1992.godina

IZILAZAK JEDINICA TERITORIJALNE ODBRANE OPŠTINE PRNJAVOR NA GRANICE OPŠTINE-MOTAJICU

Karta ratnog puta RJTO-lpbr

Početkom 1992. godine kada još nije stvorena Vojska Republike Srpske, a polazeći od  procjene ugroženosti opštine Prnjavor ratnim dejstvima iz pravca Derventa , stalno se prati vojnopolitička situacija od organa lokalne vlasti i dalje se organizuju formirane jedinice TO po mjesnim zajednicama na izvršavanje obezbjeđenja važnih objekata i uspostavljanja vojnih punktova na pojedinim putnim komunikacijama po naređenjima rejonskih štabova TO..

Počinje formiranje novih ratnih jedinica. Pored formiranih rejonskih štabova teritorijalne odbrane Prnjavor, Potočani, Donji Vijačani i Šibovska, formira se jedinica vojne policije i baterija PVO.

U Šibovskoj od jedinica rejonskog štaba Šibovske, Potočana i čete Trstenaca, koja je bila u sastavu 327.mtbr JA koja se rasipala, počinje formiranje Drugog teritorijalnog odreda opštine Prnjavor[1] i prilagođavanje na ratnu situaciju.

Počela je obuka posade za haubičku bateriju 122mm, bateriju PAT-a 20/3 i topova T-12, a kasnije i stvaranje pozadinske baze za kompletno snabdijevanje i opremanje prnjavorskih jedinica naoružanjem, MTS i hranom.

Početni raspored snaga TO opštine

Početni raspored snaga TO opštine

Karta obostranog rasporeda ratnih jedinica TO opštine i protivničke strane

zaposjedne linije odbrane od Trstenaca do magistralnog puta Prnjavor-Derventa (Pjevalovac- Agićko brdo-Agići)

U drugoj polovini marta mjeseca 1992. godine borbena dejstva iz Krajine i Zapade Slavonije prenose se u  BiH. Komanda štaba TO,  rukovodstvo  opštine, političke strukture  procjenjujući opasnost po opštinu, a po odobrenju komande 5. Korpusa JA, donosi odluku da Drugi novoformirani Odred TO 24.03. zaposjedne liniju od Trstenaca do magistralnog puta Prnjavor-Derventa (Pjevalovac- Agićko brdo-Agići)[2],

Položaji 2.odreda TO u reonu Lipe u pravcu s. Kobaš

Položaji 2.odreda TO na Lipama iz pravca s.Gornji Smrtići

a 26.03. 1992. predhodnica četa TO Smrtići izlazi na sjeverne padine Motajice, a  potom i borbeni raspored jedinica za podršku,  i zaposjedanjem te linije blagovremeno je spriječen prodor neprijatelja ka Prnjavoru, jer je već taj dio  bio tučen artiljerijom  paravojnih snaga.

Motajica, položaji april 1992. karta operat.OpŠTO

Motajica, položaji april 1992. karta operat.OpŠTO

Štab TO opštine, svoje komandno mjesto izmješta u ambulantu u rejon Gornjih Smrtića, Bilo je izvesnih problema, naročito organizacijskih, što je rješavano u hodu. Kompletna oprema i naoružanje stavljeni su u formacije. Na pozadinskom obezbjeđenju štaba TO opštine Prnjavor nalazile su se skoro sve jedinice na ovom području  organizovane preko centralne pozadinske baze u Šibovskoj.

 

Položaji na Babinom brdu sa pravca

 

Početkom  aprila uz ratna dejstva na utvrđivanju odbrane prema Pavlom brdu, Vakufu Sedlićima, Rašićima, kao i borbe na Markovcu i pravcem na  Bijelom brdu. Ispad kao oblik napada je izvršen na čvrstu neprijateljsku liniju zbog svog strateškog značaja položaja na Bijelom brdu uz veliki broj ranjenih.

Ispad napada je izvršen na položaje na Bijelom brdu uz veliki broj ranjenih.

Drugi bataljon na prvom postrojavanju radi izvršavanja borbenog zadatka, 10. juni 1992. godine, dvorište osnovne škole u Donjim Vijačanima

Krajem aprila u sastav 2.Odreda TO ulazi i još jedna četa mjesne zajednice Potočani, čime je pojačano brojno stanje Odreda, preko formacije. Komanda štaba TO premješta se na novu lokaciju u rejon Izvor, Gornji Palačkovci na komunikaciji Prnjavor-Derventa. Komanda V korpusa na ovim prostorima formira taktičku grupu, u čiji sastav ulazi i 2. Odred i sve jedinice ponovofomirane 327 mtbr.

