštine i ratne jedinice JNA prema postojećim planovima popune-razreza u skladu sa naređenjem za mobilizacije komande 5.korpusa JNA i Okružnog štaba teritorijalne odbrane Banja Luka.

Osnovni problem u izvršenju mobilizacije je bio odziv vojnih obveznika u ratn e jedinicezloga.

U prvim danima mobilizacije , prema pregledu, odziv je bio:

  • operativne jedinice TO opštine mobilisano 335, a planirano 423 ili 79%
  • ratne jedinice teritorijalne odbrane mjesnih zajednica 1862 ili 52%,
  • ratne jedinice 5. korpusa JNA mobilisano 244 lica, a planirano 691 ili 35%
  • ratna jedinica „Vukovi sa Vučijaka“ u sastavu 329.okbr u decembru, sa 35 pripadnika
  • ostale ratne jedince iz ostataka 327.mtbr sa 1378 pripadnika
  • ratne jedinice 7. korpusa JNA pozvano 1302, a planirano po razrezu 1066 ili 122%, pozivani na četiri mjeseca tzv. vojne vježbe.
  • Ukupno 5.156[13] boraca TO i JNA opštine Prnjavor.

Do formiranja Vojske Republike Srpske, maja 19921. godine, mobilisano je ili raspoređeno u jedinice TO i JNA 5.117 pripadnika opštine, što čini 11% stanovnika po popisu iz 1991. godine.

Kraj rata, 31.12.1995. godine, opština je imala u evidenciji 11.987 vojnih obveznika[14] (27% u odnosu na broj stanovnika, raspoređeno u VRS 4.382 lica 73%, u jedinice policije 218 lica 4%. Broj poginulih 361, broj ranjenih 1.214, ukupno izbačenih iz stroja 1.575 boraca, što iznosi 53% na broj raspoređenih u VRS; 3,4% u odnosu na broj stanovnika opštine.

[13] U toku aprila i maja na platnom spisku i materijalnom obezbjeđenju jedinica Štaba TO opštine Prnjavor bilo je 5703 vojna obveznika (komanda i 1. i 3. četa Trstenci,vod Pjevalovac, vod mb82, TBG. Objekat Ljubić,  (zapađanje k-danta TO opštine)

[14]  Prema pregledu stanja vojnih obveznika sekretarijata MO Banja luka koje je pokrivalo 13 opštine Bosanske Krajine (Banja Luka, Gradiška, Kneževo, Koz. Dubica, Kotor Varoš, Laktaši, Novi Grad, Prijedor, Prnjavor, Sanski Most, Srbac, S.Kostajnica, Čelinac). Sa 514.528 stanovnika, sa 132.414 vojnim obveznicima, raspoređeno 63.437 boraca u VRS, ili 79%, u jedinice policije 3.386 ili 4.2%. Broj poginulih 3.944, broj ranjenih 10,233, ukupno izbačenih iz stroja 14.177 boraca, što iznosi 22,3% na broj raspoređenih u VRS; 2,75% u odnosu na broj stanovnika opština regije. Dok je 2.623 izbjeglo vojnu obavezu.

[1] Prema pregledu planova razvoja RJ i ostalih struktura u opštini Prnjavor 1991. godini ukupan razrez iznosio je 2.085 ljudstva i 96 motornih vozila.

[2] D. Radičić: Hronologija događaja 1990-1995,2002.god. str.130

[3] RIN Svitanja., 30.oktobar 2002.god. str.9

[4] Naređenje OkŠTO Banja Luka , broj 12/2-72 i naređenje k-de 5.korupusa JNA, str. pov. broj 12-452, a u vezi naređenja k-de .VO, str.pov.broj 1643-64

[5] Plan pozadinskog obezbjeđenja  mobilizacije RJ 8450

[6] Prikaz ratnog puta brigade komandanta brigade u listu Prnjavorske brigade „Glas borca“ broj 1. od 1.12.1994 .godine, str. 4 i interviju komandanta 1.KK dat „Glasu borca“

[7] Plan intendantskog obezbjeđenja mob.TO opštine,[7] prema naređenju Okružnog štaba TO Banja Luka od 23.3.1992. godine- 31 objekat

[8] Pregled toka upućivanja poziva u stvarnoj mobilizaciji. Na sjednici Savjeta za narodnu odbranu održanoj 7.10.1991. godine, razmatrana je trenutna političko-bezbjedonosna situacija na području opštine i izvršenje mobilizacije ratnih jedinicasavjetNO-7.10.1991

