30 godine od mobilizacije u opštini

30 godina od stvarne, ratne mobilizacije u opštini Prnjavor

MOBILISANO PRVIH 1517 PRIPADNIKA TERITORIJALNE ODBRANE OPŠTINE

  1. o.m. biće 30 godina od mobilizacije ratnih jedinica teritorijalne odbrane opštine i JNA koje se popunjavaju sa područja naše opštine. Prilika da se sjetimo svih onih boraca koji su izvršavali svoju obavezu da brane Jugoslaviju.
  • U prvim  mjesecima mobilisano 1.491 pripadnika teritorijalne odbrane opštine Prnjavor,  do 15. oktobra  još 250, a do maja 1992. godine  domobilisano još 1.897 vojna obeveznika. Ukupno mobilisano (prvi put) u  ratne jedinice ukupno 3388 pripadnika teritorijalne odbrane. 
  • U jedinice JNA u septembu mobilisano 116 vojnih obveznika, a do maja 1992. godine domobilisano je ukupno 834 pripadnika JNA.
  • Ukupno mobilisano sa područja opštine Prnjavor u ratne jedinice TO i JNA 4259 vojna obveznika
  •  5298 raspoređenih pripadnika TO i JNA prošli kroz ratne jedinice TO i JNA do maja 1992. godine
ratna jedinica TO opštine svega % 1991 1992
OpŠTO 15 0,44% 4 11
rjšto 13 0,38% 9 4
zšč 64 1,89% 12 52
Odred TO 250 7,38% 210 40
1.OdTO 320 9,45% 320  
pdv 27 0,80% 4 23
rjtomz 926 27,33% 607 319
rjtomz 845 24,94% 575 270
2.OdTO 563 16,62%   563
3.OdTO 9 0,27%   9
hab122 39 1,15%   39
lpav 51 1,51%   51
mb120 6 0,18%   6
pionv 13 0,38%   13
pov 13 0,38%   13
rjVV 161 4,75%   161
vT-12 21 0,62%   21
vvp 15 0,44%   15
2.mtb 37 1,09%   37
ukupno mobilisano TO 3388 100,00% 1741 1647

Početak raspada SFRJ

Raspadom Jugoslavije, koje je počelo u 1990. i 1991. godini, kroz nasilno otcjepljenje Slovenije i Hrvatske, a kasnije i Bosne i Hercegovine, zbog težnji muslimana i Hrvata istom cilju. Srpski narod u Bosni i Hercegovini našao se u teškoj situaciji, poštujući odluke Predsjedništva SFRJ, a u situaciji formiranja i naoružavanja paravojnih snaga Muslimana i Hrvata. Identična situaciji bila je i na području opštine.

Na području naše opštine, uslijed razvoja poznatih događaja i novonastale situacije i potrebe obezbjeđenja pune borbene gotovosti 18. septembra 1991. godine na osnovu naređenja Okružnog štaba TO Banja Luka, Komande 5. krajiškog korpusa i komande 1. vojne oblasti[1], zbog nastale i potrebe obezbjeđenja pune  borbene gotovosti od 20.00 časova počelo je  izvršenje mobilizacije jedinica  Štaba teritorijalne odbrane opštine Prnjavor. Pored mobilizacije štaba  i prištabskih jedinica TO-zaštitno-štabne čete,  mobiliše se i najjača manevarska jedinica Odred TO Prnjavor, protivdiverzantski vod, pozadinska baza, što je po pregledu popune iznosilo 509 pripadnika: oficira, podoficira i vojnika, bez streljačke nastavne čete i jedinice TO mjesnih zajednica iz kojih će kasnije nastati Prnjavorska laka pješadijska brigada. Samostalne pješadijske čete TO brojale su 96 pripadnika po formaciji (tri streljačka voda) sa 23 i prateći vod sa 16 pripadnika. Samostalni streljački vodovi po mjesnim zajednicama brojali su po 23 pripadnika.

Karta mobilizacijsko zborišta

Mobilizacija ne teče po planu i prvog dana mobilizacije popuna sa pripadnicima jedinice koji su bili na rasporedu , iznosi 50%. I pored problema u odzivu na mobilizaciju[2], počinje naoružavanje i obuka jedinica,  bojevo gađanje i  priprema za izvršavanje borbenih zadataka, dok se u rejonskim štabovima: Donji Vijačani, Potočani i Šibovska nastavljene aktivnosti na popuni nepopunjenih jedinica odreda i jedinica TO po MZ.