Početkom maja 2. Odred u sadejstvu sa 327.mtbr po komadi TG izveo je novi napad na Bijelo brdo sa velikim gubicima u poginulim  i ranjenim borcima odreda. U istom periodu dolazi do formiranja još jednog bataljona  (3. Odred)  od jedinica TO mjesne zajednice Štrpci i mjesne zajednice opštine Derventa Agići.

Naredbom Predsjedništva SRJ, sa prostora BiH se izvlače jedinice JA, a Drugi Odred je prerastao u Prvi Motajički bataljon, koji 25.05.1992. godine ulazi  kao 1.mtb u sastav ponovo formirane 327. motorizovane brigade JA, kasnije 27. motorizovane brigade, koja je podčinjena 5. Korpusu VJ.

Počinje formiranje Vojske Republike Srpske, jedinice TO[3] se preformiraju u jedinice VRS, a 29. maja dolazi naredba o formiranju Prve Prnjavorske lake pješadijske brigade. Komanda štaba TO postavlja se za komandu brigade, a za komandanta kapetan prve klase Vlado Živković , komandant štaba TO.

Od jedinica iz rejonskih šabova Donji Vijačani i Potočani, 08.06. formiran je Drugi bataljon kojim je komandovao kapetan prve klase  Nemanja Segić  u čiji sastav ulazi Potočanska četa koja je već imala borbena dejstva na Bijelom Brdu.

U sastav brigade ulazi i Odred TO koji se posle zaključenog primirja u Zapadnoj Slavoniji, RH vratio u Prnjavor, kao Prvi bataljon.

Formiranje Trećeg bataljona komandanta kapetana prve klase Ratka Desića obavljeno je 28.06.1992. godine.

U toku formiranja, Prnjavoska brigada, sa vojnom policijom i PDV, upućuje se po naređenju u borbena dejstva u operaciji „Koridor“ na Cer (Mišinci) gdje je u žestokoj borbi teško ranjen komandant Drugog bataljona Nemanja Segić, a komandu preuzima kapetan prve klase Milorad Kuzmanović, do tada komandir Prve čete.

U oslobađanju Cera učestvuju i pripadnici 1.udarnog bataljna 1.KK  Vukovi sa Vučijaka, koji već u aprilu i maju vode borbe u Trstencima i Derventi, u sastavu 327.mtbr, kao udarni bataljon 1.KK.

lokacija za prvo postrojavanje Prlpbr u oktobru 1992. igralište FK“Ljubić“

Prvo postrojavanje lake pješadijske brigade Prnjavor izvršeno je poslije oslobađanja Broda, 9.oktobra 1992. godine. Ratni reporteri „Našeg zavićaja“ zabilježili su ovo postrojavanje na gradskom stadionu u Prnjavoru

 

 

Istureno komandno mjesto K-de 5.KK i Opštinskog štaba TO

Tomić Srđan, Prnjavor, 13.10.2011. godine

[1] Jačeg formacijskog sastava sa tri teritorijalne pješadijske čete, vidi organizacionu strukturu odreda.

[2] Karta rasporeda jedinica TO opštine prnjavor

[3] Prema vlastitom istraživanju u jedinice teritorijalne odbrane opštine i jedinice 327.mtbr  koje su bile na rasporedu, pozadinskom obezbeđenju i platnim listama Štaba TO bilo je raspoređeno oko 2.626 pripadnika TO, i to:  2.OdTO-  1172 boraca, 3.OdTO 254 boraca; Štab TO opštine 31 članova štaba, baza 69 pripadnika, hab122 99 pripadnika; mb120mm 28 pripadnika, pdv-iv 70 boraca; zšč (sastava ks , vv i zv) 90 pripadnika; lpav 107;pionv 15; pov 33;vT_12 30 pripadnika,  RjŠTO 37 pripadnika; 832 pripadnika jedinica mjesnih zajednica TO opštine Prnjavor i pridodata jedinica „Vukovi sa Vučijaka“ sa 162 pripadnika, 

Prvi odred u sastavu 329.okbr na ratištu u Zapadnoj Slavonici sa 541 pripadnik, i jedinice 327.mtbr sa 792 pripadnika. Ukupno angažovanih pripadnika navedenih RJ JNA i TO sa područja opštine 3.959 boraca.