[9] Podaci iz ratnog dnevnika odreda na dan 6.10.1991.godine

[10] naredba  pov. broj 05/213-1 od 9.10.1991. godine

[11] Podaci iz ratnog dnevnika odreda na dan 12.10.1991.godine, a prema vlastitom  istraživanju brojnog stanja odreda na dan 13.10.1991. otvoren je datum učešća u ratu u VP 8840 Banja Luka za 183 pripadnika odreda. Samo 77 borca su od prvog dana mobilizacije, tj od 18.9.1991. godine

[12] U odnosu na broj stanovnika opštine Prnjavor po popisu od 1991. godine od 47.055 stanovnika i evidentiranih 8.365 učesnika rata u nadležnom opštinskom organu uprave iz 2019. godine

Sastav  5. korpus:

– prištapske jedinice
– 16. kmtbr (Banja Luka)
– 343. mtbr (Pijedor)
– 329. okbr (Banja Luka)
10. partd (Prijedor)
– 40. partd (Požega)
– 188. pontb (Banja Luka)
– 5. map (Banja Luka)
– 5. mpoap (Banja Luka)
– 5. lap PVO (Banja Luka)
– 293. inžp (NOva Topola)

Sastav 17. korpus:
– prištapske jedinice (17. riv je bio u Osijeku)
– 670. pontb (Slavonski Brod)
– 51. grb (Beli Manastir)
– 11. partizanska divizija (Doboj)
– 38. partiznaska divizija (Brčko)
– 12. pmbr (Osijek)
– 92. mtbr (Tuzla)
– 327. mtbr (Derventa)
– 395. mtbr (Tuzla)
– 12. map (Vinkovci)
– 158. mpoabr (Đakovo)
– 17. lap PVO (Vinkiovci)
– 497. inžp (Tuzla)

Stradanje pripadnika Odreda TO

Osnovne karakteristike Sanitetskog obezbjeđenja Odreda za čitav tok rata je stalno angažovanje stručnih medicinskih radnika

Mobilizacijom Odreda TO u pogledu SnOb formirano je sanitetsko odjeljenje u pozadinskom vodu sa punom popunom po formaciji, a kao upravni organ i član komande odreda stalno se nalazio referent sanitetske službe u funkciji doktora medicine.

Značajna karakteristika za čitav tok rata je stalno angažovanje stručnih medicinskih radnika u ratne jedinice TO-brigade i to doktora medicine i medicinskih sestara,  a u pješadijskim jedinicama i raspoređeni vojnici sa vesom 12501 bolničara, nosioci povređenih i oboljelih i vozači sa motornim vozilima, jačine do 10 pripadnika što je činilo 30 posto angažovanih, odnosno 30% od ukupno angažovanih pripadnika odreda.

Ratni zadatak u sanitetskom obezbjeđenju odreda ogledao se u pružanju prve i medicinske pomoći od strane boraca i pripadnika sanitetskog odjeljenja Odreda.        Pružena prva pomoć na mjestu ranjavanja ili na bližem bezbjedonosnom mjestu bila je od vitalnog značaja kao i brza evakuacija do ratnih bolnica u Gradiškoj i Banja luci, što je skraćivalo vrijeme između ranjavanja i zbrinjavanja , kao i smanjivalo smrtnost kod ranjenih boraca.

Pregled ranjenih pripadnika Odreda

Grupa Dogadjaj Oblik Svega %
3 rana 1 4 6,35%
3 rana 2 4 6,35%
4 rana 1 4 6,35%
5 rana 1 1 1,59%
ukupno 13 20,63%

13 ranjenih pripadnika Odreda ili 20,63% od ukupnog broja povrijeđenih i oboljelih, od kojih teže ranjenih 4 pripadnika iz kategorije podoficira.

Pregled povređenih i oboljeli po kategorijama povreda i oboljenja

10,91% u odnosu na brojno stanje Odreda.