 

U toku dana 20. i 21. 9. održana je zajednička sjednica Štaba TO sa predsjednikom SO-e Prnjavor i Savjetom za NO   radi razmjene informacija o stanju popune jedinica, političko-bezbijednosnoj situaciji u opštini i podršci organa opštine i preduzeća mobilizaciji jedinica i njihovoj aktivnosti. Odred TO zadržava nacionalnu zastupljenost.

O mobilizaciji jedinica TO opštine Prnjavor, komandant TO opštine Prnjavor, kaže:

Kratka analiza mobilizacije i popunjenost jedinica daje se kroz sledeće preglede, iz perioda mobilizacije: koje jedinice i koliko je mobilisano-popunjeno, po strukturi, starosti, nacionalnosti

  1. Pregled narastanja mobilizacija i popunjavanja ratnih jedinica TO opštine i JNA po mjesecima u cjelini:

    Vojna pošta svega % sept okt nov dec jan feb mart apr maj
    3780 Banja Luka, 14.PoB 18 0,42% 15 2         1    
    5290 Banja Luka, 14.PoB 14 0,33% 11 2       1      
    9396 Banja Luka, 14.PoB 3 0,07% 3                
    4352 Banja Luka, pontb 6 0,14% 3 2             1
    6817 Banja Luka, inžp 92 2,16% 67 8 6 2 1 1   1 6
    8840 Banja Luka, 329.okbr 79 1,85% 9 10 14 13 3 2 2 1 25
    3164 Derventa 327.mtb 579 13,59% 8 246 7 3 1 3 79 163 69
    6510 Derventa, mtb 5 0,12%   5              
    3164 Derventa, 4.mtč 38 0,89%                 38
    T-22206 Prnjavor 92 2,16% 24     1 1   31 18 17
    8840 Banja Luka, OdTO 250 5,87%   54 43 113 5 5 22 2 6
    T-22206 Prnjavor 347 8,15% 320 4         12 9 2
    T-22206 Prnjavor 926 21,74% 543 40 8 16 11 8 60 144 96
    T-22206 Prnjavor 845 19,84% 380 165 25 5 4 19 43 149 55
    T-22206 Prnjavor 37 0,87%             10 17 10
    T-22206 Prnjavor 891 20,92%             149 480 262
    T-22206 Prnjavor 37 0,87%                 37
    Ukupno mob 4259 100,00% 1383 538 103 153 26 39 409 984 624
  2. Pregled narastanja mobilizacija i popunjavanja ratnih jedinica TO opšti ne i JNA po godinama u cjelini:

    Vojna pošta svega % 1991 1992
    3780 Banja Luka 18 0,42% 17 1
    5290 Banja Luka 14 0,33% 13 1
    9396 Banja Luka 3 0,07% 3  
    4352 Banja Luka 6 0,14% 5 1
    6817 Banja Luka 92 2,16% 83 9
    8840 Banja Luka 79 1,85% 46 33
    3164 Derventa 579 13,59% 264 315
    6510 Derventa 5 0,12% 5  
    3164 Derventa 38 0,89%   38
    T-22206 Prnjavor 92 2,16% 25 67
    8840 Banja Luka 250 5,87% 210 40
    T-22206 Prnjavor 347 8,15% 324 23
    T-22206 Prnjavor 926 21,74% 607 319
    T-22206 Prnjavor 845 19,84% 575 270
    T-22206 Prnjavor 37 0,87%   37
    T-22206 Prnjavor 891 20,92%   891
    T-22206 Prnjavor 37 0,87%   37
      4259 100,00% 2177 2082

Pregled planskog narastanja štabova, jedinica i ustanova TO opštine

U prvim danima mobilizacije prema planovima popune jedinica odazvalo se 1231 vojni obveznik ili 38 % od ukupnog broja mobilisanih-pozvanih. Dok je prosjek učešća u ratnim jedinicama TO opštine 5,89 mjeseci.

Mobilisano i raspoređeno u jedinice TO 3.388 pripadnika TO opštine  od 3215 planiranih.

 

 

  1. Prema strukturi kategorije vojnih lica mobilisano u TO:

    Grupa Ukupno % 1991 1992
    vojnika 2937 86,69% 1444 1493
    podoficira 349 10,30% 234 115
    oficira 102 3,01% 63 39
    Ukupno 3388 100,00% 1741 1647
  2. Prema strukturi popune ratnih jedinica TO

Oznaka ratna jedinica Ima sleduje oficira podoficira vojnika
T-8124/1 OpŠTO 15 24 22 1 1
T-8755/1-1 RjŠTO Prnjavor 3 10 5 1 4
T-8755/1-2 RjŠTO Šibovska 4 10 5 1 4
T-8755/1-3 RjŠTO Potočani 2 10 5 1 4
T-8755/1-4 RjŠTO Donji Vijačani 4 10 5 1 4
T-8124/2 zšč 64 56 3 6 47
T-8450 OdTO 320 343 18 28 297
T-8450 OdTO 250 343 18 28 297
T-8639 pdv 27 35 2 4 29
T-8755/3-1

sp četa TO mjesne

zajednice Prnjavor

130 96 3 5 88
T-8755/3-2 sp četa TO mjesne zajednice Štrpci 210 96 3 5 88
T-8755/3-3

sp četa TO mjesne

zajednice Velika Ilova

199 96 3 5 88
T-8755/3-4

sp četa TO mjesne

zajednice Potočani

127 96 3 5 88
T-8755/3-5

sp četa TO mjesne

zajednice Donji Vijačani

158 96 3 5 88
T-8755/3-6

sp četa TO mjesne

zajednice Smrtići

102 96 3 5 88
T-8755/4-1 ss vod TO mjesne zajednice Kremna 35 23 1 2 20
T-8755/4-10 ss vod TO mjesne zajednice Gornja Mravica 46 23 1 2 20
T-8755/4-11 ss vod TO mjesne zajednice Drenova 46 23 1 2 20
T-8755/4-12 ss vod TO mjesne zajednice Gornji Vijačani 83 23 1 2 20
T-8755/4-13 ss vod TO mjesne zajednice Kulaši 73 23 1 2 20
T-8755/4-15 ssvod TO mjesne zajednice Kokori 13 23 1 2 20
T-8755/4-16 ssvod TO mjesne zajednice Čorle 21 23 1 2 20
T-8755/4-17 ssvod TO mjesne zajednice Galjipovci 24 23 1 2 20
T-8755/4-18 ssvod TO mjesne zajednice Vršani 34 23 1 2 20
T-8755/4-19 ssvod TO mjesne zajednice Donja Mravica 27 23 1 2 20
T-8755/4-2 ss vod TO mjesne zajednice Šibovska 75 23 1 2 20
T-8755/4-20 ssvod TO mjesne zajednice Okolica 24 23 1 2 20
T-8755/4-3 ss vod TO mjesne zajednice Smrtići 23 23 1 2 20
T-8755/4-4 ss vod TO mjesne zajednice Palačkovci 70 23 1 2 20
T-8755/4-5 ss vod TO mjesne zajednice Pečeneg Ilova 51 23 1 2 20
T-8755/4-6 vod TO mjesne zajednice Hrvaćani 41 23 1 2 20
T-8755/4-7

vod TO mjesne zajednice

Lišnja

45 23 1 2 20
T-8755/4-8 vod TO mjesne zajednice Naseobina Lišnja 49 23 1 2 20
T-8755/4-9

vod TO mjesne zajednice

Donji Galjipovci

42 23 1 2 20
T-8755/4-21 ssvod TO mjesne zajednice Konjuhovci 23 23 3 2 20
T-8460 2.OdTO 563 440 21 34 370
T-8265 3.OdTO 9 343 2 5 16
T-8124/10 hab122 39 23      
T-8124/8 lpav 51 23      
T-8124/6 mb120 6 23      
T-8124/9 pionv 13 23      
T-8124/7 pov 13 23      
T-8124/12 rjVV 161 343      
T-8124/11 vT-12 21 23      
T-8124/5 vod vojne policije 15 23      
T-8124/16 2.mtb/327.mtbr 37        
  Ukupno mobilisano 3388 3164 146 180 2001