Grupa Dogadjaj Kategorija Svega %
3 rana Glava i vrat 2 3,39%
3 rana Grudni koš 1 1,69%
3 rana Ekstremiteti 5 8,47%
3 povreda Ekstremiteti 1 1,69%
3 povreda Ostala oboljenja (očni, ušni, kožni) 1 1,69%
3 bolest Internističke bolesti 9 15,25%
3 bolest Neuropsihijatrijske bolesti 4 6,78%
3 bolest Ostala oboljenja (očni, ušni, kožni) 16 27,12%
4 rana Glava i vrat 1 1,69%
4 rana Ekstremiteti 3 5,08%
4 povreda Ekstremiteti 1 1,69%
4 bolest Internističke bolesti 4 6,78%
4 bolest Zarazni bolesnici 1 1,69%
4 bolest Ostala oboljenja (očni, ušni, kožni) 6 10,17%
5 rana Glava i vrat 1 1,69%
5 povreda Ekstremiteti 1 1,69%
5 bolest Neuropsihijatrijske bolesti 1 1,69%
5 bolest Ostala oboljenja (očni, ušni, kožni) 1 1,69%
ukupno 59 100,00%

Ranjen jedan oficir, 4 podoficira i  8 vojnika

Upotreba naoružanja sa projektilima velike kinetičke energije prouzrokovala je obimna razaranja tkiva i organa, a ako su bili povređeni vitalni organi smrtnost je bila stalna.             Inače dolazilo je do ranjavanja sa većim defektima mekih tkiva, uključujući krvne sudove i živce.   Kod ranjavanja osnovna karakteristika jest da je ono nastalo dejstvom  minsko-eksplozivnih sredstava (mina, granata, PPM, ručnih bombi i dr.), a ređe dejstvom vatrenog (streljačkog ) oružja.11,6% u odnosu na brojno stanje odreda i 40,65%  od povriđenih sa područja opštine do 20.maja 1992. godine

U većem broju  slučajeva do povređivanja je dolazilo zbog dejstva eksplozivnog oružja. Ove povrede bile su mnogo teže od povreda izazvanih vatrenim  oružjem, zbog nepravilnosti projektile (gelera) kao i velike konetičke energije i proizrokovale su veoma teške rane. Ipak su bile češće izolovane povrede u odnosu na multipne i kombinovane,a povrede ekstremiteta bile su uvijek stalne.

Prema vrsti djestva oružja, najviše stradalih od minsko-eksplozivnih sredstava, najčešće lakši oblici

G Dogadjaj Dejstvo Svega %
3 rana MES-a 7 11,86%
3 rana streljačko 1 1,69%
3 povreda MES-a 2 3,39%
3 bolest MES-a 1 1,69%
3 bolest oboljenja 27 45,76%
3 bolest udes 1 1,69%
4 rana MES-a 4 6,78%
4 povreda udes 1 1,69%
4 bolest MES-a 1 1,69%
4 bolest oboljenja 10 16,95%
5 rana MES-a 1 1,69%
5 povreda MES-a 1 1,69%
5 bolest oboljenja 2 3,39%
ukupno 59 100,00%

Prema starosti pripadnika najviše je povrijđenih u dobi 20 -29 godina,

Dogadjaj Starost Svega %
rana 20 do 29 godina 9 1,66%
rana 30 do 39 godina 3 0,55%
rana 40 do 49 godina 1 0,18%
povreda 20 do 29 godina 2 0,37%
povreda 30 do 39 godina 1 0,18%
povreda 40 do 49 godina 1 0,18%
bolest 20 do 29 godina 25 4,62%
bolest 30 do 39 godina 12 2,22%
bolest 40 do 49 godina 5 0,92%
ukupno 59 10,91%

Prema obliku povređivanja, većinom lakše povređivanje

Grupa Dogadjaj Oblik Svega %
3 rana 1 7 11,86%
3 rana 2 1 1,69%
3 povreda 1 2 3,39%
3 bolest 1 29 49,15%
4 rana 1 4 6,78%
4 povreda 1 1 1,69%
4 bolest 1 11 18,64%
5 rana 1 1 1,69%
5 povreda 1 1 1,69%
5 bolest 1 2 3,39%
ukupno 59 100,00%

lakši oblici sa malim procentima upućenih u ratne bolnicu i na dalja liječenje

Sanitetsko zbrinjavanje jedinica teritorijalne odbrane opštine regulisano je kroz sanitetsko zbrinjavanje 5.Korupusa VJ, kasnije 1.KK VRS.

Pregled povređenih je prema kategoriji prikazano u Novom glasniku Vj, broj 1/94 strana 102

Članak Naš zavičaj Prnjavor, decembra 1992.str.7

U prnjavorskoj ratnoj bolnici spašeni su životi brojnih boraca

Naš zavičaj, Prnjavor, decembra 1992.str7

Sada, kada su frontovi malo dalje od prnjavorske ratne bolnice, ljudski je prozboriti o onima ko)i su proteklih pet mjseci danonoćno radili da bi spasili
živote boraca, koji su ratne rane vidali u toj zdravstvenoj ustanovi. Za doktoricu Bogdanu Vrhovac kažu borci daje neumorna,  da su na njenom licu čitali sate sreće kada ranjenik progovori i počne priču o svojim teškim momentima u ratovanju i ranjdvanju. Sastavljala je često dan i noć dežurajući na odjelu ili u hirurškoj sali u danima kada je dolazilo podosta ranjenih. Кao šef odjela za liječenje ranjenih boraca u dokumentaciju bolnice zavela je podatke u dosije 1000 onih koji su u toj ustanovi tražili spas za liječenje ratnih rana. Bili su to borci od Modriče, pa do Кnina, i svi su otišli sa riječima hvale za dr Bogdanu i njenu ekipu. Oni su nas i molili da pišemo o vrijednoj doktorici i njenim sestrama. koja je. kako reče najsretni, kada je sada borci zacijeljenih rana posjećuju sa riječima zahvalnosti.                                                            Iz toliko teških i napornih radnih dana zamolili smo doktoricu Bogdanu da nam se na momenat priseti najtežeg dana.
„Jedan od tih teških dana ostaon i jeduboko urezan u dušu. Bio je to osmi juni kada su stizali ranjeni sa fronta i to u većem broju. Lik mladog borca iz Velike Sočanice  nikada neću zaboraviti. Imao je tešku povredu grudnog koša i donje vilice, bio je pri svjestiali nije mogao  da govori. Dokumenta nije imao kod sebe, a valjalo je sve evidentirati. Na moje pitanje , zna li da piše, odgovorio je treptanjem
očiju. Na svesci je napisao da se zove Đukić Stanimir. Pogled muje govorio sve-
sretan je što je živ”,
— Uspjesi su zajednički, a time i pohvale koje stižu na adrese zaposlenih na Vašem odelu?
— Za sve što je učinjeno na ovom odjelu za naše ranjenike, pored mene ljekara, iz vanredne hirurške ekipe iz Banje Luke, veliku ulogu imale su moje medicinske sestre, koje su neumorno danonoćno bdjele nad našim ranjenicima. Iz početka nadzorna sestra na odjelu bila je Brankica Pehar, da bi kasnije došla Nada Segić, a nakon povratka sa ratišta, u septembru mi je došla Gordana Preradović“. U smjenskom radu smenjivalo se 12 sestara: Ranka Mitrić, Drenka Raković. Ljubinka Cvijanović, Milica Bunić, Veselinka Кnežević, Verica Humanjuk, Snježena Panzalović, Slađana Božunović, Ljiljana Sarić,Radosava Кuzmanović, Borka Grumić i Milica Mitrović, a za nivo higijene na odjelu brinule su se naše pomoćne radnice,takođe, danonoćno: Gordana Lakić, Ivananka Ćetojević, Ljubinka Keser, Ljubica Radonjić, Gospa Deket i Petra Živković.

-Da se prisjetimo nekih od boraca  koji su u toj bolnici uspješno oporavljeni.

U ovoj ratnoj hiruškoj bolnici naši hirurzi radili su najsloženije operacije. Imali smo takav slučaj  da su kod jednog borca izvadili metak iz zida desne srčane komore  i sadase pacijent  uspješno oporavlja. Imam dragih likova  naših boraca doji su mi ostali u sjećanju: Milorad Radić iz Dervente; Petar Radanović iz M.Sočaniie,  Marinko Dumanić iz Drijena, Petar Cvjetković iz Modriče. Milutin Simić iz Prnjavora. Dušan Gavrić iz Teslića. Novak Nović iz Osinje, Aleksandar Sredojević iz Gradiške, Mara Milanković iz Osinje,  Goran Docić i Ljubiša Кljunić iz Mravice. Petar Кresojević iz Vijačana. Milorad Žunić iz Кremne, Slobodan Кovačević iz Dervente. Nebojša Branković iz Dubice, Nedeljko Pezerović iz Husrpovaca,  Vojko Vukajlović iz Кulaša ,Marko Novaković. iz V, Sočanice. Ljubomir Gvozdenović iz Кalenderovaca,  Zoran Miljević iz Gline, Milić Nenad iz Кnina i mnogi drugi.

Sada, svakodnevno u moju ordinaciju pristižu oporavljeni ranjenici da vide kako sam, kako su sestre. I na ulici susrećem svoje borce i to su mi veoma dragi susreti, kada ociećaš zahvalnost za pruženo – to je ipak najveća nagrada za čovjeka, „ističe doktorica Bogdana Vrhavac, šef odjela u prnjavorskoj bolnici.