  1. Pregled popune ratnih jedinica prema starosnoj strukturi sastava TO:

    ratna jedinica svega % 15-19 godina 20 do 29 godina 30 do 39 godina 40 do 49 godina 50 do 59 godina preko 60 godina
    OpŠTO 15 0,44%   1 4 8 2  
    rjšto 13 0,38%   2 4 5 2  
    zšč 64 1,89% 4 29 25 6    
    1.OdTO 320 9,45% 5 170 123 20 2  
    Odred TO 250 7,38% 4 151 78 14 3  
    pdv 27 0,80% 2 17 7 1    
    rjtomz 926 27,33% 15 242 235 261 164 9
    rjtomz 845 24,94% 5 271 217 215 118 19
    2.OdTO 563 16,62% 22 266 186 70 18 1
    3.OdTO 9 0,27%   7 2      
    hab122 39 1,15% 2 11 19 7    
    lpav 51 1,51% 2 29 17 3    
    mb120 6 0,18% 1 2 2     1
    pionv 13 0,38%   3 9 1    
    pov 13 0,38% 1 7 5      
    rjVV 161 4,75% 31 88 30 7 4 1
    vT-12 21 0,62% 2 11 7 1    
    vvp 15 0,44% 4 8 3      
    2.mtb 37 1,09% 3 8 20 5 1  
    Ukupno 3388 100,00% 103 1323 993 624 314 31

Prosjek starosti u jedinicama TO opštine iznosio je 33,8 godina.

Najveći broj mobilisani spada u grupu radno sposobnog stanovništva, što značajno utiče na ekonomsko i socijalno stanje u opštini.

5. Pregled nacionalne strukture sastava TO opštine u mobilizaciji


Narodnost svega % vojnici podoficiri oficiri
Srbi 3154 93,09% 2727 388 89
Hrvati 35 1,03% 34   1
Muslimani 115 3,39% 105 4 6
Ukrainci 73 2,15% 63 6 4
Poljaci 1 0,03%   1  
Česi 1 0,03% 1    
Crnogorci 4 0,12% 3   1
Italijani 5 0,15% 4   1
Ukupno 3388 100,00% 2937 349 102
Najbrojniji su Srbi sa 86%

Nacionalna struktura popune ratnih jedinca TO zadovoljavala je etnički sastav opštine

Izvještaj o mobilizaciji ratnih jedinica TO opštine dostavljen Okružnom štabu TO Banja Luka[3], prikazuje podatke sa stanjem:

  • odred TO opštine u sastavu 329.okbr broji 209 boraca,
  • opštinski štab TO sa zaštitnom četom sa 80 pripadnika
  • rejonska štaba TO 4 sa 40 pripadnika,
  • samostalnih pješadijskih četa u mjesnim zajednicama 7, gdje je raspoređeno 672 v/o,
  • samostalnih streljačkih vodova u mjesnim zajednicama 24 sa raspoređenim 552 v/o.
  1. Pregled podataka na starješinskim dužnostima u TO

Komandne dužnosti svega % vojnika podoficira oficiri
komandant TO 2 0,39%     2
zamjenik komandanta- NŠ 1 0,19%     1
pomoćnik komandanta 8 1,55%     8
komandant odreda-bataljona 8 1,55%     8
zamjenik komandanta bataljona 3 0,58%   1 2
pomoćnik komandanta bataljona 20 3,88% 3 3 14
komandir čete 23 4,46% 1 11 11
zamjenik komandira čete 18 3,49% 5 10 3
komandir voda 144 27,91% 48 72 24
zamjenik komandira voda 46 8,91% 32 12 2
referenti 24 4,65% 5 10 9
četne/baterijske starješine 15 2,91% 6 9 0
komandir samostalnog odjeljenja 11 2,13% 5 5 1
ukupno 323 100,00% 105 133 90

Personalni spisak sa 323 pripadnika TO na starješinskim dužnostima (nepotpuni spisak).

  1. Pregled rapoređenih  5298  pripadnika TO i JNA koji su prošli kroz jedinicu (jedanput ili dvaput):

    Vojna pošta ratna jedinica oficira podof vojnika Ukupno %
    3780 Banja Luka 14.PoB 1 4 13 18 0,34%
    5290 Banja Luka 14.PoB 1 1 12 14 0,26%
    9396 Banja Luka 14.PoB   1 2 3 0,06%
    4352 Banja Luka 1.pionb   2 5 7 0,13%
    6817 Banja Luka inžp 4 10 85 99 1,87%
    8840 Banja Luka čv     1 1 0,02%
    8840 Banja Luka čvp     2 2 0,04%
    8840 Banja Luka had122     2 2 0,04%
    8840 Banja Luka inžb   1 1 2 0,04%
    8840 Banja Luka izvč     1 1 0,02%
    8840 Banja Luka lsardPVO   1 5 6 0,11%
    8840 Banja Luka mad     3 3 0,06%
    8840 Banja Luka mb 2 1 30 33 0,62%
    8840 Banja Luka okb 1 6 27 34 0,64%
    8840 Banja Luka pozb   1 1 2 0,04%
    8840 Banja Luka rjVV 3 4 10 17 0,32%
    3164 Derventa 1.mtb 2 2 36 40 0,76%
    3164 Derventa 2.mtb 2 4 15 21 0,40%
    3164 Derventa 3.mtb 26 57 395 478 9,02%
    3164 Derventa 4.mtb     2 2 0,04%
    3164 Derventa 4.mtč 3 16 176 195 3,68%
    3164 Derventa 5.mtč     1 1 0,02%
    3164 Derventa čv   2 4 6 0,11%
    3164 Derventa čvp 1 2 8 11 0,21%
    3164 Derventa had122 1 2 7 10 0,19%
    3164 Derventa   1 1 2 0,04%
    3164 Derventa inžb 1   24 25 0,47%
    3164 Derventa k-dabr 1 1 1 3 0,06%
    3164 Derventa ks     5 5 0,09%
    3164 Derventa ladPVO   4 13 17 0,32%
    3164 Derventa     1 1 0,02%
    3164 Derventa mpoad 1 6 21 28 0,53%
    3164 Derventa pozb 1 6 32 39 0,74%
    3164 Derventa rjVV 5 13 95 113 2,13%
    3164 Derventa   3 12 15 0,28%
    6510 Derventa mtb   1 4 5 0,09%
    T-22206 Prnjavor OpŠTO 15 1   16 0,30%
    T-22206 Prnjavor rjšto 7 4 3 14 0,26%
    T-22206 Prnjavor zšč 2 8 63 73 1,38%
    T-22206 Prnjavor 1.OdTO 25 56 241 322 6,08%
    8840 Banja Luka Odred TO 27 116 396 539 10,17%
    T-22206 Prnjavor pdv 1 3 25 29 0,55%
    T-22206 Prnjavor rjtomz 18 97 834 949 17,91%
    T-22206 Prnjavor rjtomz 10 75 777 862 16,27%
    T-22206 Prnjavor PbTO 2 10 34 46 0,87%
    T-22206 Prnjavor 2.OdTO 16 63 595 674 12,72%
    T-22206 Prnjavor 3.OdTO 1 2 23 26 0,49%
    T-22206 Prnjavor hab122 4 6 37 47 0,89%
    T-22206 Prnjavor lpav 1 7 67 75 1,42%
    T-22206 Prnjavor mb120   2 11 13 0,25%
    T-22206 Prnjavor pionv     16 16 0,30%
    T-22206 Prnjavor pov   1 15 16 0,30%
    T-22206 Prnjavor rjVV 7 17 202 226 4,27%
    T-22206 Prnjavor vT-12 1 4 25 30 0,57%
    T-22206 Prnjavor vvp     20 20 0,38%
    T-22206 Prnjavor 2.mtb 2 3 39 44 0,83%
    Ukupno   195 627 4476 5298 100,00%
  2. Pregled mobilizacije ratnih jedinica JNA sa 212 boraca 5.korpusa JNA (banjalučkog):

    krajem 1991.

Ratna jedinica svega % sleduje oficira podoficira vojnika 1991 1992
PoB MTS s.Krčmarice 18 8,50% 31 0 3 28 17 1
PoB InMS s.Božići 14 6,60% 239 0 116 123 13 1
PoB s.Trapisti 2 3 1,45% 56 0 6 50 3  
pontb s.Topola 6 2,83% 2 0 2 0 4 2
inžp 3-24 Laktaši 92 43,39% 333 5 19 309 83 9
329.okbr 79 37,26% 30 0 0 30 70 9
Ukupno    212 100,00% 691 5 146 540 158 54
  1. Pregled mobilizacije-pozivanja ratnih jedinica JNA sa 622 boraca 7.korpusa JNA (tuzlanskog):

Vojna pošta Ratna jedinica Ima % sleduje oficira podoficira vojnika 1991 1992
3164 Derventa 327.mtbr 617 99,2% 935 26 31 878 264 353
6510 Derventa mtb Derventa 5 0,08% 131 0 9 122 5  
Ukupno 622 100,00% 1066 26 40 1000 269 353

 

Brojno stanje po mobilizaciji jedinica prikupljeno je na osnovu spiskova Štaba TO o jedinicama TO opštine, uručenih poziva sekretarijata za NO  i izvoda iz Vob-8 nadležnog opštinskog organa-baze podataka o učešću u ratu sa preko 8300 lica. .

ZAKLJUČAK

Opštinski štab teritorijalne odbrane i Opštinski sekretarijat za narodnu odbranu sa uspjehom su izvršili pozivanje i raspored vojnih obveznika u ratne jedinice teritorijalne odbrane opštine i ratne jedinice JNA prema postojećim planovima popune-razreza, u skladu sa naređenjem za mobilizacije komande 5.korpusa JNA i Okružnog štaba teritorijalne odbrane Banja Luka.

Osnovni problem u izvršenju mobilizacije je bio odziv vojnih obveznika iz navedenih razloga-samovoljnog napuštanja jedinice.[2]

U prvim danima mobilizacije , prema pregledu, odziv je bio:

  • operativne jedinice TO opštine (štab, zčš,odred, pdv) mobilisano 344, a planirano 423
  • ratne jedinice teritorijalne odbrane mjesnih zajednica 923 
  • ratne jedinice 5. korpusa JNA mobilisano 212 lica, a planirano 691 
  • ratna jedinica „Vukovi sa Vučijaka“ u sastavu 329.okbr u decembru, sa 17 pripadnika
  • ostale ratne jedince iz ostataka 327.mtbr sa 1378[4] pripadnika
  • ratne jedinice 7. korpusa JNA pozvano 622, a planirano po razrezu 1066 ili  58%, pozivani na četiri mjeseca tzv. vojne vježbe.

Do formiranja Vojske Republike Srpske, maja 1992. godine, mobilisano je pripadnika jedinica TO 3.388 i JNA 834 vojnih obveznika opštine, ukupno 4.259 lica što čini 9,25% stanovnika po popisu iz 1991. godine. Poginulo 25 boraca: 7 iz 329.okbr-odTO,7 iz 327.mtbr, 6 TO Prnjavor i ostali iz jedinica JA na Zapadno-slavonskom ratištu.

Kraj rata, 31.12.1995. godine, opština je, u odnosu na 1991.godinu,  imala u evidenciji 11.987 vojnih obveznika[5]  ili 27% u odnosu na broj stanovnika, raspoređeno u VRS 4.382 lica 73%, u jedinice policije 218 lica 4%, dalje, u civilnu zaštitu 521 ili 9%, u službi OiO 7 ili 0,1%, na radnoj obavezi 850 ili 14%) ukupno raspoređenih 5.978 vojnih obveznika ili 50% od broja u evidenciji. Neraspoređenih (na raspolaganju, priv. nesposobni i bolesni, studenti, nepoznat boravak, u inostranstvu, u SRJ, ukupno 6.009 vojnih obveznika. Broj poginulih 361, broj ranjenih 1.214, ukupno izbačenih iz stroja 1.575 boraca, što iznosi 53% na broj raspoređenih u VRS; 3,4% u odnosu na broj stanovnika opštine.

[1] Broj 12/2-72 i str.pov. broj 12-452;

Komandant prnjavorske brigade u govoru na  prvom postrojavanju, 10.10.1992. godine, kaže: 18.9.1991. godine, naređenje komandanta 5.korupsa, danas 1.krajiškog korpusa o mobilizaciji, u to vrijeme mnogi su o naređenjima diskutovali, a mi u teritorijalnoj odbrani opštine Prnjavor, kako to dolikuje vojnicima, izvršavali, dileme nije bilo.Bila je to borba bez metka, granata, jednom riječi diferencijacija u teritorijalnoj odbrani opštine Prnjavor. Jedna smo od rijetkih opština, zahvaljujući svima nama koji smo uspjeli staviti svo naoružanje pod kontrolu i okrenuti ga protiv zajedničkog neprijatelja.

[2] Problem je bio da su se pojedini vojni obveznici prijavljivali u jedinicu, a potom samovoljno napuštali. Karakteristično je da je predsjednik Predsjedništva SRBiH, A.Izedbegović, u toku mobilizacije poziva sve muslimane da se ne odazivaju na mobilizacijski poziv i da neće biti krivično gonjeni, te da su im radna mjesta zagarantovana. Na mobilizacijskom zborištu odreda TO opštine „Ergela“ Vučijak, dolaze starješine JNA koji objašnjavaju ciljeve mobilizacije i odluke Predsjedništva SFRJ, radi smirivanja situacije i spremnosti odreda. Pokušalo se sa organizovanjem obuke u odredu i PDV, ali je bilo nemoguće zbog bježanja velikog broja pripadnika iz jedinica. Jedino je bilo uspješno bojevo gađanje iz pješadijskog naoružanja na strelištu u Donjim Vijačanima (zapažanja k-danta TO opštine).

[3] Od 25.12.1991. godine pod brojem 05/289-1

[4] U toku aprila i maja na platnom spisku i materijalnom obezbjeđenju jedinica Štaba TO opštine Prnjavor bilo je 5703 vojna obveznika (komanda i 1. i 3. četa Trstenci, vod Pjevalovac, vod mb82, TBG, objekat Ljubić,  (zapažanje k-danta TO opštine)

[5]  Prema pregledu stanja vojnih obveznika sekretarijata MO Banja luka koje je pokrivalo 13 opštine Bosanske Krajine (Banja Luka, Gradiška, Kneževo, Koz. Dubica, Kotor Varoš, Laktaši, Novi Grad, Prijedor, Prnjavor, Sanski Most, Srbac, S.Kostajnica, Čelinac). Sa 514.528 stanovnika, sa 132.414 vojnim obveznicima, raspoređeno 63.437 boraca u VRS, ili 79%, u jedinice policije 3.386 ili 4.2%. % u odnosu na broj raspoređenih, 3.386 ili 4.2%, u civilnu zaštitu 1964 ili 2,5%, u službi OiO 151 ili 0,2%, na radnoj obavezi 10.945 ili 14%) ukupno raspoređenih 79883 vojnih obveznika ili 60% od broja u evidenciji. Neraspoređenih (na raspolaganju, priv. nesposobni i bolesni, studenti, nepoznat boravak, u inostranstvu, u SRJ, ukupno 42860 vojnih obveznika Broj poginulih 3.944, broj ranjenih 10,233, ukupno izbačenih iz stroja 14.177 boraca, što iznosi 22,3% na broj raspoređenih u VRS; 2,75% u odnosu na broj stanovnika opština regije. Dok je 2.623 izbjeglo vojnu obavezu.

Namjera pisanja ovoga članka je sjećanje na one pripadnike-borce TO opštine koji su se odazvali na mobilizaciji i borili se u sastavu TO i kasnije u VRS, i koji zaslužuju više poštovanja zbog dijela  koje su ostavili, a to je Republika Srpska. Juče je bila 30-godišnjica 16.kmtbr, 2.kpbr, ali spomenuti i 43.mtbr, 122.lpbr, 1.map, naš 1.odred TO i dr, čiji pripadnici sa područja naše opštine su učestvovali na ratištu Zapadne Slavonije. I sam, sam  bio pripadnik te vojske, a radio sam u institucijama odbrane i boračkoj službi opštine.

Analiza je vršena na osnovu računarske aplikacije, prema strukturi tabela iz  perioda septembar-maj 1992. godine i odnosi se samo na teritorijalnu odbranu i JNA. Tabele nisu komentarisane. Zbog prostora nisam prikazao još podatke za mobilisane iz mjesnih zajednica i dr. Podaci za 1995. godini dati su samo radi odnosa mobilisanih i raspoređenih u 1991. godine i pregleda prema opštinama Krajine.

Nisu dati podaci za prnjavorsku brigadu VRS, koja je formirana u maju 1992. godine, u čiji sastav su ušli i pripadnici TO. Inače, prema raspoloživim podacima u prnjavorskoj brigadi bilo je raspoređeno 2.916 boraca, a kroz brigadu je prošlo još 1430 pripadnika 4. lpb-seoske straže, 547 boraca, pripadnika ratne jedinice „Vukova sa Vučijaka“, 542 borca ​​radničkog bataljona i 59 pripadnika počestog voda brigade. 229 je poginulo, 5 je umrlo tokom rata, a 16 se i danas vode kao nestali. Tomić Srđan, 18.9.2021. godine